روز نوشتهای یک حسابدار

--------------------------------------------------------------------------------

حسابداران جهان

سیدنی دیویدسون
مربی حسابداری قرن

 

 

سیدنی دیویدسون (Sidney Davidson) فرزند مندل (Mendel) و اوا اسلوزبرگ (Eva Slosberg) در بیست و نهم مه سال 1919 در ایلینویز(Illinois) شیکاگو به‌دنیا آمد. در کودکی همراه خانواده‌اش به میشیگان رفت و در همانجا در سال 1936 از دبیرستان فلینت نورترن‌ (Flint Northern) فارغ‌التحصیل شد. در سال آخر دبیرستان رئیس شورای دانش‌آموزان بود و در پنجاهمین سال تجدید میثاق همکلا‌سان دوران دبیرستان در سال 1986 فارغ‌التحصیل برجسته مدرسه نام گرفت.

 

دیویدسون درجه لیسانس و فوق‌لیسانس خود را از دانشگاه میشیگان و درجه دکتری را نیز از همان دانشگاه در سال 1950 دریافت کرد. دیویدسون تا زمانی که دوره حسابداری مقدماتی را با ویلیام پاتن (William Paton) عضو تالا‌ر مشاهیر حسابداری گذراند به حقوق گرایش داشت. در سالهای 1946- 48 مربی اقتصاد و 1948- 49 مربی حسابداری در دانشگاه میشیگان بود. از سال 1942 تا اوایل 1949 نقش فعالی در نیروی دریایی آمریکا داشت و در سال 1951 از سوی جامعه حسابداران رسمی مریلند (Maryland) پذیرفته شد و به‌خاطر درخشش در آزمون سال 1951، جایزه جامعه حسابداران رسمی مریلند را برای کسب رتبه عالی در سطح ایالت دریافت کرد و همچنین دیپلم افتخار جشنواره الیجا وات سلز(Elijah Watt Sells) از طرف جامعه حسابداران رسمی آمریکا (AICPA) به او تعلق گرفت. دیویدسون بیشتر عمر حرفه‌ای خود را در دو دانشگاه معتبرصرف کرد؛ اول دانشگاه جونزهاپکینز(Johns Hopkins) و دیگری دانشگاه شیکاگو. در دانشگاه جونز هاپکینز تا سطح استادی پیش رفت. در سالهای 1949 تا 52 به‌عنوان استادیار، 1952 تا 56 به‌عنوان دانشیار و 1956 تا 58 به‌عنوان استاد فعالیت کرد، سپس در سال 58 عضو هیئت علمی دانشگاه شیکاگو شد و به‌عنوان استاد حسابداری تا 1962 در آن دانشگاه فعالیت داشت و در آن سال مدیر موسسه حسابداری حرفه‌ای که خودش در سال 1962 به تاسیس آن کمک کرده بود، شد. وی تا اواسط 1969 به این سمت اشتغال داشت، سپس سرپرست دوره‌های کارشناسی ارشد و دکترای تجارت گردید و تا سال 1974 همین سمت را داشت. در سال تحصیلی 1974 و 75 تحت عنوان بورسیه مرکز به‌منظور شرکت در دوره مطالعات پیشرفته در علوم رفتاری مرخصی مطالعاتی گرفت.

 

در سال 1962 به‌عنوان اولین استاد حسابداری آرتوریانگ (Arthur Young) انتخاب شد و از آنجا تامین مالی می‌شد و تا سال 84 این سمت را داشت تا آنجا که استاد حسابداری برجسته آرتوریانگ نام گرفت و تا سال 89 این امتیاز را حفظ کرد و سپس استاد حسابداری برجسته ارنست اند یانگ (Ernst and Young) گردید. در تابستان 1950 استاد مدعو دانشگاه برکلی (Brekley) در کالیفرنیا، در سال تحصیلی 1956-57 دانشکده اقتصاد لندن، در تابستان 1960 دانشگاه هاوایی (Hawaii) ، درتابستان 1964 دانشگاه استانفورد (Stanford) و دانشگاه میشیگان (درتابستانهای متعدد) بود. او همچنین مدتها در سه ماهه زمستان هر سال به‌عنوان استاد مدعو در دانشگاه فلوریدا آتلا‌نتیکت (Florida Atlantic) تدریس کرده است.

 

دیویدسون در سازمانهای حرفه‌ای زیادی فعالیت داشته است؛ به‌عنوان رئیس (1968-69)، مدیر تحقیق (1955-56) و عضو کمیته اجرایی (1955-56 و 67-70) انجمن حسابداری آمریکا(AAA) ، در سالهای 1976-78 به عنوان رئیس کمیته اعتباربخشی برنامه‌های حسابداری انجمن حسابداری آمریکا و در سال 1978 به‌عنوان سخنران بین‌المللی منتخب آن سازمان برگزیده شد. از سمتهای دیگر او در انجمن حسابداری آمریکا، عضویت در کمیته‌های ساختار آینده، محتوا و حوزه آموزش حسابداری (1984-86)، کمیته استانداردهای حسابداری مالی (1974-76) و ریاست این کمیته (1974 تا 75)، کمیته مشاوره‌ای تحقیق (1965-66)، کمیته مفاهیم و استانداردها، کمیته مفهوم تحقق (1964-66) و ریاست آن (1965-66) و کمیته تلفیق آموزش (1953-54) را می‌توان نام برد.او عضو هیئت اصول حسابداری(APB) از 1965 تا 1970 و عضو گروه تحقیق برروی اهداف صورتهای مالی انجمن حسابداران رسمی آمریکا در سالهای 1971 تا 73 بوده است. از مشاغل دیگر او در انجمن حسابداران رسمی آمریکا، ریاست کمیته مشاوره‌ای تحقیق برروی مفهوم اهمیت (1967-72) و عضو کمیسیون تحقیق برروی دانش عمومی برای حسابداران رسمی (1963-66)، کمیته مشاوره‌ای در پروژه تحقیق برروی حسابداری مالیات بردرآمد (1960-66)، کمیته ارتباطات دانشگاه (1961-64) و کمیته پرسنلی (1955-56) را می‌توان نام برد.

 

دیویدسون به‌عنوان عضو هیئت امنای موسسه حسابداری مالی در سالهای (1981-83) فعالیت کرد؛ همچنین عضو رسمی شورای مشاوره‌ای هیئت تدوین استانداردهای مالی(FASB) در سالهای 73-74 بود، همچنین عضو کار گروه حسابداری اجاره به شرط تملیک در سال 73 و 74 و کارگروه چارچوب نظری حسابداری (1975) نیز بوده است. دیویدسون از 1984 عضو افتخاری مادام‌العمر جامعه حسابداران رسمی ایلینویز و عضو کمیته مالی جامعه اقتصاددانان آمریکاست.

 

دیویدسون پانزده کتاب تالیف کرده است از جمله، کتابی با عنوان <حسابداری : زبان تجارت > (هفتمین چاپ 1982) که با همکاری کلا‌ید پی‌استیکنی (Clyde P. Stickney) و رومن‌ال ویل (Roman L. Weill) تالیف کرده است. از کتابهای دیگر او <حسابداری مالی : مقدمه‌ای بر مفاهیم، روشها و کاربردها> (پنجمین چاپ 1988) مجدداً با استیکنی و ویل، <حسابداری میانه : مفاهیم، روشها و کاربردها> (چهارمین چاپ 1985) با لئون جی هانویل (Leon J. Hanouille) ، استیکنی و ویل، <حسابداری مدیریت مقدمه‌ای بر مفاهیم، روشها و کاربردها> (سومین چاپ 1988) با مایکل ماهر (Michael W. Mahr) ، استیکنی و ویل، <مطالعات در حسابداری> (سومین چاپ 1977) با ویلیام تی باکستر (William T. Baxter) را می‌توان نام برد. دیویدسون با همکاری ویل <کتابچه راهنمای حسابداری مدرن> (سومین چاپ 1983) و کتابچه <راهنمای حسابداری بهای تمام‌شده> (1978)، را تالیف کرد. او محقق پرکاری است که مقالا‌ت زیادی برای مجلا‌ت حرفه‌ای نوشته است.

 

دیویدسون عضو هیئت مدیره چهار شرکت فورچون 500 (Fortune500 ) و دو شرکت دیگر است، او رئیس کمیته‌های حسابرسی 5 شرکت از این 6 شرکت می باشد. او به‌عنوان مشاور با شماری از نهادهای دولتی و شرکتهای تجاری فعالیت داشته است از جمله کمیسیون فرمانداران در اصلا‌حات قانون کمیسیون خدمات عمومی، واحد خزانه امریکا (1961-69) ومریلند (1952-55)، کمیسیون تجارت فدرال (1975-78) وکمیسیون بورس اوراق بهادار(SEC) در سالهای (1976-77).

 

دیویدسون در سال 1940 از سوی فی بتا کاپا (Phi Beta Kappa) دردانشگاه میشیگان برگزیده شد. و همچنین در بتا گاما سیگما (Beta Gamma Sigma) و بتا آلفا پسی (Beta Alpha Psi) عضویت داشت. او به‌عنوان محقق برجسته بتا گاما سیگما (1979) انتخاب شد و جایزه معلم ماندگار انجمن حسابداری امریکا(AAA) را در 1976 و جامعه حسابداران رسمی ایلینویز را در 1985 دریافت کرد. همچنین جایزه حسابداری بنیاد آلفا کاپا پسی (Alpha Kappa Psi) در سال 1974 به او اهدا شد و در سال 1984 نیز به‌عنوان حسابدار سال از سوی بتا آلفا پسی انتخاب شد.

 

دیویدسون در23 ژوئن1946 با فردا جوی‌سندلز(Freda JoySendles )ازدواج کرد و صاحب دو فرزند گردید.

 

یکی از مزایای آموزش این است که استاد و کار استاد، با کار دانشجویانش زنده می‌ماند. اگر چه این در تمام سطوح آموزش مشهود است ولی مصداق عینی آن را می‌توان در آموزش دانشگاهی یافت که شدت تاثیر و سابقه برروی دانشجویان اغلب خیلی قوی است. سیدنی دیویدسون مظهر این نوع رابطه است. او نمایانگر تاثیرات معلم و مربی خود ویلیام آندرو پاتن (William Andrew Paton) از دانشگاه میشیگان است؛ کسی که انجمن حسابداران رسمی امریکا او را به‌عنوان مربی حسابداری قرن انتخاب کرد. دیویدسون نیز از طریق دانشجویان نامدار خود از جمله باروک لو(Baruch Lev) ، کاترین شیپر(Katherine Schipper)، جورج سورتر(George Sorter)، ویلیام بیور(William Beaver)، جوی اس دامسکی (Joei S. Domeski)، جورج بنستون (George Benstone) ، فردریک نومن (FrederickNoumann) ، گری بیدل (Gary Biddle)،گرانت کلووری (Grant Clowery) و رابرت لیپ (Robert Lipe) تاثیر خود را برروی این حرفه گذاشته است.

 

زمانی که دیویدسون به‌عنوان استاد میهمان در دانشکده اقتصاد لندن در سالهای 1956-57 فعالیت داشت به‌همراه موسسه حسابداری حرفه‌ای ترغیب شدند تا با همکاری ویلیام تی باکستر و دانشکده اقتصاد لندن مجله ژورنال آو اکانتینگ ریسرچ (Journal of Accounting Research) را در سال 1963 منتشر کنند.

 

همان‌طور که گفته شد دیویدسون تا سال 1993 حدوداً 25 کتاب را تالیف، ویراستاری و یا مشارکت در تالیف کرده است، 55 مقاله و 9 نقد کتاب داشته و در سازمانهای حرفه‌ای زیادی فعالیت کرده است. رکورد دیویدسون از نظر سنوات خدمت در انجمن حسابداری امریکا از ریاست، مدیر گروه تحقیق و عضویت در کمیته‌ها حدود 40 سال است که رقمی درخور تحسین است. دیویدسون در سال 1983 به عضویت تالا‌ر مشاهیر حسابداری درآمد.

 

منبع : نشریه حسابرس

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

خدای حسابگر و حسابرس

به نام خدای حسابگر و حسابرس و حسابدار زمین و آسمان و هر آنچه در اوست. هم او که افتتاحیه و اختتامیه‌ی همه‌ی کتاب‌ها و حساب‌ها است.

 

ترازش همیشه موزون است و موجودی‌هایش همواره در فزون. مطالبات مشکوک الوصولی ندارد، زیرا کسی از قدرت لایزال او نمی‌تواند بگریزد. استهلاک انباشته محاسبه نمی‌کند چون در سیطره‌ی حسابداری او چیزی بی‌ارزش نمی‌شود. به کسی مالیات نمی‌دهد و از کسی به ناحق چیزی نمی‌گیرد. نه شرکت سهامی است و نه تضامنی. هیچ شراکتی با احدی ندارد. خود مالک است و بی‌رقیب. تلفیق و اذغام و ترکیب در حوزه‌ی شخصیتش پیش‌بینی شده است. حسابداری تورمی ندارد، زیرا ارزش‌ها در نظرش تغییر ناپذیرند. حسابداریش آن‌قدر خالص است که دوره‌ی مالی در آن تعریف ناشدنی و واحد پولی در آن بی‌معنا است. عملکرد او به دوره‌ی محدودی منحصر نیست و ازل تا ابد را در بر می‌گیرد. تداومش یک فریضه نیست، بلکه یک اصل و حقیقتی محض است. مدیریتش حسابداری و حسابداریش مدیریت که بر مدار عدالت استوار است و به مثقال و ذره هم می‌رسد و چیزی از قلم نمی‌افتد. فضل و بخشش او بر محور اهمیت می‌چرخد و سرمایه‌ی بندگان. امیدواری به اوست و همان است که رهایی‌بخش آنان از حساب و کتاب روز جزا خواهد بود. آن‌جا که مستجاب می‌گرداند، دعای برترین انسان‌ها در حق همه‌ی عالم که:
«اِلهی عَامِلنا بِفَضلِکَ وَ لاَ تُعامِلنا بِعَدلِک»
افخمی (عضو هیات 3 نفره بند 3 ماده 97 امور مالیاتی شمال تهران(

منبع : رسانه مالیاتی
+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

مشاهیر حسابداری ایران

دکتر رضا شباهنگ

محققان و پژوهشگران در باب دغدغه های فکری جامعه اندیشه می کنند و حاصل کار خود را تدوین و به جامعه عرضه می کنند. هرچه مبادله و تعاطی آرا و نظریه های اندیشمندان با اعضای جامعه بیشتر باشد, خردمندی وسلامت و سعادت بیشتری نصیب جامعه خواهد شد. اگر وسیله انتقال آرای اندیشمندان فراهم نباشد, و اگر جامعه به سخن و تالیف دانشمندان خود کم توجه باشد, ارزشمندترین علم و دانشِ دانشمندان سودی به بار نخواهد آورد؛ مانند سنگ گرانبهایی که نه در نگین انگشتری که درخاک و سنگ فرومانده باشد.

نقش فرهنگ دوستان, ساختن انگشتری زر و جای دادن سنگ گرانبها درآن است. آن ظرف و این مظروف لازم و ملزوم یکدیگرند. اگر بگوییم فرهنگ دوستی و اشاعه فرهنگ, همسنگ علم اندوزی و علم پژوهی است, گزاف نگفته ایم.

سازمان حسابرسی و مدیرعامل آن آقای سید محمد رضا فاطمی, نقشی شایسته و ستودنی در ارتقای مقام حرفه و منزلت حسابداری درکشور داشته اند و بدون تردید تلاش ایشان برای اعتلای فرهنگ حسابداری به نامشان ثبت خواهد شد.

درهمایش باشکوهی که در روز سوم مردادماه 1380 به کوشش مدیرعامل سازمان حسابرسی و با حضور مدیران و مسئولان بلندپایه سازمان و محققان برجسته مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری وحسابرسی سازمان حسابرسی تشکیل شد, از نقش شایسته دکتر رضا شباهنگ در ادبیات حسابداری کشور تجلیل به عمل آمد.

در این گردهمایی استاد برجسته حسابداری آقای دکتر فضل ا... اکبری با کلامی شیوا و پر احساس از آقای دکتر شباهنگ تجلیل و تقدیر به عمل آوردند. (سخنرانی آقای دکتر اکبری در ادامه مطلب درج شده است.)
دکتر رضا شباهنگ درسال 1970(1349 شمسی) تحصیلات خود را در دانشگاه سیراکیوز نیویورک تکمیل کردند و به اخذ درجه دکتری در رشته مدیریت بازرگانی با گرایش حسابداری نائل آمدند. ایشان ازآن پس به تدریس در دانشگاههای ایران و مطالعه و تحقیق و تالیف کتاب پرداختند. دکتر شباهنگ کارتدریس دروس حسابداری را از دانشگاه ملی سابق (دانشگاه شهید بهشتی) و مؤسسه عالی حسابداری شروع کردند و پس از انقلاب اسلامی ایران در دانشکده علوم اداری دانشگاه تهران, دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه آزاد اسلامی (دوره عالی تحقیقات) به تدریس پرداختند. ایشان درحال حاضربه عنوان عضو هیئت علمی و رئیس گروه مدیریت دوره عالی تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت داشته و با سمت استادی به تدریس در دوره دکترای مدیریت اشتغال دارند.

دکتر شباهنگ درسال 1351 در زمانی که کتابهای اصول حسابداری به زبان فارسی در ایران انگشت شمار بود, کتاب تئوریهای حسابداری راتالیف کردند. تسلط ایشان به مبحث تئوریهای حسابداری و نیاز مبرم دانشپژوهان دوره دکترای حسابداری به کتابی مرجع دراین مبحث موجب شده است که ایشان تالیف کتاب جدیدی با همین عنوان را در برنامه کار خود قراردهند.

آقای دکتر شباهنگ از سال 1365 همکاری خود را با مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی آغاز کردند که هنوز ادامه دارد. ثمره این همکاری انتشار کتابهای متعدد در زمینه های حسابداری مالی, حسابداری مدیریت, مدیریت مالی و حسابرسی عملکرد بوده است. آثار ارزنده دکتر شباهنگ توجه محافل علمی را به خود جلب کرده و چندین جایزه را به خود اختصاص داده است.
فصلنامه حسابرس سلامتی و موفقیت ایشان را از خداوند منان خواستار است.

سخنان دکتر فضل ا...اکبری در مراسم تجلیل از دکتر رضا شباهنگ

سخن گفتن درباره دکتر شباهنگ هم سهل است و هم ممتنع. سهل است از این دید که صفات برجسته و بارز ایشان- که بسیاری از آنها را به لحاظ همراه بودن, روزانه می بینم- و تالیفات و تحقیقات بسیار ایشان, اشکالی پیش نمی آورد که تعدادی از آنها را بازگو کنم. اما آن چیز که ممتنع اگر نباشد بسیار مشکل است این که, دکتر شباهنگ چه هست و کیست؟ این از توان من ناتوان و از زبان من الکن خارج است.
امروز صبح که ایشان در اینجا صحبت می کردند عوالمی راطی کردم. فکر من- این حافظه لجوج من که گهگاه آرامم نمی گذارد و رنجم می دهد- در مواردی هم نظیر امروز خوشبختانه شادم می کند. حافظه, پَرها زد و خیلی دور رفت. رفت به 56 سال پیش, زمانی که تازه لیسانس گرفته بودم و نزد شادروان سلیمان حییم روی فرهنگ لغت روزی چند ساعت کار می کردم.

56 سال پیش روی آخرین تالیف آن شادروان, کتاب فرهنگ فارسی به انگلیسی یک جلدی, کار می کردیم. وقتی دکتر شباهنگ صحبت می کردند روزی را به یاد آوردم که در فرهنگ, کلمه شباهنگ را نوشتم و جزییات آن روز دقیقاً جلوی چشمم مجسم شد. می گویند: “العلم فی الصغر, کالنقش فی الحجر.” درست است, واقعاً درست است! به آن ایام بازگشتم وآنچه را آنروز گذشت امروز در جلو چشم دیدم. روزی را که فرهنگهای مختلف روی میز گسترده بود و ما باید دنبال معانی لغات می گشتیم. به فرهنگهای مختلف مراجعه کرده بودیم و این طرف و آن طرف به دنبال معنای واژه شباهنگ بودیم. مورنینگ استار (Morning star) درهمه فرهنگها هست، به معنای زهره. صبح زود که برخیزید ستاره زهره را می بینیدکه چگونه بیش از ستاره های دیگر سو می زند و نور می دهد. این یکی از معانی شباهنگ است. معنای دوم بلبل است, نای تینگل (Nightingale). هر دو را در فرهنگ نوشتیم.

بعد سئوالی پیش آمد. سئوال را من پرسیدم که: “خوب, شباهنگ که اضافة مقلوب است و به معنی آهنگشب است؛ ارتباط آن با ستارة صبح چگونه است و درثانی با بلبل چه ارتباطی پیدا می کند؟” این سئوال مقدمه ای شد برای جستجو به دنبال ارتباط این معانی با کلمه شباهنگ و اینکه چگونه شباهنگ می تواند این دو معنا را داشته باشد.

سرانجام یک روز, الآن هم به خاطر ندارم ازکجا, مرحوم حییم این ارتباط راپیدا کرد. ایشان گفت: “وجه تسمیه این است که شباهنگ نوید آهنگِ پایانِ شب را می دهد و بشارت رفتنِ ظلمات و دمیدنِ سپیده را، پس ارتباط آن با زهره روشن است. اما این که با بلبل چه ارتباطی دارد یکی از بهترین اشعار حافظ درتجسم- یعنی سخن گفتن از زبان نباتات, جمادات, پرندگان و غیره باانسان- این ارتباط را روشن می کند:

سحـر بلبـل حکایــت بـاصبــا کــرد
کـه عشق گل بـه مادیدی چه ها کـرد
ازآن رنگ و رخم خون در دل انداخـت
از آن گلشن به خارم مبتــلا کـرد.”
گفت: “بلبل هم در سحر و سپیده دم، آواز می خواند و آغاز روز و پایان شبِ سیاه رانوید می دهد.”

امروز دوستان می بینند که دکتر شباهنگ چه اسم بامسمایی دارد و چه سان این ستاره تابناک بر فرقِ تارکِ حرفـــــه می درخشد و دیدید که چگونه دربیان مطالبی در زمینه تئوری حسابداری بلبل زبانی می کند.
هنگامی که ایشان صحبت می کردند باز این حافظة لجوجِ من تمام دوستان اصفهانی راکه دارم به خاطر آورد. دیدم هیچکس به تسلطِ ایشان نتوانسته این لهجه را شیرینتر کند. تمام آن مواردی راکه لهجه غلظت دارد گرفته و آنجایی راکه به گوش سنگین می آید تعدیل نموده است به طوری که انسان وقتی صحبت ایشان رامی شنود, گاه مردد می شود که ایشان اصفهانی هست یا نیست.

دکتر شباهنگ واقعاً از هرنظر باعث افتخار است. شخصیتی است که از نزدیک ناظر فعالیت شبانه روزی ایشان بوده و هستم؛ تحقیقات و تالیفاتش را خوانده ام و می دانم چه زحماتی کشیده است. امیدوارم که هر روز بیش از پیش موفقیتهایی نصیب ایشان بشود.

کتابشناسی دکتر رضاشباهنگ

1.       تئوری حسابداری, چاپ سوم, مؤسسه عالی حسابداری,1373

2.       استفاده از ماشینهای محاسب الکترونیک در مدیریت, مؤسسه عالی حسابداری, 1351
 

3.       حسابداری مالی (جلد اول), چاپ ششم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی,1380

4.       حسابداری مالی (جلد دوم), چاپ ششم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی,1380

5.       حسابداری صنعتی, (جلد سوم) چاپ هشتم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی,1380 (کارمشترک با عزیز عالی ور)

6.       استفاده از تکنیکهای آماری در حسابرسی, چاپ دوم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی, 1374 ( مورد تقدیر در نهمین دوره کتاب سال 1370)

7.       راهنمای بکارگیری اصول پذیرفته شده حسابداری, مارتین ای میلر, چاپ دوم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری وحسابرسی سازمان حسابرسی,1377

8.       حسابرسی عملکرد مدیریت, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری وحسابرسی سازمان حسابرسی, 1373 (مورد تقدیر در سیزدهمین دوره کتاب سال 1375)

9.       مدیریت مالی (جلد اول), چاپ سوم، مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی, 1375

10.    مدیریت مالی (جلد دوم), مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی, 1374

11.    حسابداری پیشرفته ـ صورتهای مالی تلفیقی (جلد اول), چاپ دوم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری وحسابرسی سازمان حسابرسی, 1379 (مورد تقدیر در هفدهمین دوره کتاب سال 1378)

12.    حسابداری مدیریت (با تجدیدنظر کامل), چاپ ششم, مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی, 1378

13.    حسابداری پیشرفته (جلد دوم), مرکز تحقیقات تخصصی حسابداری و حسابرسی سازمان حسابرسی, 1379ِ

منبع:مجله حسابرس

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

تاریجچه حسابداری وحسابرسی درایران

تاريخ حسابداري از جمله موضوعاتي است كه جايگاه آن در ادبيات اين علم بسيار محدود بوده و نسبت به آن كم‌توجهي و يا بي‌توجهي شده است. اين موضوع حتي در عصر حاضر و به‌خصوص در دهه‌هاي اخير كه پيشرفت‌هاي شگرفي در كليه ابعاد علم حسابداري به وقوع پيوسته نيز به وضوح قابل مشاهده است. به طوري كه تاكنون نوشته‌اي جامع در خصوص جزئيات زمينه‌هاي پيدايش افكار متنوع و تشريح ابعاد فني اين ديدگاه‌ها در دسترس نيست.

در اين مقاله بخشي از تاريخ اين علم كه با تاريخ تمدن بشري گره خورده، در قلمرو ايران باستان به‌ويژه در عصر هخامنشيان كه به دليل وسعت جغرافيايي و استفاده از ده‌ها هزار نفر نيروي انساني جهت اجراي طرح‌هاي اقتصادي از سيستم‌هاي اطلاعاتي مالي مانند انبارداري، حقوق و دستمزد، پولي، اوزان، بودجه‌ريزي و حسابرسي استفاده مي‌شد، با نگاهي فني مورد بررسي قرار گرفته مي‌شود.
بايگاني اسناد مالي
لوحه‌هاي قلعه (استحكامات) و لوحه‌هاي خزانه در سال‌هاي 1933-1934 و 1936-1938 به وسيله كاوشگران آمريكايي در پرسپوليس كشف شد. يك مجموعه در زاويه شمال
– شرق صفه و مجموعه دوم در بخش جنوب – شرق. به‌دليل محل كشف الواح به آنها اسم سنتي لوحه‌هاي قلعه و لوحه‌هاي خزانه‌ داده شد. اين الواح در سال 1948 به وسيله ژ.ژ. كامرون انتشار يافتند و انتشار آن در سال‌هاي بعد نيز ادامه يافت.
الواح مزبور به تعداد 129 مجموعه‌اند و سال‌هاي سي‌امين سال پادشاهي داريوش (492) تا هفتمين سال سلطنت اردشير اول (458) را در بر مي‌گيرند. به استثناي يك لوح اكدي كه در زمستان (502) نوشته شده است.
لوحه‌هاي قلعه –
تاريخ‌گذاري شده از سيزدهمين تا هجدهمين سال داريوش (509-494) بسيار چشمگيرترند. در سال 1968، ر.ت هالوك 2087 لوحه آن را انتشار داد و ده سال بعد به انتشار 33لوحه ديگر همت گماشت. بعضي‌ها هم پس از آن به طور مجزا و جداگانه منتشر شده‌اند.
اما در مورد 580 مهر (از جمله 86 مهر توام با نوشته) كه در لوحه‌ها منقوش‌اند، بخشي از آنها منتشر شده‌اند كه حاوي 163 نوشته آرامي‌اند و در سال 1970 مضامين آنها به‌وسيله ر.ا.بوومن انتشار يافته است. اين اشيا (به صورت فرضي) تاريخ دوران سلطنتي خشايارشاه و اردشير (فاصله سال‌هاي 479-478 و 436-435) را دارند.
صدها متن و سرلوحه آرامي هنوز منتشر نشده باقي مانده‌اند. علاوه بر آن چند متن نادر كه به يك متن كوتاه به زبان يوناني و يك متن ديگر به زبان فريگيه‌اي. بنابراين اكنون چندين هزار لوحه و كتيبه در اختيار مورخان امپراتوري هخامنشي است.
در واقع الواح پرسپوليس جنبه داستاني و روايت‌گونه ندارد و در هيچ يك از آنها نه به شرح لشكركشي‌ها پرداخته شده و نه اشاره‌اي حتي به صورت غيرمستقيم به تاريخ سلسله‌اي شده است. عمده مطالب در الواح استحكامات مربوط به عمليات گردآوري، انبارداري و توزيع مواد غذايي و آذوقه است و استفاده‌كنندگان از اين مواد عبارتند از شاه و خانواده او، صاحب‌منصبانه رتبه ديواني (سازمان اداري)، كهنه (يا خدمتگذاران ديني)، چارپايان و به‌خصوص كارگران كه در دبيرخانه‌ها، تاسيسات كشاورزي دهات، كارگاه‌هاي تبديل مواد و كارگاه‌هاي پرسپوليس كار مي‌كنند.
در يك زنجيره دراز از اين الواح (كه به عنوان سري Q
مشخص شده است)، تحويل جيره‌هاي غذايي به افراد و گروه‌هايي كه از نقطه‌اي به نقطه ديگر امپراتوري سفر مي‌كنند، ثبت شده است. در سه سري ديگر از الواح، نامه‌ها، يادداشت‌هاي روزانه و صورتحساب انبارها نوشته شده است. اما در الواح خزانه به‌خصوص واريز جيره به صنعت‌كاراني كه در كارگاه‌هاي پرسپوليس در دوران داريوش، خشايارشاه و اردشير اول كار مي‌كرده‌اند، ثبت شده است و مشخص مي‌كند كه از سال‌هاي 493-494 بخشي از جيره به صورت پول پرداخت (يا ارزيابي) شده است و نه به شكل محصولات غذايي.
به استثناي جيره‌هاي سفر (در سري
Q مشخص شده‌اند) مابقي اسناد به يك حوزه جغرافيايي، از فارس مركزي تا سوشيان و از شوش در شمال غربي تا ني‌ريز در جنوب شرقي محدود مي‌شوند. الواح خزانه تنها مربوط به فعل و انفعالاتي‌اند كه در پرسپوليس روي داده‌اند. از طرفي، تقسيم‌بندي زماني نيز بسيار نامساوي است زيرا به عنوان مثال 5/46درصد الواح قلعه مربوط به سال‌هاي 22 و 23 سلطنت داريوش (500-499) هستند و اين نسبت براي الواح سري Q (جيره سفرها) به 72درصد مي‌رسد. از الواح خزانه بيش از 60درصد مربوط به دوران سلطنت خشايارشاه هستند و در اين زمان (486-466) بيش از 60درصد آن به سال 466 تعلق دارند و طبيعي است كه نتيجه‌گيري تاريخي از اين درصد دشوار است. به نظر مي‌رسد كاشفان تنها بخشي ناچيز از بايگاني‌‌هاي مركزي پرسپوليس را از زير خاك بيرون كشيده‌اند. بخشي مهم از امور اداري بدون شك ابزار و لوازم فاسدشدني را ثبت كرده‌اند. الواح قلعه بيشتر از منشيان و كاتبان بابلي نام مي‌برند كه بر پارشمن (پوست‌هاي حيوانات) مي‌نوشته‌اند و روش تحرير آنان نه تنها به وسيله مولفان كلاسيك مانند هرودت تصريح شده است، بلكه از طريق كشف بخشي از مكاتبات كه روي پوست نوشته شده نيز مسجل شده است.
حتي در اين خصوص اشاره‌اي واضح در پرسپوليس وجود دارد كه عبارت است از نامه شاهزاده خانم «ايردب‌م» كه بر لوحه‌اي از خاك رس نوشته شده و در آن اشاره به سندي شده است كه روي پارشمن نوشته شده است.
بخش‌هايي از نوشته هاي هرودت صراحت دارند بر اين كه علاوه بر اين وسايل، استفاده از لوحه‌هاي چوبي موم‌‌اندود نيز كه در بابل در دوران بابلي (و قبل از آن به وسيله اقوام هيتيت و آسوري‌ها) رايج بوده همچنان ادامه داشته است.
بايد قبول كنيم كه در اين شرايط به بايگاني‌هاي بيش از چند دبيرخانه دسترسي پيدا نشده است و بايگاني دفاتر ديوان‌هاي ديگر
– كه با توجه به اسناد حاصله از ساير قلمروهاي پادشاهي و شرق ميانه‌اي قديم – مامور حفظ و نگهداري و اداره امور دارايي‌هايي از قبيل اشياي قيمتي، سلاح‌ها يا البسه بوده‌اند، در اختيار نيست.
از طرفي اين همان واقعيت مهمي است كه روايات قديمي به سبك و روش خود منتهي به وضوح و روشني تمام آن را نقل كرده‌اند كه همان غارت و تاراج پرسپوليس به وسيله مقدونيان است (به عنوان مثال كنت –
كورث در كتاب پنجم خود در فصل ششم، صفحات 3 تا 5 از غارت پارچه‌ها، مبل و اثاث، البسه شاهي، ظروف و گلدان‌ها و غيره) نام مي‌برد.
سيستم انبارداري
اكنون به كمك لوح‌هاي ديواني مشخص شده است كه تخت جمشيد مركز سازمان اداري پارس بوده و سررشته تمام امور در تخت جمشيد به هم پيوسته است.
به عنوان يك كارمند در سفر، هميشه گذرنامه‌اي ممهور به همراه داشت.
در اين گذرنامه آمده بود كه دارنده گذرنامه از سوي چه كسي ماموريت دارد، چه مسيري را طي مي‌كند و چه ميزان آرد، نوشيدني و همچنين گوشت براي مصرف شخصي خود و در صورت لزوم براي همراهان و همكاران زيردست بايد دريافت كند و اين هزينه‌ها بر روي گل ثبت مي‌شد.
نويسنده كلوچه‌هايي از گل برمي‌داشت و آن را به شكل لوح در مي‌آورد. در اغلب موارد اثر اين دست‌هاي بر گل فشرده شده ديده مي‌شود.
در برخي از اين لوح‌ها، رد انگشتان گل كار نيز برجاي مانده است.يك روي لوح با دست شكل گرفته، بر ميزي كوبيده مي‌شد تا سطح آن هموار شود.
سرانجام كارمند مسوول روي سمت چپ همين سطح مهر خود را مي‌فشرد.
تهيه لوح به عهده شاگردي بود تا دست نويسنده به گل آلوده نشود.
چند لوح استفاده نشده كه از ساختماني، درست رو به عمارت خزانه تخت جمشيد به دست آمده، اين مطلب را تاييد مي‌كند.
به كمك قلم مخصوص، نشان ميخي را بر لوح نرم مي‌فشردند، كالاي تحويل شده را به دقت ثبت مي‌كردند، كارمند مسوول با مهر خود نوشته را تاييد مي‌كرد و دريافت كننده نيز نقش مهر خود را يا در قسمت پايين لوح و يا بر پشت لوح ثبت مي‌كرد.
بنابراين هر عضو دربار هخامنشي كه به نحوي با سازمان اداري سر و كار داشت، هميشه مهر خود را همراه داشت.از همين رو برخي از كارمندان، مهر خود به گردن مي‌آويختند.
مجسمه كوچكي از عاج كه سر آن از ميان رفته، به خوبي نمايانگر اين موضوع است.
علاوه بر اين لوح، دو لوح ديگر نيز مهر زده مي‌شد، زيرا از هر سند دو رونوشت نيز تهيه مي‌شد.يك نسخه براي بايگاني محلي، نسخه‌اي براي بايگاني مركز بخش و سومي به طور مستقيم به تخت جمشيد فرستاده مي‌شد.
به همين دليل از هر لوح، نمونه‌اي نيز در بايگاني تخت جمشيد موجود است.
از طرفي نگهداري اين لوح‌ها چندان آسان نبود.
گمان مي‌رود كه اين لوح‌ها را براساس مكان و سال طبقه‌بندي كرده، در سبد مي‌ريختند و سپس سبدها را در قفسه قرار مي‌دادند.
براي جلوگيري از آشفتگي، هر سبد برچسبي خاص داشت. تعدادي از اين برچسب‌ها هم يافت شده است.بنابراين روي هر برچسب نام كالا، محل صدور سند، نام مامور مسوول و سال تحويل قيد مي‌شد.
سيستم حقوق و دستمزد
لوح‌هاي به دست آمده در تخت جمشيد، از نظام دستمزدها در زمان دايوش اطلاعات جالبي به دست مي‌دهد.
طبقه‌بندي دستمزدها بسيار غني و از جهاتي چنان «مدرن» است كه گاه پيشرفته‌تر از امروز به نظر مي‌آيد.كارمندان ديواني دو رده بسيار متفاوت دارند: اربابان و آزادان و خدمتكاران و پادوها.
مزد كارگران به طور عمده به صورت جنسي پرداخت مي‌شد و پايه اصلي محاسبه آن جو و حداقل مزد يك مرد 3 «بن» جو در ماه بود. يك «بن» ده «دقه» و هر «دقه» نود و هفت صدم ليتر بود. بنابراين يك «دقه» نزديك به يك ليتر مي‌شد كه به زحمت از آن نيم كيلو نان مي‌پختند. مزد كارگر خدمتكار و آزاد برابر بود. اگر گاهي در سندي مزد آزادان كم‌تر است (به عنوان مثال دو «بن» در ماه) كمي حقوق به خاطر پايين بودن سن است.
پايين‌ترين سطح حقوق يعني 30ليتر جو در ماه، به خدمتكاران و پادوها تعلق مي‌گيرد كه با دستمزد «كارگران خارجي» همسطح است كه از ليكيه، تراكيه و يا از بلخ مي‌آمدند. از اين كارگران بيشتر براي برداشت محصول استفاده مي‌شد كه متناسب با فصل و نوع محصول، از منطقه‌اي به منطقه ديگر فرستاده مي‌شدند. بابلي‌ها را «نگهبان جو» مي‌ناميدند كه مسوول نگهداري بذر، بذرافشاني و برداشت بودند. تراكيه‌اي‌ها را به دامپروري و سوري‌ها را به حفاظت از چوب‌هاي سدر مي‌گماردند. حقوق مهترها، كارگران خزانه، نخ‌ريس‌ها، چوب كارها، نجارها، ظريف‌كارها، زرگرها، روغن‌سازان و پسربچه‌هاي پارسي كه از نبشته‌ها، رونبشته تهيه مي‌كردند، پايين‌ترين سطح حقوق بود.
همه كارگران كه حداقل جيره را مي‌گرفتند، به عناوين و مناسبت‌هاي گوناگون «اضافه درآمد» داشتند. به طور منظم، هر دو ماه يك‌بار «پاداش» داده مي‌شد كه اغلب يك ليتر جو و نيم‌ليتر نوشيدني بود.
ميزان دريافتي گروهي از حقوق‌بگيران رده‌هاي بالا چشم‌گير است و از همه بالاتر، دريافتي رييس تشريفات است كه همه تشكيلات ديواني پارس، يعني هسته مركزي حكومت ايران را زير نظر داشت. حقوق ماهانه او عبارت از 5400ليتر جو، 2700ليتر نوشيدني و 60راس بز يا گوسفند بود. لااقل مي‌دانيم كه «فرنكه» كه سال‌ها رييس تشريفات داريوش بود، اين مقدار دريافتي داشت. تنها «گئوبروه»، پدرزن داريوش كه در براندازي «گئوماته» و انتقال حكومت به داريوش سهمي داشت و «نيزه‌دار» او بود، نوشيدني بيشتري دريافت مي‌كرد. در سنگ نگاره بيستون نيز نفر دوم پس از داريوش «گئوبروه» است. او براي هر ماه 3000ليتر نوشيدني دريافت مي‌كرد. از ديگر سهميه‌هاي او چيزي در دست نيست. قائم‌مقام رييس تشريفات در زمان زمامداري داريوش براي سا‌ل‌هاي طولاني «چيسه و هوش» بود كه فقط يك سوم «فرنكه» جو و نوشيدني دريافت مي‌كرد. يعني 1800ليتر غله و 900ليتر نوشيدني و در عوض گوشت بيشتر، يعني 45راس بز يا گوسفند.
از آنجا كه پرداخت حقوق به شكل جنسي دشوار بود، اندك‌اندك پرداخت نقره در مقابل يك سوم تا نيمي از حقوق به‌خصوص به جاي نوشيدني و گوشت متداول شد. لوح‌هاي تخت‌جمشيد مربوط به زمان حكومت «خشيارشا» (486-465پ.م) و ابتداي حكومت اردشير اول (465-424پ.م.) اغلب از پرداخت نقره به كارگران گواهي مي‌دهد. پرداخت نقدي به‌طور قطع مورد استقبال كارگران قرار مي‌گرفت، زيرا به هنگام تقسيم گوشت بز يا گوسفند، ناگزير به يكي گوشت خوب و به ديگري گوشت نامرغوب مي‌رسيد و نارضايتي به وجود مي‌آمد.
كارگران ساده با اندك جيره دريافتي به زحمت گذران مي‌كردند و پرداخت حقوق به صورت جيره سبب يكنواخت شدن تغذيه آنان مي‌شد. با اسنادي كه امروز در دست است، پي بردن به ميزان واقعي درآمد در زمان هخامنشيان كار بسيار دشواري است، با اين همه مسلم است كه حقوق و جيره طبقه‌بندي شده بود و هر كس به نسبت مهارت و ميزان كار حقوق دريافت مي‌كرد. كوشش مي‌شد تا به عناوين مختلف، دريافت‌كنندگان حداقل دستمزد، ناگزير از انجام كارهاي سخت نيز بودند، با اضافه پرداخت‌هايي تامين شوند. به همين دليل حداقل حقوق از حقوق معمولي در بين‌النهرين پيش از هخامنشيان كه جيره يك منشي، باغبان، خياط، كشاورز، كوزه‌گر، نجار و چوب‌بر، سراج و آهنگر ماهانه فقط 20ليتر جو بود، بالاتر است. در زمان داريوش كمك‌هاي پراكنده دولتي را نيز بايد بر حقوق كارگران و كاركنان دولت افزود. اين كمك، هم شامل كارگراني مي‌شد كه شرايط كاري فوق‌العاده سختي داشتند يا به دليلي ديگر مستحق دريافت پاداش بودند و هم شامل حال زناني كه وضع حمل كرده بودند. حقوق زن و مرد براي كار يكسان، برابر بود. زنان مي‌توانستند ساعات كار كمتر و يا به عبارت ديگر كار «نيمه‌وقت» بردارند. محيط كاري زن و مرد يكي بود و امكانات كارآموزي و ارتقاي شغلي براي هر دو يكسان فراهم مي‌شد. در ميان اسناد موجود تعداد مديران و سرپرستان زن كم نيست.
سيستم پولي
به موازات ايجاد و توسعه عوامل اقتصادي و بسط تجارت كه موجب رفاه عمومي افراد امپراتوري مي‌شد، حكومت هخامنشي توجه خود را به تاسيس يك ضرابخانه و امور ديگري به منظور توسعه تجارت و داد و ستد معطوف كرد. اولين نقاطي كه به منظور ضرب سكه تعيين شد، كشور «لوديا» و جزيره «آيگيتا» از جزاير يونان بوده است.
اگرچه قبل از حكومت هخامنشيان و ايجاد امپراتوري ايران، سكه وجود داشته، اما پادشاهان هخامنشي در بدو تاسيس امپراتوري، سيستم پولي ايران را با وضع جديد انطباق دادند، تناسبي بين ارزش طلا و نقره قائل شدند و آن را با زندگي تجاري رعاياي جديد خود انطباق دادند و سعي كردند اشكالاتي را كه بر اثر وجود ارزش‌هاي پولي مختلف در هر قسمت امپراتوري پديد آمده بود، رفع كنند و سيستم پولي را تحت قاعده واحدي درآورند. يكي از خصوصيات ضرابي هخامنشي ضرب سكه طلاي خالص است. «دريك» به اين علت اعتبار فوق‌العاده به‌دست آورد.
اوزان و مقياس‌ها
همان‌طور كه سكه و ضرب پول قبل از تاسيس شاهنشاهي در كشورهايي مانند «لوديا» و بعضي جزاير يوناني در درياي اژه، مانند «ائوبويا» معمول بوده و مقداري از آن سكه‌ها در تخت‌جمشيد پيدا شده، اوزان و مقياس‌ها نيز وجود داشته است.لوحه‌هايي كه در دو ضلع جنوبي ساختمان تخت جمشيد به دست آمده است، نشان مي‌دهند كه اقتصاد از وضع قديم، كه در آن كار در مقابل جنس انجام مي‌شد، در حال بيرون آمدن است. زيرا كارمزد كارگراني كه از سرزمين‌هاي مختلف به منظور بنا و ساختمان تخت‌جمشيد رهسپار اين محل شده‌اند، هر چند به جنس پرداخت مي‌شد، در محاسبه معادل پولي آن در نظر گرفته مي‌شده و ثبت در دفاتر مي‌شده است. به عنوان مثال يك گوسفند كه به عنوان كارمزد يك ماهه داده مي‌شد، معادل سه «شه‌كل» (شاقل shakel
) و يا يك جام نوشيدني معادل «شه‌كل» (شاقل) بوده است.
در دوران فرمانروايي هخامنشيان دادوستد و سوداگري جهش خارق‌العاده‌اي از خود نشان داده و اوزان و مقياس‌ها كه مربوط به دوره‌هاي مختلف محل‌هاي متعدد بوده، تحت قاعده در‌آمده و متحدالشكل شده است.
همچنين چندين نوع واحد پول مربوط به ايران به دست آمده است. عده‌اي از آنها مربوط به زمان داريوش اول است مانند 3/1منه (من، منا) كه معادل دو كرشه بوده است، كه با وزن كنوني مي‌توان آن را معادل 724/166گرم دانست.
بودجه‌ريزي
تاريخ نگاراني نظير «هرودوت» كه از عصر هخامنشيان روايت كردند، اشاراتي به سياست‌هاي اقتصادي دولت‌ها كرده‌اند، ولي كمتر وارد جزئيات شده‌اند. تنها منبعي كه اطلاعات به نسبت جامعي از اوضاع اقتصادي هخامنشيان ارائه كرده، اثري است به نام «اقتصادها» كه يكي از نمايندگان مكتب ارسطو آن را تاليف كرده و به ارسطوي دروغي معروف است، كه تنها در اين كتاب است كه يك تحليل كلي از نظام اقتصادي هخامنشيان يافت مي‌شود.
در عصر هخامنشيان و به ويژه در دوره داريوش اول نظام اقتصادي به گونه‌اي سامان يافته بود كه دولت هرگز با مشكلات مالي برخورد نمي‌كرد و در عين حال طبقات مختلف مردم نيز تحت فشار سنگين نبودند.
«پير بريان»، ايرانشناس فرانسوي در كتاب امپراتوري هخامنشي مي‌نويسد: علت علاقه نويسنده «اقتصادها» به هخامنشيان اين است كه به يونانيان امكان تعمق در يك نمونه از تشكيلاتي را مي‌دادند كه در آن برخلاف دولت شهرهاي يوناني، دولت هرگز با مشكلات مالي برخورد نمي‌كرد.
يكي از نكات جالب توجه در عصر هخامنشي تنوع منابع درآمدي دولت است. در «اقتصادها» به شش منبع اشاره شده كه عبارتند از: خراج، هدايا، منافع حاصل از اماكن تجاري، ماليات بر زمين و عوارض گله‌داري و ماليات صنعتگري.
نكته قابل توجه ديگر در تنظيم سياست‌هاي اقتصادي عصر داريوش، تعيين منبع خراج از سوي حاكم پس از مشورت با حاكمان ايالات است.
داريوش همچنين نخستين كسي است كه دفتر دولتي خراج‌گذاري را منتشر كرد. او فهرست خراج همه ايالات را مشخص و منتشر كرد، تا همه ايالات از ميزان خراج اطلاع داشته باشند.
همچنين «فرانتس آلتهايم» در كتاب «تاريخ اقتصاد دولت ساساني» مي‌نويسد: درآمد‌هاي مالياتي يكي از چند منبعي بوده كه بودجه ساسانيان به آن متكي بوده است. در كنار درآمد پولي اقتصاد كالايي نيز نقش اساسي ايفا مي‌كرده است.
عمده درآمد دولت ساساني از ماليات بود، با اين تفاوت كه اين ماليات پس از «قباد اول» و «انوشيروان» سازمان جديد يافت. ميزان ماليات ارضي براساس برداشت محصول درجه‌بندي شده بود. «طبري» براي ماليات دوره پيش از اصلاح ارضي انوشيروان مقياس‌ها و محصول را ذكر مي‌كند و در حقيقت اين نسبت‌ها نه در محدوده تك‌تك مناطق، بلكه از منطقه‌اي به منطقه ديگر تغيير مي‌كرد.
«طبري» مبناي اين درجه‌بندي را آبگيري و آباداني هر منطقه ذكر مي‌كند. از اين جمله تنها مي‌توان استنباط كرد كه به زمين‌هاي مرغوب ميزان ماليات بيشتر و به زمين‌هاي نامرغوب ماليات كمتري تعلق مي‌گرفت. بدين‌سان، نحوه ماليات‌گيري بايد بر مبناي تقسيم عادلانه بار مالياتي و يك اصل عادلانه پايه‌گذاري شده باشد.پس از قباد، نحوه اخذ ماليات تغيير كرد. اصلاحات مالي كه با مساحي نواحي آباد زراعي در زمان قباد اول آغاز شد و در عهد انوشيروان به انجام رسيد، با اين نيت بود كه ماليات‌گيري مستقيم را كه تا آن زمان فقط در كوره‌هاي وابسته به شهر‌ها ممكن بود، در تمامي نقاط ديگر گسترش دهد. اين هدف به مدد يك سلسله از شرايط تاريخي خاص در زمان انوشيروان محقق شد.در دوره انوشيروان علاوه بر مساحي كل كشور، درختان نخل و زيتون نيز شمارش شد. شيوه مالي خسرو و جانشينانش به ويژه خسرو‌پرويز نيز مورد توجه خاص اعراب بوده است. اين تاثير تا بدان حد بود كه كل نظام مالياتي دوران امويان و اوايل عباسيان به شالوده‌اي كه آخرين شاهان ساساني ريخته بوده، استوار بود.
اين نظام جديد مالي، نيرويي به انوشيروان بخشيد كه تا آن زمان برايش ناشناخته بود و اين در سياست خارجي وي هم تاثير گذاشت و امپراتوري روم شرقي با تمام وجود قدرت بازيافته همسايه خود را لمس كرد.علاوه بر اصلاح قانون مالياتي انوشيروان در ترقي و توسعه كشاورزي و وسايل آبياري نيز كه عامل اساسي براي بالابردن سطح درآمد كشاورز و در نتيجه تامين سهم دولت بود، اقدامات قابل‌توجهي انجام داد. او در ساختن سد‌ها و بند‌ها و ساير وسايل آبياري قدم‌هاي وسيعي برداشت.
شيوه‌هاي حسابرسي
اما نظام كنترل هخامنشي تنها در جمع‌آوري و بايگاني يكايك اين سند‌ها خلاصه نمي‌شد. هر دو ماه يكبار بايد گزارشي از عملكرد همه حوزه‌ها تهيه مي‌كردند. اين روند، كار كنترل مركزي در تخت‌جمشيد را آسان‌تر مي‌كرد. خوشبختانه به تصادف در ميان لوح‌هاي به دست آمده، گاهي هم سندهاي يك حوزه و هم گزارش جمع‌بندي (دو ماه يا سالانه) اين سندها موجود است. مثلا از حوزه كردوشوم در منطقه عيلام گزارش عملكرد دو ماه سال 22 (509پ.م) را يافته‌ايم. از اغلب سندهاي منفرد اين محل گزارش جمعي نيز در دست است.
براي سندهاي متفرق نمونه‌اي نيز از گزارش سالانه در دست است. در اين گزارش همه دريافت‌ها و پرداخت‌هاي يك سال در يك جا جمع‌بندي شده است. بالطبع لوح‌هاي گزارش‌هاي دو ماهه يا سالانه از اندازه‌ بزرگتري برخوردار بوده است. تصديق درستي اين ترازنامه‌ها با سه كارمند بوده كه نخست از كسي كه مسوول بخش مربوط در آبادي مربوطه بوده است، نام برده مي‌شود. به عنوان مثال وقتي حسابرسي غله انجام مي‌شود، مسوول مربوط رييس كل انبار ناميده مي‌شود.
در اينجا عنوان، هم به عيلامي مي‌آيد هم به فارسي باستان، البته فارسي باستان به خط عيلامي. مسوول نوشيدني عنواني مانند نوشيدني‌دار يا نوشيدني بر دارد. اين مقام اغلب مسوول ميوه نيز بوده است. در اين ميان عنوان خاصي نيز شبيه به ميوه‌دار يا ميوه‌بر وجود دارد. به ظاهر وجود اين مقام بستگي به آن داشت كه يا در بخش مربوطه باغ‌هاي بزرگ ميوه وجود داشته باشد يا اينكه به سبب كمبود، به اجبار ميوه را از آبادي‌هاي همسايه براي مصرف كارگران تهيه كرده باشند.
پس از رييس كل انبار، مقام دوم هميشه يك «آتش‌ريز» است . اين مقام رسمي روحاني محل است كه از سوي حكومت براي انجام مراسم آيين‌هاي دولتي تعيين مي‌شد. او هم بايد همزمان، امور اداري را كنترل مي‌كرد و با مهر خود مسووليت صحت صدور سند را به عهده مي‌گرفت. اين كه به روحاني‌ها هم وظيفه‌اي ديواني سپرده شود در بين‌النهرين از ديرباز يك تجربه شناخته شده بود. داريوش نيز بايستي اين شيوه را خيلي موثر تشخيص داده باشد. زيرا از سويي روحانيون ستاينده اهورامزدا، به شدت قابل اعتماد بوده‌اند و از سوي ديگر اين روحانيون در خدمت دولت، لابد در كنار انجام وظايف ديني، وقتي هم براي خدمت در كارهاي ديواني پيدا مي‌كرده‌اند.
مقام سوم نگهبان انبار ناميده شده است كه اغلب به تاكيد در زير اسناد آمده است: «حساب رسمي در مجموع به وسيله اين سه مقام انجام شده است.»
در كنار اينها يك حساب‌رس ويژه نيز وجود داشت. اين حساب‌رس‌ها مسووليت همه حساب‌هاي يك حوزه را به عهده داشتند. آنها در منطقه خود به همه جا سركشي و موجودي محل را كنترل مي‌كردند. كار اينها بيشتر در پايان سال و در ماه‌هاي نخستين سال بعد انجام مي‌شد. زيرا نوبت رسيدگي به همه ترازنامه‌ها، سالانه بود. جاي شگفتي نيست اگر آنها هميشه قادر نبوده باشند به همه حساب‌هاي منطقه خود در يك زمان (پايان سال) رسيدگي كنند. به اين ترتيب گاهي حساب دو و يا حتي سال‌هاي بيشتري مورد بررسي قرار مي‌گرفت. در چنين حالتي بالطبع ممكن نبود تك تك اقلام رسيدگي شود. بنابراين فقط به ارقام كلي مي‌پرداختند. به عنوان مثال به كل محصول غله يا به كل آن چه كه ذخيره شده بود و بايد در مخارج سال بعد منظور شود.
به ندرت در پايين ترازنامه‌هاي سالانه به نام اين حساب‌رسان اشاره مي‌شود. به عنوان مثال اين حسابرسي‌ را براي سال 18 و 19 مسيكه در سال 19 به انجام رسانده است. وقتي كه مسيكه به خاطر كار زياد نتوانسته خودش همه موارد را كنترل كند اين قدر احتياط كار و زيرك بوده است كه اين ناتواني را بدون تغيير بر روي لوح بياورد. به عنوان مثال نوشته است: ذخيره نگهبانان انبار را در مكنه خودم نديدم. حسابرسي‌ را بر اساس گفته نگهبانان انجام دادم. به اين ترتيب او فقط به گفته مسوولان مربوط اعتماد كرده است. پس از اين كه همه چيز نوشته شده، مسيكه مهرش را بر روي سند زده است. مهر مسيكه شماره 27 بر پاي بسياري از حسابرسي‌هاي مربوط به ميوه، نوشيدني و غله ديده مي‌شود.اما همين حسابرسي‌ تخصصي نيز بار ديگر كنترل مي‌شد. مثلا در تسويه‌حساب ميوه يك آبادي به نام ندينيش كه ممهور به مهر شماره 27مسيكه ياد شده است، يك بار ديگر تاكيد شده: «حساب سال 22 را در ماه دوم سال 23 هوسه‌وه كنترل كرده است.» پانبشته‌ها و يادداشت‌هايي از اين دست فراوان است.پيوسته حسابرس و كنترل‌كننده، مسوول رسيدگي به تمامي آبادي‌هاي يك حوزه اداري بوده‌اند. در منطقه عيلام به مردم به نام مرنتشانه با سمت كنترل حسابرسي با مهر شماره 57 برمي‌خوريم. با دريايي از سند اين امكان برايمان وجود دارد كه از همه كارهاي يك چنين كارمندي سر درآوريم. او نه تنها ترازنامه‌هاي بزرگ را كنترل مي‌كند، بلكه مسووليت انبار كردن درست غله نيز با او است. حساب و كتاب بذرهاي آن حوزه نيز در اختيار او است. حتي روي سند مربوط به شترهاي يك ملك و نيز حسابرسي مربوط به نوشيدني كه به منزله بهره ميوه ثبت شده، مهر او خورده است. به ظاهر اين سند آخري به صاحب يك باغ مربوط مي‌شده است. در اين باره نامه‌اي از مرنتشانه در دست است. اين نامه خطاب به مردوكه، كارمند بلندپايه‌اي است كه مسوول دريافت ماليات بوده است. او در اين نامه مي‌نويسد كه قصد داشته همكاري را به بخش‌هايي از عيلام كه خودش به آنجا نرفته اعزام كند. پس هومايه را فرستاده تا در آنجا به حساب‌ها رسيدگي كند.در ضمن به مردوكه مي‌نويسد كه از انبار خود نوشيدني و گندم در اختيار هوميانه قرار مي‌دهد تا برايش بياورد.به ظاهر مرنتشانه به كليه درآمدها و دريافتني‌ها از فرآورده‌هاي كشاورزي گرفته تا ماليات و به همه مخارج و پرداخت‌ها اشراف كافي داشته است. وي مسوول اقدامات لازم براي دريافت مازاد درآمد نيز بوده است. البته هر از گاهي كشاكش‌هايي نيز با كارمندان سهل‌انگار داشته كه ناگزير مي‌شد براي اينكه سرانجام صورت‌حسابي به دستش برسد، اخطارهاي مكرر بدهد. براي نمونه در لوحي نوشته كه چرا حساب درآمد از بابت بهره سال 19 ميوه آبادي زرشوتيش در ماه 6، سال 22، به دستش رسيده است. به اين ترتيب معلوم مي‌شود كه با نظام ديواني فوق‌العاده دقيقي سر و كار داريم كه انبوهي كارمند در اختيار داشته است. حساب درآمد و مخارج بايستي با دقت ثبت مي‌شد و سندها را از هفت‌خوان كنترل مي‌گذراندند تا سرانجام از بايگاني تخت جمشيد سردرآورد.
همان‌گونه كه اشاره شد حسابداري پديده تازه‌واردي در صحنه تجارت نيست و نخستين ثبت‌ها به سال‌ها پيش تعلق دارند. همچنين حسابداري مخلوق طبقه يا ملت خاصي نيست، بلكه توسعه آن در گرو رويدادهايي است كه در آفريقا، هند، عراق، ايران و جاهاي ديگر رخ داده و به عبارتي حسابداري يك محصول و ره‌آورد جهاني است و در نهايت اينكه پيدايش و رشد حسابداري دستخوش تغييرات فناوري قرار گرفته است.
*حسابدار رسمي و عضو جامعه حسابداران رسمي ايران

منبع: روزنامه دنیای اقتصاد

 

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 15

فهرست‌ مندرجات

 

 

شماره‌ بند

دامنه‌ كاربرد

4 - 1

تعاريف‌

9 - 5

انواع‌ سرمايه‌گذاري‌

12 - 10

طبقه‌بندي‌ سرمايه‌گذاريها

19 - 13

بهاي‌ تمام‌شده‌ سرمايه‌گذاريها

24 - 20

انعكاس‌ به‌ ارزش‌ بازار

25

تعيين‌ ارزش‌ بازار اوراق‌ سريع‌المعامله‌

28 - 26

مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها

38 - 29

تغيير مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها

44 - 39

واگذاري‌ سرمايه‌گذاريها

48 - 45

تغيير طبقه‌بندي‌ سرمايه‌گذاريها

52 - 49

صورت‌ سود و زيان‌

56 - 53

مؤسسات‌ تخصصي‌ سرمايه‌گذاري‌

57

افشا

60 - 58

تاريخ‌ اجرا

61

مطابقت‌ با استانداردهاي‌ بين‌المللي‌ حسابداري

62


استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 15

حسابداري‌ سرمايه‌گذاريها

 

اين‌ استاندارد بايد با توجه‌ به‌ ” مقدمه‌اي‌ بر استانداردهاي‌ حسابداري‌“

مطالعه‌ و بكارگرفته‌ شود.


دامنه‌ كاربرد

1   . اين‌ استاندارد به نحوه‌ حسابداري‌ سرمايه‌گذاريها و الزامات‌ افشاي‌ اطلاعات‌ مربوط‌ مي‌پردازد.

2   . حسابداري‌ سرمايه‌گذاري‌ در كليه‌ واحدهاي‌ تجاري‌ بايد طبق‌ الزامات‌ اين‌ استاندارد انجام‌ شود. اين‌ استاندارد نحوه‌ حسابداري‌ سرمايه‌گذاري‌ در واحدهاي‌ تجاري‌ فرعي‌ و وابسته‌ در صورتهاي‌ مالي‌ تلفيقي‌ را تعيين‌ نمي‌كند ليكن‌ درخصوص‌ نحوه‌ حسابداري‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ پيشگفته‌ در صورتهاي‌ مالي‌ واحد تجاري‌ اصلي‌ كاربرد دارد مگر در مواردي‌ كه‌ در استانداردهاي‌ حسابداري‌ مربوط‌ به‌ سرمايه‌گذاري‌ در واحدهاي‌ تجاري‌ فرعي‌ و وابسته‌ نحوه‌ عمل‌ ديگري‌ تجويز شده‌ باشد.

3  . موارد زير در اين‌ استاندارد مورد بحث‌ قرار نمي‌گيرد:

الف‌. مباني‌ شناخت‌ درآمدهايي‌ كه‌ به‌صورت‌ سود تضمين‌ شده‌، سود سهام‌ و غيره‌ از سرمايه‌گذاريها عايد مي‌شود (رجوع‌ شود به‌ استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 3 با عنوان‌ درآمد عملياتي‌).

ب . سرمايه‌گذاري‌ در واحدهاي‌ تجاري‌ فرعي‌ و وابسته‌ در صورتهاي‌ مالي‌ تلفيقي‌.

ج‌ . سرمايه‌گذاريهاي‌ خاص‌ ازجمله‌ ابزارهاي‌ مالي‌ پيچيده‌.

د . سرمايه‌گذاريهايي‌ كه‌ توسط‌ طرحهاي‌ مزاياي‌ بازنشستگي‌ و مؤسسات‌ بيمه‌ عمر انجام‌ مي‌شود.

ﻫ . سرمايه‌گذاري‌ در املاك‌.

4  . نظر به‌ اينكه‌ يكي‌ از ويژگيهاي‌ كليه‌ سرمايه‌گذاريها، ايجاد منافع‌ اقتصادي‌ براي‌ واحد سرمايه‌گذار است‌، نحوه‌ حسابداري‌ مندرج‌ در اين‌ استاندارد عملكرد سرمايه‌گذاري‌ يك‌ واحد سرمايه‌گذار را به نحو مناسب‌ شناسايي‌ و اندازه‌گيري‌ مي‌كند. لذا، اين‌ استاندارد، در مورد كليه‌ واحدهاي‌ تجاري‌ سرمايه‌گذار، صرف نظر از ماهيت‌، درصد سرمايه‌گذاري‌ و حجم‌ فعاليت‌ سرمايه‌گذاري‌ آنها، ازجمله‌ شركتهاي‌ تخصصي‌ سرمايه‌گذاري‌ كاربرد دارد. با اين‌ حال‌، اين‌ امر مانع‌ تدوين‌ رهنمودهاي‌ ويژه‌ براي‌ صنايع‌ و گروههاي‌ واحدهاي‌ تجاري‌ خاص‌ با رعايت‌ اصول‌ كلي‌ مندرج‌ در اين‌ استاندارد نيست‌.

     تعاريف‌

5   .  اصطلاحات‌ ذيل‌ در اين‌ استاندارد با معاني‌ مشخص‌ زير بكار رفته‌ است‌:

سرمايه‌گذاري‌ :  نوعي‌ دارايي‌ است‌ كه‌ واحد سرمايه‌گذار براي‌ افزايش‌ منافع‌ اقتصادي‌ از طريق‌ توزيع‌ منافع‌ (به‌ شكل‌ سود سهام‌، سود تضمين‌ شده‌ و اجاره‌)، افزايش‌ ارزش‌ يا ساير مزايا (مانند مزاياي‌ ناشي از مناسبات‌ تجاري‌) نگهداري‌ مي‌كند.

سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت :  به‌ طبقه‌اي‌ از سرمايه‌گذاريها گفته‌ مي‌شود كه‌ به قصد استفاده‌ مستمر در فعاليتهاي‌ واحد تجاري‌ نگهداري‌ شود. يك‌ سرمايه‌گذاري‌ هنگامي‌ به عنوان‌ دارايي‌ غيرجاري‌ طبقه‌بندي‌ مي‌شود كه‌ قصد نگهداري‌ آن‌ براي‌ مدت‌ طولاني‌ به وضوح‌ قابل‌ اثبات‌ باشد يا توانايي‌ واگذاري‌ آن‌ توسط‌ سرمايه‌گذار مشمول‌ محدوديتهايي‌ باشد.

سرمايه‌گذاري‌ جاري‌ :  به‌ طبقه‌اي‌ از سرمايه‌گذاريها گفته‌ مي‌شود كه‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ نباشد.

سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار :  نوعي‌ سرمايه‌گذاري‌ است‌ كه‌ براي‌ آن‌ بازار فعالي‌ كه‌ آزاد و در دسترس‌ است‌ وجود دارد به‌طوري‌ كه‌ از طريق‌ آن‌ بتوان‌ به‌ ارزش‌ بازار يا شاخصي‌ قابل‌ اتكا كه‌ محاسبه‌ ارزش‌ بازار را امكان‌پذير سازد، دست‌ يافت‌.

سود سهمي‌ (يا سهام‌ جايزه‌) :  عبارت‌ است‌ از توزيع‌ سود به‌ شكل‌ سهم‌ بين‌ صاحبان‌ سهام‌ يك‌ واحد تجاري‌ از محل‌ سود تقسيم‌ نشده‌ يا اندوخته‌ها كه‌ با توجه‌ به‌ اصلاحيه‌ قانون‌ تجارت‌ موكول‌ به‌ تصويب‌ مجمع‌ عمومي‌ فوق‌العاده‌ است‌.

حق‌ تقدم‌ :  به موجب‌ ماده‌ 166 اصلاحيه‌ قانون‌ تجارت‌، حقي‌ است‌ قابل‌ نقل‌ و انتقال‌ كه‌ در زمان‌ خريد سهام‌ جديد توسط‌ صاحبان‌ سهام‌ واحد تجاري‌ به‌ نسبت‌ سهامي‌ كه‌ مالكند به‌ ايشان‌ تعلق‌ مي‌گيرد.

سرمايه‌گذاري‌ در املاك‌ :  عبارت‌ از سرمايه‌گذاري‌ در زمين‌ يا ساختماني‌ است‌ كه‌ عمليات‌ ساخت‌ و توسعه‌ آن‌ به‌ اتمام‌ رسيده‌ و به‌ جهت‌ ارزش‌ بالقوه‌اي‌ كه‌ ازنظر سرمايه‌گذاري‌ دارد و نه‌ به قصد استفاده‌ توسط‌ واحد تجاري‌ سرمايه‌گذار يا شركتهاي‌ همگروه‌ آن‌، نگهداري‌ مي‌شود.

 

6  . اگرچه‌ ويژگي‌ زيربنايي‌ سرمايه‌گذاري‌ اين‌ است‌ كه‌ با قصد كسب‌ منافع‌ اقتصادي‌ آتي‌ انجام‌ مي‌پذيرد، اما اين‌ ويژگي‌ در مورد كليه‌ داراييها مصداق‌ دارد. اين‌ امر مشكلاتي‌ را در تعريف‌ سرمايه‌گذاري‌ از نظر مقاصد اين‌ استاندارد ايجاد مي‌كند زيرا اين‌ استاندارد قصد ندارد ساير داراييهاي‌ مورد استفاده‌ واحد تجاري‌ از قبيل‌ داراييهاي‌ ثابت‌ مشهود و موجودي‌ مواد و كالا را دربر گيرد. اين‌ مشكل‌ در مواردي‌ كه‌ سرمايه‌گذاري‌ خصوصياتي‌ مشابه‌ با ديگر داراييها دارد، مضاعف‌ مي‌شود. مثلاً در مواردي‌ كه‌ عمليات‌ خريد و فروش‌ سرمايه‌گذاري‌ بخش‌ عمده‌ فعاليت‌ روزمره‌ يك‌ واحد تجاري‌ را تشكيل‌ مي‌دهد، پرتفوي‌ سرمايه‌گذاريها، مشابه‌ موجودي‌ مواد و كالا در ساير واحدهاي‌ تجاري‌ است‌.

7  . به‌ هر صورت‌، در تدوين‌ استاندارد حسابداري‌ براي‌ سرمايه‌گذاريها، اين‌ فرض‌ تلويحي‌ وجود دارد كه‌ دارايي‌ طبقه‌بندي‌ شده‌ به‌عنوان‌ سرمايه‌گذاري‌، مستلزم‌ نحوه‌ حسابداري‌ متفاوتي‌ از ساير داراييهاست‌. اين‌ امر به‌نوبه‌ خود حاكي‌ از اين‌ است‌ كه‌ در ماهيت‌ سرمايه‌گذاري‌ خصوصيتي‌ وجود دارد كه‌ آن‌ را از ساير داراييها متمايز مي‌سازد. ويژگي متمايزكننده‌ سرمايه‌گذاري‌ به عنوان‌ طبقه‌اي‌ از داراييها، طريقه‌ خاص‌ كسب‌ منافع‌ اقتصادي‌ آن‌ است‌. اين‌ منافع‌ اقتصادي‌ ممكن‌ است‌ به‌ يكي‌ از اشكال‌ زير يا هر دوي‌ آنها حاصل‌ شود. شكل‌ اول‌ دريافتهاي‌ ناشي از توزيع‌ منافع‌، از قبيل‌ سود تضمين‌ شده‌ و سود سهام‌ است‌. در مفهومي‌ گسترده‌تر، اين‌ شكل‌ دربرگيرنده‌ شرايط‌ مساعد تجاري‌ است‌ كه‌ از طريق‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ تجاري‌ فراهم‌ مي‌آيد. شكل‌ دوم‌، منفعت‌ سرمايه‌اي‌ است‌ كه‌ منعكس‌كننده‌ افزايش‌ در ارزش‌ مبادلاتي‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ طي‌ دوره‌ نگهداشت‌ آن‌ توسط‌ واحد تجاري‌ است‌. اين‌ ويژگي‌ درتعريف‌ سرمايه‌گذاري‌ براي‌ مقاصد اين‌ استاندارد بكار گرفته‌ شده‌ است‌. اگرچه‌ ارزش‌ ساير داراييها از قبيل‌ ساختمان‌ و ماشين‌آلات‌ نيز ممكن‌ است‌ طي‌ زمان‌ افزايش‌ يابد، ليكن‌ اين‌ اقلام‌ تنها در مواردي‌ طبق‌ اين‌ استاندارد به عنوان‌ سرمايه‌گذاري‌ تلقي‌ مي‌شود كه‌ براي‌ اين‌ هدف‌ و نه‌ به قصد استفاده‌ در عمليات‌ واحد تجاري‌، نگهداري‌ شده‌ باشد.

8  . ممكن‌ است‌ ادعا شود كه‌ سرمايه‌گذاري‌ نگهداري‌ شده‌ توسط‌ معامله‌گران‌ سهام‌ به عنوان‌ موجودي‌ كه‌ به قصد كسب‌ سود درجريان‌ عادي‌ فعاليتهاي‌ تجاري‌ آنها صورت‌ گرفته‌ است‌، در تعريف‌ سرمايه‌گذاري‌ طبق‌ اين‌ استاندارد قرار نمي‌گيرد. ليكن‌ اين‌ اعتقاد وجود دارد كه‌ دارايي‌ مورد معامله‌ به‌ شيوه‌ مزبور، همان‌ خصوصيات‌ زيربنايي‌ را داراست‌ كه‌ درصورت‌ نگهداشت‌ توسط‌ يك‌ واحد تجاري‌ ديگر و فروش‌ آن‌ به‌ يك‌ معامله‌گر سهام‌ و يا خريدار نهايي‌ ديگري‌ دارا مي‌بود. بنابراين‌ نحوه‌ حسابداري‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ نگهداري‌ شده‌ به‌منظور خريد و فروش‌ توسط‌ معامله‌گران‌ سهام‌ نيز مطابق‌ اين‌ استاندارد است‌.

9 . تعريف‌ سرمايه‌گذاري‌ طبق‌ اين‌ استاندارد تعريفي‌ عام‌ است‌. با اين‌ حال‌ اضافه‌ مي‌شود كه‌ تعريف‌ مزبور، شامل‌ اوراق‌ سهام‌، اوراق‌ مشاركت‌ با حداقل‌ سود تضمين‌ شده‌، حق‌ تقدم‌ خريد سهام‌، كالاها (غير از آنهايي‌ كه‌ به قصد مصرف‌ يا خريد و فروش‌، در جريان‌ فعاليتهاي‌ عادي‌ واحد تجاري‌ نگهداري‌ شود) و سپرده‌هاي‌ سرمايه‌گذاري‌ مدت‌دار بانكي‌ مي‌باشد. ضمناً اقلام‌ مزبور كليه‌ موارد را دربر نمي‌گيرد.

انواع‌ سرمايه‌گذاري‌

10 . سرمايه‌گذاري‌ ممكن‌ است‌ به‌ اشكال‌ مختلفي‌ صورت‌ گيرد و به‌ دلايل‌ گوناگوني‌ نگهداري‌ شود. برخي‌ سرمايه‌گذاريها ممكن‌ است‌ در قالب‌ اسنادي‌ كه‌ بيانگر بدهي‌ پولي‌ به‌ دارنده‌ آنهاست‌، ظاهر بشوند (نظير برخي‌ اوراق‌ مشاركت‌). برخي‌ از اين‌ سرمايه‌گذاريها ممكن‌ است‌ متضمن‌ سود تضمين‌ شده‌ حداقلي‌ باشند. سرمايه‌گذاريها همچنين‌ مي‌توانند در قالب‌ مالكيت‌ سهام‌ يك‌ واحد تجاري‌ ديگر ظاهر شوند. اين‌ سرمايه‌گذاريها بيانگر حقوق‌ مالي‌ است‌. ساير اشكال‌ سرمايه‌گذاري‌ شامل‌ نگهداري‌ داراييهاي‌ عيني‌ مثل‌ زمين‌ و ساختمان‌، فلزات‌ گرانبها يا ديگر كالاها ازجمله‌ آثار هنري‌ است‌. سرمايه‌گذاريهاي‌ مختلف‌ ازنظر سهولت‌ تبديل‌ به‌ وجه‌ نقد يا ساير داراييها، ميزان‌ داد و ستد و ماهيت‌ بازار مربوط‌ ويژگيهاي‌ متفاوتي‌ از خود بروز مي‌دهند.

11 . ماهيت‌ و سطح‌ سرمايه‌گذاري‌ يك‌ واحد تجاري‌ و حجم‌ فعاليت‌ آن‌ در زمينه‌ خريد، نگهداري‌ و فروش‌ سرمايه‌گذاريها در واحدهاي‌ مختلف‌ فرق‌ مي‌كند. براي‌ برخي‌ واحدهاي‌ تجاري‌ خصوصاً واحدهايي‌ كه‌ در بخشهاي‌ خاص‌ خدمات‌ مالي‌ فعاليت‌ دارند، فعاليت‌ سرمايه‌گذاري‌ بخش‌ عمده‌ عمليات‌ واحد تجاري‌ را تشكيل‌ مي‌دهد و عملكرد آن‌ در زمينه‌ سرمايه‌گذاري‌ به‌ ميزان‌ قابل‌ ملاحظه‌اي‌ برنتايج‌ عمليات‌ آن‌ تأثير مي‌گذارد. برخي‌ واحدهاي‌ تجاري‌ ازقبيل‌ شركتهاي‌ تخصصي‌ سرمايه‌گذاري‌ صرفاً در زمينه‌ نگهداري‌ و مديريت‌ پرتفوي‌ سرمايه‌گذاري‌ در بلندمدت‌ فعاليت‌ مي‌كنند تا براي‌ صاحبان‌ سرمايه‌ خود درآمد يا رشد سرمايه‌ فراهم‌ آورند. براي‌ ساير واحدهاي‌ تجاري‌، سرمايه‌گذاري‌ ممكن‌ است‌ به عنوان‌ يك‌ منبع‌ وجوه‌ مازاد نگهداري‌ شود و بخشي‌ از فعاليت‌ مديريت‌ وجوه‌ نقد آن‌ را تشكيل‌ دهد. همچنين‌ يك‌ واحد تجاري‌ ممكن‌ است‌ به‌منظور اعمال‌ نفوذ قابل‌ ملاحظه‌ يا اعمال‌ كنترل‌ برسياستهاي‌ مالي‌ و عملياتي‌ واحد تجاري‌ ديگر، در سهام‌ آن‌ سرمايه‌گذاري‌ كند. بعلاوه‌ سرمايه‌گذاري‌ ممكن‌ است‌ به‌منظور تحكيم‌ رابطه‌ تجاري‌ يا دستيابي‌ به‌ يك‌ مزيت‌ تجاري‌ نگهداري‌ شود.

12 . براي‌ برخي‌ سرمايه‌گذاريها، بازار فعالي‌ وجود دارد كه‌ برمبناي‌ آن‌، مي‌توان‌ ارزش‌ بازار سرمايه‌گذاري‌ را تعيين‌ كرد. براي‌ اين‌ سرمايه‌گذاريها، ارزش‌ بازار شاخص‌ ارزش‌ منصفانه‌ سرمايه‌گذاري‌ است‌. در مورد ساير سرمايه‌گذاريها، بازار فعالي‌ وجود ندارد و براي‌ تعيين‌ ارزش‌ منصفانه‌ از طرق‌ ديگري‌ استفاده‌ مي‌شود.

طبقه‌بندي‌ سرمايه‌گذاريها

13  . آن‌ گـروه‌ از واحدهاي‌ تجـاري‌ كه‌ طبق‌ الزامات‌ استاندارد حسابداري‌ شمـاره‌ 14 با عنوان‌
” نحوه‌ ارائه‌ داراييهاي‌ جاري‌ و بدهيهاي‌ جاري”، داراييهاي‌ جاري‌ و غيرجاري‌ را در صورتهاي‌ مالي‌ خود تفكيك‌ مي‌كنند بايد سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ را به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ و سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ را به عنوان‌ دارايي‌ غيرجاري‌ منعكس‌ كنند.

14  . آن‌ گروه‌ از واحدهاي‌ تجاري‌ كه‌ طبق‌ استانداردهاي‌ حسابداري‌ خاص‌ يا مفاد قوانين‌ آمره‌ داراييهاي‌ جاري‌ و غيرجاري‌ را در ترازنامه‌ تفكيك‌ نمي‌كنند بايد به منظور تعيين‌ مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها، بين‌ آنها تمايز قائل‌ شوند و مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها را مطابق‌ با بندهاي‌ 29 تا 38 تعيين‌ كنند.

15 . براساس‌ تعريف‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ مندرج‌ در بند 5، سرمايه‌گذاري‌ فقط‌ زماني‌ به عنوان‌ بلندمدت‌ طبقه‌بندي‌ مي‌شود كه‌ قصد نگهداري‌ آن‌ براي‌ مدت‌ طولاني‌ به وضوح‌ قابل‌ اثبات‌ باشد يا اينكه‌ در عمل‌ محدوديتهايي‌ در توانايي‌ واگذاري‌ آن‌ توسط‌ واحد تجاري‌ وجود داشته‌ باشد. اين‌ اصل‌ صرف نظر از اينكه‌ سرمايه‌گذاري‌ مورد نظر سريع‌المعامله‌ در بازار باشد يا نباشد، مصداق‌ دارد. بنابراين‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ مشتمل‌بر موارد زير است‌:

الف. سرمايه‌گذاري‌ در واحد تجاري‌ فرعي‌ و وابسته‌ يا تسهيلات‌ بلندمدت‌ اعطايي
به‌ اين‌ واحدها.

ب . سرمايه‌گذاريهايي‌ كه‌ اساساً جهت‌ حفظ‌، تسهيل‌ و گسترش‌ فعاليت‌ يا روابط‌ تجاري‌ موجود انجام‌ شده‌ است‌ (اين‌ سرمايه‌گذاريها اصطلاحاً سرمايه‌گذاريهاي‌ تجاري‌ نام‌‌ گرفته‌ است‌).

ج . سرمايه‌گذاريهايي‌ را كه‌ نمي‌توان‌ واگذار كرد، يا بدون‌ تأثير عمده‌ برفعاليتهاي‌ واحد تجاري‌ قابل‌ واگذاري‌ نيست‌.

د . سرمايه‌گذاريهايي‌ كه‌ با قصد استفاده‌ مستمر توسط‌ واحد تجاري‌ نگهداري‌ مي‌شود و هدف‌ آن‌ نگهداري‌ پرتفويي‌ از سرمايه‌گذاريها جهت‌ تأمين‌ درآمد و يا رشد سرمايه‌ براي‌ صاحبان‌ سرمايه‌ واحد تجاري‌ است‌.

16 . تنها در شرايطي‌ كه‌ معيارهاي‌ پيشگفته‌ احراز شود، سرمايه‌گذاري‌ را مي‌توان‌ بلندمدت‌ تلقي‌ كرد. اين‌ واقعيت‌ كه‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ براي‌ مدت‌ نسبتاً طولاني‌ نگهداري‌ شده‌ است‌، لزوماً به معناي‌ بلندمدت‌ بودن‌ سرمايه‌گذاري‌ نيست‌. در ساير موارد كه‌ معيارهاي‌ مزبور احراز نگردد، سرمايه‌گذاري‌ (اعم‌ از سريع‌المعامله‌ در بازار يا ساير) به عنوان‌ سرمايه‌گذاري‌ جاري‌ طبقه‌بندي‌ مي‌شود.

17 . تعريف‌ سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار، دربرگيرنده‌ دو شرط‌ اصلي‌ است‌. اول‌ وجود بازاري‌ فعال‌ كه‌ آزاد و قابل‌ دسترس‌ باشد و دوم‌ اينكه‌ قيمتهاي‌ معاملاتي‌ درچنين‌ بازاري‌ معلوم‌ باشد و علني‌ اعلام‌ شود. بعلاوه‌ قيمت‌ اعلام‌ شده‌ بايد به‌ گونه‌اي‌ قابل‌ اتكا بيانگر قيمتي‌ باشد كه‌ بتوان‌ براساس‌ آن‌ معامله‌ كرد. درصورت‌ تحقق‌ اين‌ شرايط‌، سرمايه‌گذاري‌ يك‌ ”سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار“ است‌. در عمل‌ مفهوم‌ عبارت‌ ” سريع‌المعامله‌ در بازار“ ممكن‌ است‌ براي‌ واحدهاي‌ تجاري‌ مختلف‌ يكسان‌ نباشد. بنابراين‌ به دليل‌ تفاوت‌ در ميزان‌ دسترسي‌ به‌ بازار و در دسترس‌ بودن‌ قيمتهاي‌ اعلام‌ شده‌، يك‌ سرمايه‌گذاري‌ كه‌ هنگام‌ نگهداري‌ توسط‌ برخي‌ مؤسسات‌ خدمات‌ مالي‌ خاص‌، سريع‌المعامله‌ در بازار تلقي‌ شود، ممكن‌ است‌ براي‌ ديگر واحدهاي‌ تجاري‌ اين‌چنين‌ نباشد.

18 . سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار را، هم‌ مي‌توان‌ به عنوان‌ سرمايه‌گذاري‌ جاري‌ طبقه‌بندي‌ كرد و هم‌ در موارد مندرج‌ در بند 15 آن‌ را سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ تلقي‌ كرد.

19 . برخي‌ از واحدهاي‌ تجاري‌ ممكن‌ است‌ به موجب‌ استانداردهاي‌ حسابداري‌ خاص‌ يا مفاد قوانين‌ آمره‌، ترازنامه‌ خود را مطابق‌ فرم‌ ازپيش‌ تعيين‌ شده‌اي‌ كه‌ بين‌ داراييهاي‌ جاري‌ و غيرجاري‌ تمايزي‌ قائل‌ نمي‌شود، تهيه‌ كنند. بسياري‌ از واحدهاي‌ تجاري‌، نظير بانكها و شركتهاي‌ بيمه‌ كه‌ در رشته‌هاي‌ مالي‌ فعاليت‌ مي‌كنند، هرچند ممكن‌ است‌ قصد واگذاري‌ داراييهايشان‌ را طي‌ عمليات‌ جاري‌ نداشته‌ باشند، با اين‌ حال‌ معمولاً بسياري‌ از سرمايه‌گذاريهاي‌ خود را به عنوان‌ منابعي‌ تلقي‌ مي‌كنند كه‌ درصورت‌ لزوم‌، مي‌توان‌ آنها را جهت‌ عمليات‌ جاري‌ بكار گرفت‌. با اين‌ حال‌ اين‌ واحدهاي‌ تجاري‌ ممكن‌ است‌ داراي‌ سرمايه‌گذاريهايي‌ باشند كه‌ علي‌الاصول‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ تلقي‌ شود. بنابراين‌ بسياري‌ از اين‌ واحدهاي‌ تجاري‌ در تجزيه‌ و تحليل‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ خود و انتساب‌ مبلغ‌ دفتري‌ به‌ آنها، خصوصيات‌ سرمايه‌گذاري‌ را از نظر جاري‌ يا بلندمدت‌ بودن‌، مبناي‌ كار قرار مي‌دهند.

بهاي‌ تمام‌ شده‌ سرمايه‌گذاريها

20 . بهاي‌ تمام‌ شده‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌، مخارج‌ تحصيل‌ آن‌، ازقبيل‌ كارمزد كارگزار، حق‌الزحمه‌ها و عوارض‌ و ماليات‌ را نيز دربر مي‌گيرد ليكن‌ شامل‌ مخارج‌ مالي‌ تحمل‌شده‌ در رابطه‌ با ايجاد تدريجي‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ نيست‌. بهاي‌ تمام‌ شده‌ پرتفوي‌ سرمايه‌گذاريها برمبناي‌ تك‌تك‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ آن‌ تعيين‌ مي‌شود.

21 . اگر سرمايه‌گذاري‌ كلاً يا جزئاً درمقابل‌ مابه‌ازاي‌ غيرنقد تحصيل‌ شود، بهاي‌ تمام‌ شده‌ آن‌ معادل‌ ارزش‌ منصفانه‌ دارايي‌ يا اوراق‌ بهاداري‌ خواهد بود كه‌ به عنوان‌ مابه‌ازا واگذار شده‌ است‌. ليكن‌ هرگاه‌ ارزش‌ منصفانه‌ سرمايه‌گذاري‌ تحصيل‌ شده‌ با سهولت‌ بيشتري‌ قابل‌ تعيين‌ باشد، مبلغ‌ اخير ممكن‌ است‌ در تعيين‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ سرمايه‌گذاري‌ ملاك‌ عمل‌ قرار گيرد.

22 . نحوه‌ تعيين‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ حق‌ تقدم‌ خريداري‌ شده‌ مشابه‌ با خريد سهام‌ است‌. همچنين‌ چنانچه‌ واحد تجاري‌ در نتيجه‌ افزايش‌ سرمايه‌ واحد سرمايه‌پذير صاحب‌ حق‌ تقدم‌ شود وجوه‌ پرداختي‌ بابت‌ سهام‌ جديد يا واگذاري‌ مطالبات‌ سود سهام‌ نقدي‌ از اين‌ بابت‌ به‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ سرمايه‌گذاري‌ اضافه‌ مي‌شود. در موارد بالا پس‌ از حصول‌ اطمينان‌ از دريافت‌ سهام‌ جديد به منظور تعيين‌ مبلغ‌ دفتري‌ هر سهم‌، جمع‌ مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ قبلي‌ و بهاي‌ تمام‌شده‌ حق‌ تقدم‌ تحصيل‌ شده‌ به‌ كل‌ سهام‌ موجود از بابت‌ سرمايه‌گذاري‌ مربوط‌ تسهيم‌ مي‌شود.

23  . چنانچه‌ سرمايه‌گذاري‌ تحصيل‌ شده‌ دربرگيرنده‌ حداقل‌ سود تضمين‌ شده‌ يا سود سهام‌ تعلق‌ گرفته‌ و دريافت‌ نشده‌ باشد، بهاي‌ تمام‌ شده‌ سرمايه‌گذاري‌ عبارت‌ از بهاي‌ خريد بعد از كسر هرگونه‌ سود تعلق‌ گرفته‌ و دريافت‌ نشده‌ خواهد بود.

24 . مبالغ‌ سود تضمين‌ شده‌، حق‌‌امتياز و سود سهام‌ حاصل‌ از سرمايه‌گذاري‌، بازده‌ سرمايه‌گذاري‌ است‌ و عموماً درآمد تلقي‌ مي‌گردد. با اين‌ حال‌ در برخي‌ شرايط‌، مثلاً، در مواردي‌ كه‌ سود سهام‌ عادي‌ شركت‌ سرمايه‌پذير، از محل‌ اندوخته‌ها يا سود انباشته‌ مصوب‌ پيش‌ از تحصيل‌ سرمايه‌گذاري‌ اعلام‌ مي‌شود اين‌ گونه‌ مبالغ‌ معرف‌ بازيافت‌ بخشي‌ از بهاي‌ تمام ‌شده‌ سرمايه‌گذاري‌ است‌ و درآمد محسوب‌ نمي‌شود. به‌ بيان‌ ديگر، بهاي‌ تمام‌ شده‌ سرمايه‌گذاري‌ تنها هنگامي‌ بابت‌ سود سهام‌ دريافتي‌ يا دريافتني‌ كاهش‌ داده‌ مي‌شود كه‌ سود سهام‌ مزبور مازاد بر سهم‌ شركت‌ سرمايه‌گذار از سودهاي‌ مصوب‌ شركت‌ سرمايه‌پذير پس‌ از تحصيل‌ سرمايه‌گذاري‌ باشد.

انعكاس‌ به‌ ارزش‌ بازار

25 . استفاده‌ از ارزش‌ بازار در مورد سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار عملاً موجب‌ مي‌شود كليه‌ تغييرات‌ در ارزش‌ بازار سرمايه‌گذاري‌ در صورتهاي‌ عملكرد مالي‌ شناسايي‌ شود صرف‌نظر از اينكه‌ سرمايه‌گذاري‌ به‌ فروش‌ رسيده‌ يا نرسيده‌ باشد. كاربرد اين‌ مبناي‌ اندازه‌گيري‌ در تعيين‌ مبلغ‌ دفتري‌ آن‌ گروه‌ از سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ داراييهاي‌ جاري‌ طبقه‌بندي‌ مي‌شوند به‌ دلايل‌ زير مناسب‌ است‌:

الف. نتيجه‌ عمليات‌ واحد تجاري‌ بنحو مطلوب‌تري‌ منعكس‌ مي‌شود چون‌ هرگونه‌ افزايش‌ در ارزش‌ بازار سرمايه‌گذاري‌، به‌ سبب‌ مستند بودن‌ به‌ دريافت‌ وجه‌ نقد و يا انتظار قريب‌ به‌ يقين‌ به‌ دريافت‌ وجه‌ نقد، معرف‌ سود تحقق‌ يافته‌ دوره‌ است‌. مضافاً اين‌ مبنا ارزيابي‌ بهتري‌ از عملكرد مديريت‌ فراهم‌ مي‌كند.

ب . از نقطه‌نظر واقعيت‌ اقتصادي‌ و يكنواختي‌ عمل‌، عيني‌ترين‌ ابزار براي‌ اندازه‌گيري‌ تأثير مالي‌ تصميمات‌ مربوط‌ به‌ خريد، فروش‌ و نگهداري‌ سهام‌ طي‌ دوره‌ است‌. اگرچه‌ سود يا زيان‌ ممكن‌ است‌ در تاريخ‌ ترازنامه‌ متبلور نشده‌ باشد، ليكن‌ واقعيت‌ اقتصادي‌ اين‌ است‌ كه‌ مديريت‌ از طريق‌ فروش‌ سرمايه‌گذاري‌، توانايي‌ تبلور آنها را داشته‌ ليكن‌ به‌عمد چنين‌ نخواسته‌ است‌.

ج‌ . دستكاري‌ نتيجه‌ عمليات‌ توسط‌ مديريت‌ واحد تجاري‌ از طريق‌ انتخاب‌ زمان‌ فروش‌ سرمايه‌گذاري‌ ناممكن‌ مي‌شود.

د . ارزش‌ بازار خاصه‌اي‌ از دارايي‌ است‌ كه‌ براي‌ مديريت‌ واحد تجاري‌ و ساير استفاده‌كنندگان‌ صورتهاي‌ مالي‌ بيشترين‌ اهميت‌ را دارد. افزون‌ بر اين‌، استفاده‌ از اين‌ روش‌ اشكال‌ در اندازه‌گيري‌ اقلام‌ مشابه‌ با قيمتهاي‌ متفاوت‌ را كه‌ تنها به‌لحاظ‌ خريد در زمانهاي‌ مختلف‌ ايجاد شده‌ است‌، از بين‌ مي‌برد.

تعيين‌ ارزش‌ بازار اوراق‌ سريع‌المعامله‌

26 . در عمل‌، در هر مقطع‌ زماني‌، دو قيمت‌ براي‌ ارزيابي‌ اوراق‌ سريع‌المعامله‌ به‌ ارزش‌ بازار وجود دارد. اول‌: قيمت‌ ” پيشنهاد خريد“ است‌ كه‌ انتظار مي‌رود سرمايه‌گذاري‌ به‌ آن‌ قيمت‌ واگذار شود و دوم‌: قيمت‌ ” پيشنهاد فروش‌“ است‌ كه‌ انتظار مي‌رود يك‌ سرمايه‌گذار براي‌ تحصيل‌ سرمايه‌گذاري‌ بپردازد. قيمت‌ سومي‌ كه‌ مي‌تواند براي‌ مقاصد ارزيابي‌ بكار گرفته‌ شود، قيمت‌ ميانگين‌ بازار، يعني‌ ميانگين‌ قيمت‌ ” پيشنهاد خريد “ و ” پيشنهاد فروش‌ “ است‌. در عمل‌، تفاوت‌ بين‌ دو قيمت‌ مزبور در مورد يك‌ سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار نسبتاً كم‌ است‌. درنتيجه‌ در اين‌ استاندارد قيمت‌ خاصي‌ تجويز نمي‌شود. واحدهاي‌ تجاري‌، قيمت‌ متناسب‌ با شرايط‌ خاص‌ خود را انتخاب‌ مي‌كنند. براي‌ بيشتر واحدهاي‌ تجاري‌، قيمت‌ صحيح‌ در تئوري‌، قيمت‌ پيشنهاد خريد است‌ ليكن‌ در عمل‌ قيمت‌ ميانگين‌ نيز قابل‌ قبول‌ است‌. به‌هرحال‌ هرمبنايي‌ كه‌ انتخاب‌ شود به‌طور يكنواخت‌ اعمال‌ خواهد شد. قيمتهاي‌ تاريخ‌ ترازنامه‌ را مي‌توان‌ از طريق‌ يك‌ كارگزار رسمي‌ و يا از طريق‌ بورس‌ اوراق‌ بهادار كسب‌ نمود. ارزش‌ بازار پرتفوي‌ سرمايه‌گذاري‌ براساس‌ تك‌ تك‌ سرمايه‌گذاريها محاسبه‌ مي‌شود.

27 . بايد توجه‌ داشت‌ كه‌ قيمت‌ اعلام‌ شده‌ بازار قيمتي‌ ميانگين‌ است‌ و اغلب‌ مبتني‌بر حجم‌ معيني‌ از معاملات‌ است‌. بنابر اين‌ ممكن‌ است‌ راهنماي‌ قابل‌ اتكايي‌ براي‌ استفاده‌ توسط‌ واحد تجاري‌ در شرايط‌ خاص‌ آن‌ نباشد. اين‌ امر بويژه‌ هنگامي‌ مصداق‌ دارد كه‌ سرمايه‌گذار، بيش‌ از اندازه‌ معمول‌ از يك‌ سرمايه‌گذاري‌ را در اختيار داشته‌ باشد. در چنين‌ شرايطي‌ واگذاري‌ كل‌ سرمايه‌گذاري‌ بدون‌ تغيير در قيمت‌ امكان‌پذير نيست‌ و بنابراين‌ قيمت‌ مزبور بايد درحدي‌ تعديل‌ شود كه‌ درآمد قابل‌ شناسايي‌ در تاريخ‌ ترازنامه‌ به‌نحوي‌ اتكاپذير قابل‌ اندازه‌گيري‌ باشد. البته‌ نحوه‌ معمول‌ واگذاري‌ توسط‌ واحد تجاري‌ (به‌صورت‌ يكجا يا بخش‌ بخش‌) بايد در روال‌ فعاليت‌ عادي‌ آن‌ در نظر گرفته‌ شود.

28 . در شرايطي‌ كه‌ واگذاري‌ اجباري‌ باشد، قيمت‌ مؤثر ممكن‌ است‌ بنحو قابل‌ ملاحظه‌اي‌ كمتر از قيمت‌ اعلام‌ شده‌ بازار باشد. همچنين‌ حجم‌ سهام‌ موجود در بازار براي‌ معامله‌ نيز عامل‌ مهمي‌ در تعيين‌ قيمت‌ بازار است‌. دراين‌ شرايط‌ بايد مراتب‌ فوق‌ در تعيين‌ قيمت‌ بازار مورد توجه‌ خاص‌ قرار گيرد.

مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها

29  .  سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار هرگاه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شود بايد در ترازنامه‌ به‌ يكي‌ از دو روش‌ زير منعكس‌ شود:

الف .   ارزش‌ بازار، يا

ب‌ .     اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌.

 

30  . چنانچه‌ ماهيت‌ و ميزان‌ سرمايه‌گذاري‌ به گونه‌اي‌ باشد كه‌ جذب‌ آن‌ توسط‌ بازار، بدون‌ تأثير با  اهميت‌ در نرخ‌ بازار آن‌، ممكن‌ نباشد، قيمت‌ جاري‌ بازار بايد طوري‌ تعديل‌ شود كه‌ منعكس‌كننده‌ عوايدي‌ باشد كه‌ واحد تجاري‌ به طور واقع‌ بينانه‌، انتظار كسب‌ آن‌ را درصورت‌ واگذاري‌ سرمايه‌گذاري‌ در روال‌ عادي‌ فعاليت‌ تجاري‌ داشته‌ باشد.

31  .  ساير سرمايه‌گذاريهايي‌ كه‌ تحت‌ عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ طبقه‌بندي‌ مي‌شود، بايد در ترازنامه‌ به‌ يكي‌ از دو روش‌ زير منعكس‌ شود:

الف‌. اقل‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌، يا

ب . خالص‌ ارزش‌ فروش‌.

 

32 . استفاده‌ از ارزشهاي‌ جاري‌ تا ميزاني‌ كه‌ با خصوصيات‌ اتكاپذيري‌ و ملاحظات‌ منفعت‌ و هزينه‌ سازگار باشد، موجب‌ مي‌گردد اطلاعات‌ ارائه‌ شده‌ در صورتهاي‌ مالي‌ براي‌ استفاده‌كنندگان‌، در راستاي‌ ارزيابي‌ وضعيت‌ مالي‌ و عملكرد مالي‌ واحد تجاري‌ مفيد واقع‌ شود. بدين‌لحاظ‌ و باتوجه‌ به‌ دلايل‌ ذكر شده‌ در بند 25، سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار را كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ مي‌شود مي‌توان‌ به‌ ارزش‌ بازار آن‌ در ترازنامه‌ منعكس‌ كرد و هرگونه‌ افزايش‌ يا كاهش‌ در ارزش‌ آن‌ طي‌ دوره‌ را به عنوان‌ بخشي‌ از نتايج‌ عمليات‌ واحد تجاري‌ در صورت‌ سود و زيان‌ شناسايي‌ شود. رويه‌ مجاز ديگر، انعكاس‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ مزبور به‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ در ترازنامه‌ است‌.

33 . ساير سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ (غير از سريع‌المعامله‌ در بازار) به‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ اوليه‌ وخالص‌ ارزش‌ فروش‌ در ترازنامه‌منعكس‌ مي‌شود. اين‌ سرمايه‌گذاريها، معمولاً به‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ انعكاس‌ مي‌يابد مگر در مواردي‌ كه‌ كاهش‌ در ارزش‌ سرمايه‌گذاري‌ قابل‌ تشخيص‌ باشد. رويه‌ مجاز ديگر، استفاده‌ از خالص‌ ارزش‌ فروش‌ است‌ هنگامي‌ كه‌ مبلغ‌ آن‌ به گونه‌اي‌ اتكاپذير قابل‌ اندازه‌گيري‌ باشد. اگر رويه‌ اخير انتخاب‌ شود، هرگونه‌ افزايش‌ و كاهش‌ مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ به عنوان‌ درآمد يا هزينه‌ سرمايه‌گذاريها در زمره‌ فعاليتهاي‌ عادي‌ در صورت‌ سود و زيان‌ شناسايي‌ مي‌شود.

34  .  سرمايه‌گذاريهايي‌ كه‌ تحت‌ عنوان‌ دارايي‌ غيرجاري‌ طبقه‌بندي‌ مي‌شود بايد در ترازنامه‌ به‌ يكي‌ از روشهاي‌ زير منعكس‌ شود:

الف.  بهاي‌ تمام‌ شده‌ پس‌ از كسر هرگونه‌ ذخيره‌ كاهش‌ دائمي‌ در ارزش‌.

ب .   مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ به عنوان‌ يك‌ نحوه‌ عمل‌ مجاز جايگزين‌.

درصورت‌ انعكاس‌ به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌، مطابق‌ استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 11 با عنوان‌ ” حسابداري‌ داراييهاي‌ ثابت‌ مشهود“  عمل‌ مي‌شود با اين‌ تفاوت‌ كه‌ دوره‌ تناوب‌ تجديد ارزيابي‌ يك‌ سال‌ خواهد بود.

35 . از آنجا كه‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ براي‌ مدت‌ طولاني‌ نگهداري‌ مي‌شوند، ارزش‌ بازار آنها از نظر مربوط‌ بودن‌ به‌ اندازه‌گيري‌ سود و زيان‌ دوره‌، اهميت‌ چنداني‌ ندارد زيرا كه‌ مديريت‌ واحد تجاري‌ قصد و يا توان‌ آن‌ را ندارد كه‌ اين‌ ارزش‌ را از طريق‌ فروش‌ آنها متبلور سازد. به‌ اين‌ دليل‌، سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ به‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌، پس‌ از كسر ذخيره‌ كاهش‌ دائمي‌ در ارزش‌ آن‌، انعكاس‌ مي‌يابد. در نحوه‌ عمل‌ مجاز جايگزين‌، اين‌ سرمايه‌گذاريها را مي‌توان‌ براساس‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ آنها منعكس‌ نمود. اگر اين‌ رويه‌ انتخاب‌ شود، احتساب‌ هر گونه‌ افزايش‌ در ارزش‌ به عنوان‌ درآمد تحقق‌ يافته‌ دوره‌ مناسب‌ نيست‌. درعوض‌، مبلغ‌ هرگونه‌ افزايش‌ به عنوان‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ تلقي‌ مي‌شود و در سرفصل‌ حقوق‌ صاحبان‌ سهام‌ انعكاس‌ مي‌يابد. درصورت‌ انعكاس‌ به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌، طبق‌ استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 11 با عنوان‌ حسابداري‌ داراييهاي‌ ثابت‌ مشهود عمل‌ مي‌شود با اين‌ تفاوت‌ كه‌ در مورد تناوب‌ تجديد ارزيابي‌ مفاد بند 34 ملاك‌ عمل‌ قرار مي‌گيرد.

36 . چنانچه‌ مديريت‌ واحد تجاري‌، سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ را به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ منعكس‌ كند، اين‌ ارزيابي‌ بايد همه‌ ساله‌ انجام‌ شود. بدين‌معني‌ كه‌ واحدهاي‌ تجاري‌ مجاز نيستند سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ را به‌ مبلغي‌ كه‌ نه‌ معرف‌ ارزش‌ جاري‌ و نه‌ معرف‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ است‌، منعكس‌ كنند. اين‌ امر منعكس‌كننده‌ اين‌ نظريه‌ است‌ كه‌ به‌ غير از بهاي‌ تمام‌ شده‌ اوليه‌، تنها ارزش‌ مربوط‌ و معني‌دار براي‌ استفاده‌كنندگان‌ صورتهاي‌ مالي‌، ارزش‌ جاري‌ است‌.

37 . چنانچه‌ يك‌ ” سرمايه‌گذاري‌ سريع‌ المعامله‌ در بازار“ به عنوان‌ دارايي‌ غيرجاري‌ نگهداري‌ شود، چون‌ واحد تجاري‌ در واگذاري‌ آن‌ محدوديت‌ دارد يا تمايلي‌ به‌ واگذاري‌ آن‌ ندارد تا افزايش‌ در ارزش‌ آن‌ در عمل‌ متبلور شود، تلقي‌ هرگونه‌ افزايش‌ در ارزش‌ بازار آن‌ به عنوان‌ تحقق‌ يافته‌، مناسب‌ نيست‌ و درنتيجه‌ نبايد اين‌ تغييرات‌ را در صورت‌ سود و زيان‌ منعكس‌ كرد.

38  . مبلغ‌ كل‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌ كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ مي‌شود بايد بر مبناي‌ مجموعه‌ (پرتفوي‌) سرمايه‌گذاريهاي‌ مزبور تعيين‌ شود. مبلغ‌ كل‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ و ساير سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌، عبارت‌ ازجمع‌ مبلغ‌ دفتري‌ تك‌ تك‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ مربوط‌ است‌ كه‌ جداگانه‌ تعيين‌ مي‌شود.

تغيير مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها

39  . هرگاه‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌اي‌ كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شده‌ است‌، به‌ ارزش‌ بازار منعكس‌ شود، هر گونه‌ افزايش‌ يا كاهش‌ در مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ بايد به عنوان‌ درآمد يا هزينه‌ شناسايي‌ شود.

40  . هرگاه‌ ساير سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ (يعني‌ غير از سريع‌المعامله‌ در بازار) به‌ خالص‌ ارزش‌ فروش‌ منعكس‌ شود، هرگونه‌ افزايش‌ و كاهش‌ مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ بايد به‌عنوان‌ درآمد يا هزينه‌ شناسايي‌ شود.

41  . هرگاه‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ ثبت‌ شود، نحوه‌ حسابداري‌ آن‌ بايد طبق‌ استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 11 با عنوان‌ ”حسابداري‌ داراييهاي‌ ثابت‌ مشهود“ باشد. افزايش‌ مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ درنتيجه‌ تجديد ارزيابي‌ بايد به عنوان‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ ثبت‌ و در ترازنامه‌ به عنوان‌ بخشي‌ از حقوق‌ صاحبان‌ سرمايه‌ منعكس‌ شود. هرگاه‌ افزايش‌ مزبور عكس‌ يك‌ كاهش‌ قبلي‌ ناشي از تجديد ارزيابي‌ باشد كه‌ به عنوان‌ هزينه‌ شناسايي‌ شده‌ است‌، اين‌ افزايش‌ بايد تا ميزان‌ هزينه‌ شناسايي‌ شده‌ در رابطه‌ با همان‌ دارايي‌ به عنوان‌ درآمد شناسايي‌ شود. كاهش‌ مبلغ‌ دفتري‌ يك‌ قلم‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ در نتيجه‌ تجديد ارزيابي‌ بايد به عنوان‌ هزينه‌ شناسايي‌ شود. چنانچه‌ كاهش‌ مزبور عكس‌ يك‌ افزايش‌ قبلي‌ ناشي از تجديد ارزيابي‌ باشد كه‌ به‌ حساب‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ منظور شده‌ است‌، دراين‌صورت‌ اين‌ كاهش‌ بايد تا ميزان‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ مربوط‌ به‌ همان‌ سرمايه‌گذاري‌ به‌ حساب‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ بدهكار گردد و باقيمانده‌ به عنوان‌ هزينه‌ شناسايي‌ شود.

42  . باتوجه‌ به‌ مفهوم‌ تحقق‌ كه‌ عبارت‌ است‌ از الزام‌ به‌ اينكه‌ درآمد مستند به‌ دريافت‌ وجه‌ نقد (يا دارايي‌ ديگري‌ كه‌ با قطعيت‌ معقول‌ انتظار تبديل‌ آن‌ به‌ وجه‌ نقد وجود دارد) شده‌ باشد و يا با انتظار قريب‌ به‌ يقين‌ مستند شود، مازاد تجديد ارزيابي‌ مذكور در بند 41، درآمد تحقق‌ نيافته‌ تلقي‌ مي‌گردد. بنابراين‌ افزايش‌ سرمايه‌ به‌طور مستقيم‌ از محل‌ مازاد مزبور مجازنيست‌ و تنها در زمان‌ تحقق‌، طبق‌ بند 45 به‌ حساب‌ سود و زيان‌ انباشته‌ منتقل‌ مي‌شود.

43  . دريافت‌ سود سهمي‌ (يا سهام‌ جايزه‌) موجب‌ تغيير در مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ نمي‌شود بلكه‌ به منظور تعيين‌ مبلغ‌ دفتري‌ هر سهم‌، مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ بايد به‌ تعداد كل‌ سهام‌ موجود بعد از دريافت‌ سود سهمي‌ تقسيم‌ شود.

44 . دريافت‌ سود سهمي‌ يا سهام‌ جايزه‌ منجر به‌ ورود وجه‌ نقد يا داراييهاي‌ ديگر به‌ واحد تجاري‌ سرمايه‌گذار نمي‌شود. به‌ بيان‌ ديگر واحد تجاري‌ سرمايه‌گذار با دريافت‌ سود سهمي‌ چيزي‌ جز آنچه‌ داشته‌ است‌، تحصيل‌ نمي‌كند. به همين‌ دليل‌ در زمان‌ دريافت‌ سود سهمي‌ نمي‌توان‌ درآمد سرمايه‌گذاري‌ را شناسايي‌ كرد و يا بهاي‌ تمام‌شده‌ سرمايه‌گذاري‌ را افزايش‌ داد. دريافت‌ سود سهمي‌ تنها باعث‌ افزايش‌ تعداد سهام‌ در سرمايه‌گذاري‌ مربوط‌ و در نتيجه‌ كاهش‌ مبلغ‌ دفتري‌ هر سهم‌ موجود مي‌شود. از سوي‌ ديگر، تقسيم‌ سود به‌ شكل‌ نقد و سپس‌ افزايش‌ سرمايه‌ از محل‌ مطالبات‌ سهامداران‌ با تصويب‌ مجمع‌ عمومي‌ فوق‌العاده‌ در تعريف‌ سود سهمي‌ طبق‌ اين‌ استاندارد قرار نمي‌گيرد، ضمن‌ اينكه‌ به موجب‌ اصلاحيه‌ قانون‌ تجارت‌، واحد سرمايه‌گذار حق‌ مطالبه‌ سود سهام‌ نقدي‌ را دارد و تنها در صورت‌ تمايل‌، اين‌ حق‌ را در قبال‌ كسب‌ سهام‌ جديد واگذار مي‌كند كه‌ اين‌ امر به منزله‌ دريافت‌ سود سهام‌ و پرداخت‌ مجدد آن‌ در قبال‌ سهام‌ جديد است‌. بدين‌ ترتيب‌ سود سهام‌ نقدي‌ مزبور با رعايت‌ الزامات‌ اين‌ استاندارد و استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 3
با عنوان‌ درآمد عملياتي‌ شناسايي‌ مي‌شود.

واگذاري‌ سرمايه‌گذاريها

45  . هرگاه‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ واگذار شود، تفاوت‌ عوايد حاصل‌ از واگذاري‌ و مبلغ‌ دفتري‌ بايد به عنوان‌ درآمد يا هزينه‌ شناسايي‌ شود. در مورد سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ كه‌ به‌ خالص‌ ارزش‌ فروش‌ يا ارزش‌ بازار ثبت‌ شده‌ و سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدتي‌ كه‌ به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ انعكاس‌ يافته‌ است‌، سود يا زيان‌ واگذاري‌ بايد نسبت‌ به‌ آخرين‌ مبلغ‌ دفتري‌ و در مورد سرمايه‌ گذاريهاي‌ جاري‌ سريع‌المعامله‌ كه‌ براساس‌ پرتفوي‌ سرمايه‌گذاري‌ به‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ نشان‌ داده‌ مي‌شود، سود يا زيان‌ واگذاري‌ بايد نسبت‌ به‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ تعيين‌ شود. در مورد سرمايه‌گذاريهايي‌ كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شده‌ است‌، تفاوت‌ ناشي از واگذاري‌ بايد به عنوان‌ درآمد يا هزينه‌ سرمايه‌گذاري‌ و در مورد سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌، تفاوت‌ مذكور بايد به عنوان‌ سود يا زيان‌ واگذاري‌ شناسايي‌ شود. هر گونه‌ خالص‌ مازاد ناشي از تجديد ارزيابي‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ كه‌ قبلاً در حساب‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ منظور و در آن‌ نگهداري‌ شده‌ است‌، بايد به عنوان‌ تغيير در اجزاي‌ حقوق‌ صاحبان‌ سرمايه‌، به‌ بستانكار حساب‌ سود و زيان‌ انباشته‌ منظور شود.

46  . هرگاه‌ تنها بخشي‌ از مجموع‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ خاص‌ واحد تجاري‌ كه‌ به‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ منعكس‌ شده‌ است‌، واگذار شود، مبلغ‌ دفتري‌ برمبناي‌ ميانگين‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ مجموع‌ سرمايه‌گذاري‌ محاسبه‌ خواهد شد.

47 . در مواردي‌ كه‌ حق‌ تقدم‌ خريد سهام‌ توسط‌ واحد تجاري‌ سرمايه‌گذار به‌ فروش‌ مي‌رسد مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاري‌ مربوط‌ پس‌ از كسر مبلغ‌ اسمي‌ سهام‌ موجود به‌ نسبت‌ تعداد بين‌ حق‌ تقدم‌ و سهام‌ موجود تسهيم‌ مي‌شود.

48 . هرگونه‌ سود تضمين‌ شده‌ و يا سود سهام‌ ممتاز تعلق‌ گرفته‌ و دريافت‌ نشده‌ مندرج‌ در عوايد حاصل‌ از فروش‌ به طور جداگانه‌ به‌ حساب‌ گرفته‌ خواهد شد.

تغيير طبقه‌بندي‌ سرمايه‌گذاريها

49  .  تغيير طبقه‌بندي‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌ به‌ جاري‌ بايد براساس‌ يكي‌ از دو مبناي‌ زير صورت‌ گيرد:

الف‌ . به‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و مبلغ‌ دفتري‌، چنانچه‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ به‌ روش‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ منعكس‌ مي‌شود. اگر سرمايه‌گذاريهاي‌ مزبور قبلاً تجديد ارزيابي‌ شده‌ است‌ هر گونه‌ باقيمانده‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ مربوط‌ بايد هنگام‌ تغيير طبقه‌بندي‌ از حساب‌ سرمايه‌گذاري‌ برگشت‌ داده‌ شود، يا

ب‌ . به‌ مبلغ‌ دفتري‌، چنانچه‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ به‌ ارزش‌ بازار يا خالص‌ ارزش‌ فروش‌ منعكس‌ مي‌شود. در مواردي‌ كه‌ تغييرات‌ در ارزش‌ بازار سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ به‌ سود و زيان‌ منظور مي‌شود بايد هر گونه‌ باقيمانده‌ مازاد تجديد ارزيابي‌ مربوط‌ را به‌ حساب‌ سود و زيان‌ انباشته‌ منتقل‌ كرد.

50  . تغيير طبقه‌بندي‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌ به‌ بلندمدت‌ بايد به‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌، يا چنانچه‌ قبلاً به‌ ارزش‌ بازار (يا خالص‌ ارزش‌ فروش‌) ثبت‌ شده‌ است‌ به‌ اين‌ ارزش‌ انتقال‌ يابد.

51 . در شرايط‌ خاص‌، باتوجه‌ به‌ معيارهاي‌ ذكر شده‌ در بند 15، ممكن‌ است‌ تغيير طبقه‌بندي‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ كه‌ ابتدا به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ تحصيل‌ شده‌، مناسب‌ باشد. برعكس‌، ممكن‌ است‌ شرايط‌ مندرج‌ در بند 15 ازبين‌ برود و نياز به‌ تغيير طبقه‌بندي‌ بوجود آيد. در اين‌ صورت‌ نحوه‌ حسابداري‌ تغيير طبقه‌بندي‌ طبق‌ بندهاي‌ 49 و 50 است‌.

52 . در كليه‌ موارد، تصميم‌ به‌ انتقال‌ يك‌ سرمايه‌گذاري‌ بين‌ طبقات‌ جاري‌ و بلندمدت‌، بايد به طور رسمي‌ در سوابق‌ داخلي‌ واحد تجاري‌ مستند شود. اين‌ مستندسازي‌ بايد تاريخ‌ مؤثر انتقال‌ را مشخص‌ كند.

صورت‌ سود و زيان‌

53  .  علاوه‌ بر موارد ذكر شده‌ در بندهاي‌ بالا، اقلام‌ زير بايد به‌ سود و زيان‌ منظور شود:

الف ‌. هرگونه‌ هزينه‌ ناشي از كاهش‌ خالص‌ ارزش‌ فروش‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ كوتاه‌مدتي‌ كه‌ به‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ ارزيابي‌ مي‌شود،

ب . هرگونه‌ هزينه‌ كاهش‌ دائمي‌ در ارزش‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدتي‌ كه‌ به‌ روش‌ بهاي‌ تمام‌ شده‌ ارزيابي‌ مي‌شود، و

 ج‌ .   هرگونه‌ برگشت‌ كاهشهاي‌ قبلي‌ موارد ” الف‌ “  و ” ب‌ “ با توجه‌ به‌ تغيير در شرايط‌.

 

54 . سود نگهداري‌ مربوط‌ به‌ اوراق‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شده‌ و به‌ روش‌ ارزش‌ بازار ارزيابي‌ مي‌شود، منعكس‌كننده‌ افزايش‌ در ارزش‌ بازار طي‌ دوره‌ است‌ و درآمد تحقق‌ يافته‌ مي‌باشد. بنابراين‌ درآمد مزبور در سود و زيان‌ به عنوان‌ درآمد حاصل‌ از سرمايه‌گذاري‌ طي‌ دوره‌ منظور مي‌شود. هرگونه‌ كاهش‌ در ارزش‌ بازار طي‌ دوره‌ نيز به عنوان‌ هزينه‌ شناسايي‌ مي‌شود.

55 . در مورد ساير سرمايه‌گذاريهاي‌ جاري‌، هرگاه‌ خالص‌ ارزش‌ فروش‌ كمتر از بهاي‌ تمام‌ شده‌ گردد، براي‌ زيان‌ مربوط‌، ذخيره‌ ايجاد مي‌شود. به‌ گونه‌اي‌ مشابه‌ براي‌ كاهش‌ دائمي‌ در ارزش‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌، ذخيره‌ ايجاد مي‌گردد. ذخاير مزبور درصورتي‌كه‌ به‌دليل‌ تغيير در شرايط‌ مورد نياز نباشد، برگشت‌ مي‌شود.

56 . هرگاه‌ سرمايه‌گذاري‌ بلندمدت‌ به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ ثبت‌ شده‌ باشد هرگونه‌ كاهش‌ در ارزش‌ نسبت‌ به‌ مبلغ‌ تجديد ارزيابي‌ اندازه‌گيري‌ مي‌شود. نحوه‌ به‌ حساب‌ گرفتن‌ اين‌ مبالغ‌ طبق‌ استاندارد حسابداري‌ شماره‌ 11 با عنوان‌ حسابداري‌ داراييهاي‌ ثابت‌ مشهود خواهد بود.

مؤسسات‌ تخصصي‌ سرمايه‌گذاري‌

57  . مؤسسات‌ تخصصي‌ سرمايه‌گذاري‌ كه‌ از توزيع‌ سود حاصل‌ از واگذاري‌ سرمايه‌گذاري‌ منع‌ شده‌اند، بايد سود يا زيان‌ حاصل‌ از واگذاري‌ سرمايه‌گذاري‌ و نيز تغييرات‌ ارزش‌ سرمايه‌گذاريها را كه‌ طبق‌ الزامات‌ اين‌ استاندارد به‌ سود و زيان‌ منظور مي‌شود، نخست‌ درصورت‌ سود و زيان‌ منعكس‌ و سپس‌ از طريق‌ تخصيص‌ سود به‌ حساب‌ اندوخته‌هاي‌ غيرقابل‌ تقسيم‌ منتقل‌ كنند.

افشـا

58  .  اطلاعات‌ زير بايد در صورتهاي‌ مالي‌ افشا شود:

الف ‌. رويه‌هاي‌ حسابداري‌ مورد استفاده‌ براي‌ سرمايه‌گذاريها مشتمل‌ بر نحوه‌ حسابداري‌ تغييرات‌ مبلغ‌ دفتري‌،

ب . مبلغ‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شده‌ است‌،

ج   . مبلغ‌ درآمد حاصل‌ از سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ و به‌ روش‌ ارزش‌ بازار ارزيابي‌ شده‌ است‌، شامل‌ درآمد حاصل‌ از تغيير در ارزش‌ بازار و تفكيك‌ جداگانه‌ سود و زيان‌ ناشي از انتقال‌ سرمايه‌گذاري‌ بين‌ جاري‌ و بلندمدت‌،

د . ارزش‌ بازار سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شده‌ و به‌ روش‌ اقل‌ بهاي‌ تمام‌شده‌ و خالص‌ ارزش‌ فروش‌ ارزيابي‌ شده‌ است‌،

ﻫ . ارزش‌ بازار سرمايه‌گذاريهاي‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ غيرجاري‌ نگهداري‌ شده‌ است‌،

و . مبلغ‌ هر گونه‌ سود يا زيان‌ ناشي از واگذاري‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌،

ز   . مبلغ‌ هرگونه‌ ذخيره‌ براي‌ كاهش‌ دائمي‌ در ارزش‌ سرمايه‌گذاريهاي‌ بلندمدت‌،

ح . محدوديتهاي‌ قابل‌ توجه‌ در رابطه‌ با امكان‌ تبديل‌ سرمايه‌گذاريها به‌ نقد يا وصول‌ درآمد و عوايد واگذاري‌ آنها، و

ط‌ . در مورد مؤسساتي‌ كه‌ فعاليت‌ عمده‌ آنها سرمايه‌گذاري‌ در اوراق‌ بهادار است‌، صورت‌ تحليلي‌ پرتفوي‌ سرمايه‌گذاري‌.

 

59 . در صورتهاي‌ مالي‌، رويه‌هاي‌ حسابداري‌ مورد استفاده‌ براي‌ سرمايه‌گذاري‌ افشا مي‌شود به‌ گونه‌اي‌ كه‌ مباني‌ ارزيابي‌ و شرايطي‌ كه‌ در آن‌ هريك‌ از رويه‌ها اعمال‌ شده‌، به وضوح‌ مشخص‌ شده‌ باشد. افشاي‌ مزبور شامل‌ رويه‌هاي‌ مربوط‌ به نحوه‌ حسابداري‌ تغييرات‌ مبلغ‌ دفتري‌ سرمايه‌گذاريها نيز مي‌باشد.

60 . براي‌ درك‌ صورتهاي‌ مالي‌، بويژه‌ صورت‌ سود و زيان‌، افشاي‌ ميزان‌ تأثير عملكرد سرمايه‌گذاري‌ برنتايج‌ عمليات‌ واحد تجاري‌ طي‌ دوره‌ از اهميت‌ برخوردار است‌. اين‌ امر، مقايسه‌ با سالهاي‌ قبل‌ و واحدهاي‌ تجاري‌ ديگر را تسهيل‌ مي‌كند. براين‌ اساس‌، درصورت‌ اهميت‌، مبلغ‌ سرمايه‌گذاري‌ سريع‌المعامله‌ در بازار كه‌ به عنوان‌ دارايي‌ جاري‌ نگهداري‌ شده‌، همراه‌ با درآمد حاصل‌ از آنها و در صورت‌ استفاده‌ از روش‌ ارزش‌ بازار درآمد ناشي از تغييرات‌ در ارزش‌ بازار آنها، جداگانه‌ افشا مي‌شود.

تاريخ‌ اجرا

61  . الزامات‌ اين‌ استاندارد در مورد كليه‌ صورتهاي‌ مالي‌ كه‌ دوره‌ مالي‌ آنها از تاريخ‌ 1/1/1380 و بعد از آن‌ شروع‌ مي‌شود، لازم‌الاجراست‌.

مطابقت‌ با استانداردهاي‌ بين‌المللي‌ حسابداري‌

62 . با اجراي‌ الزامات‌ اين‌ استاندارد، مفاد استاندارد بين‌المللي‌ حسابداري‌ شماره‌ 25 با عنوان‌ حسابداري‌ سرمايه‌گذاريها نيز رعايت‌ مي‌شود

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

منابع درسي براي كنكور كارشناسي ارشد رشته حسابداري

دفترچه اول :

 

 

 

رياضيات و آمار ( ضريب 3 - 40سوال ) :

 

 

 

رياضيات  :

 

رياضيات و كاربرد آن در مديريت ( دكتر ناصحي فر )

رياضيات و كاربرد آن در مديريت (دكترجمشيد صالحي صدقياني )

رياضيات در مديريت, اقتصاد و حسابداري ( دكتر مسعود نيكوكار )

ریاضیات در مدیریت وحسابداری (امید محمودیان )

تستهاي رياضي كارشناسي ارشد ( هادي رنجبران)

 

 

آمار :

 

آمار و كاربرد ان در مديريت ( دكتر ناصحي فر )

آمار و كاربرد ان در مديريت1و2 ( دكتر عادل آذر و مومني - انتشارات سمت )

آمار و كاربرد ان در مديريت1و2 ( دكتر جمشيد صدقياني )

تستهاي آمار و كاربرد ان در مديريت كارشناسي ارشد ( هادي رنجبران )

تستهاي آمار و كاربرد ان در مديريت كارشناسي ارشد ( انتشارات سنجش تكميلي )

 

 

 

زبان عمومي و تخصصي ( ضريب 2 -30 سوال ) :

 

 زبان عمومي :  

      

        گرامر:  Grammar for toefl- مسعود آريا نيا - عباس فرزام )

        لغات : 504 Absolutely words for toefl -Essential words for toefl )

 

 

زبان تخصصي :

 

حسابداري ميانه - Intermediate Accounting ( KIESO - MOSICH )

حسابداري صنعتي  -   Cost Accounting ( HORNGREN & ALL… )

حسابداري پيشرفته - Advancesd Accounting ( LARSEN )       

تستهاي كارشناسي ارشد زبان تخصصي حسابداري ( دكتر باقر زاده )

كتاب - Common mistakes in English

 زبان تخصصی حسابداری (۱ و ۲) - ( عبدالرضا تالانه - انتشارات کیومرث )

زبان تخصصی حسابداری - ( داوود اقوامی - انتشارات سمت )

 

 

 ------------------

 

 

 

دفترچه دوم :

 

 

حسابداري مالي (ضريب 3 - 30 سوال  ) :

 

 

 

 

استانداردهاي حسابداري ايران (نشريه 160 )

صورتهاي مالي اساسي ( فصل اول نشريه 76 )

حسابداري موجودي كالا (نشريه 80 )

حسابداري دارائيهاي ثابت/ اموال, ماشين آلات و تجهيزات (نشريه 67 )

حسابداري استهلاك (نشريه 90 )

حسابداري سرمايه گذاري در سهام و ساير اوراق بهادار (نشريه 117 )

حسابداري شركتهاي سهامي (نشريه 94 )

حسابداري پيمانكاري (نشريه 51 )

شركتهاي تضامني ( پيشرفته 1 - حسن همتي)

مشاركت مخصوص /شركتهاي عملي (پيشرفته 1 -  حسن همتي )

كالاي اماني /حق العمل كاري (پيشرفته 1 - حسن همتي )

فروش اقساطي (پيشرفته 1- حسن همتي )

اجاره ها (مباحث جاري در حسابداري - حسن همتي )

حسابداري شعب (پيشرفته 1 - حسن همتي )

حسابداري تغيير قيمتها / تورمي (پيشرفته 1 - حسن همتي )

صورتهاي مالي تلفيقي (نشريه 120 - دكتر شباهنگ )

صورتهاي مالي تلفيقي از تئوري تا عمل ( دكتر محسن خوش طينت )

صورتهاي مالي تلفيقي كاربردي ( دكتر محسن خوش طينت)

گزارشگري بخشها(پيشرفته 1- حسن همتي )

حسابداری مالی - جلد اول ( یدالله تاری وردی )

حسابداری مالی جلد ۱ و ۲ (ایرج نوروش و کرمی و ... )

حسابداری میانه ۱ - ( چستین و فلاهرتی و ... * ترجمه : نوروش و کرمی  و ... )

حسابداری میانه جلد ۱ ( دکتر موسی بزرگ اصل - انتشارات سازمان حسابرسی )

مجموعه پرسشهای چهار گزینه ای حسابداری میانه CPA 2004 و استانداردهای حسابداری ایران ( دکتر مرادزاده فرد - ضیاءالدین مجدی - انتشارات کیومرث )

 مجموعه پرسشهاي چهار گزينه اي استانداردهاي حسابداري ( دكتر عثماني و جمشيد اسكندري - انتشارات کیومرث )

 

 

 

 

 حسابداري صنعتي ( ضريب 2 - 30 سوال ) :

 

حسابداري صنعتي 1 (دكتر عرب مازار - پيام نور )

حسابداري صنعتي 1و2 و3(دكتر اعتمادي - انتشارات سنجش تكميلي )

حسابداري صنعتي 1و2و3 ( مجموعه سوالات حسابداري صنعتي 2002 CPA- علي مصدر )

حسابداري صنعتي ( رضا درگاهي )

 حسابداری صنعتی جلد اول ( دکتر عثمانی و استاد قاسم زاده - انتشارات ترمه )

 

 

 

 

حسابرسي ( ضريب 2 - 30 سوال ) :

 

 

اصول حسابرسي  جلد 1و2 ( نشريه هاي سازمان حسابرسي 87 و 105 )

اصول حسابرسي  ( دكتر آقائي و نژاد فهيم - انتشارات سنجش تكميلي )

سوالات چهار گزينه اي حسابرسي   AICPA( گارو هوانسيان فر )

سوالات چهار گزينه اي CPA ( نشريه 154 سازمان حسابرسي )

مجموعه پرسشهای چهارگزینه ای حسابرسی ( کوروش امانی و فاضلی - کیومرث )

 

 

 

 

ساير منابع مورد نياز :

 

 

جزوه درسي حسابداري ميانه  ( دكتر مراد زاده - دانشگاه علامه طباطبائی تهران)

جزوه درسي حسابداري پيشرفته 2 ( دكتر محسن خوش طينت - علامه طباطبائی)

جزوه درسي حسابداري پيشرفته ( دكتر اسدي - علامه طباطبائی)

جزوه درسي حسابداري پيشرفته 1و2 ( دكتر باغوميان - شهید بهشتی تهران)

جزوه درسي حسابداري صنعتي 1و2و3 ( دكتر عثماني - شهید بهشتی)

مجموعه پرسشهاي چهار گزينه اي كارشناسي ارشد حسابداري ( پردازش )

مجموعه پرسشهاي چهار گزينه اي كارشناسي ارشد حسابداري ( دكتر نوروش و ... )

مجموعه پرسشهاي چهار گزينه اي كارشناسي ارشد حسابداري ( علی مصدر -مرادزاده و ... - انتشارات کتابخانه فرهنگ )

مجموعه پرسشهاي چهار گزينه اي كارشناسي ارشد حسابداري دانشگاه آزاد اسلامی ( اکبر کنعانی - احمد محمود زاده - انتشارات فروزش )

 

 

 

 دوستان عزیز بعضی از این جزوات را می توانید از انتشارات همان دانشکده ذکر شده تهیه کنید(صنعتی دکتر عثمانی) و بعضی از آنها را می توانید از نمایندگی موسسه پرسپولیس (پارسه) تهیه کنید(مالی دکتر مرادزاده) وبعضی از این جزوات را بایستی ازدانشجویان این اساتید به نوعی به دست بیاورید و مجموعه های تست نیز در کتابفروشیها یافت می شود .

 

 

 

كلاسهاي مفيد براي آمادگي كار شناسي ارشد :

 

رياضيات و آمار ( دكتر معتقدي- دكتر ناصحي فر )

زبان تخصصي ( دكتر تالانه )

زبان عمومي ( درسطح تافل )

حسابداري مالي ( دكتر مراد زاده - تاری وردی)

حسابداري صنعتي ( رضا درگاهي )

حسابرسي ( پوريا نسب )

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداری

درس اول - تعریف حسابداری وطبقه بندی آن

تعريف حسابداري:حسابداري شناسايي اندازه گيري ثبت وگزارش اطلاعات اقتصادي به استفاده كنندگان به گونه اي كه امكان قضاوت وتصميم گيري آگاهانه براي آنها فراهم شود.

استفاده کنندگان اطلاعات حسابداری مجموعه کسانی هستند که جهت تصمیم گیری نیازمندند اطلاعات حسابداری را دریافت نمایند.استفاده کنندگان اطلاعات مالی 2 گروه هستند :استفاده کنندگان درون سازمان وبرون سازمانی .

استفاده کنندگان درون سازمانی در واقع مدیران و گردانندگان سازمان می باشند.استفاده کنندگان برون سازمانی مجموعه اشخاص حقیقی وحقوقی خارج از سیستم موسسه هستند که برای تصمیم گیری وقضاوت آگاهانه مایلند اطلاعات حسابداری را دریافت کنند.

حسابداری مدیریت :

شاخه ای از حسابداری است که گزارش های درون سازمانی را جهت استفاده مدیران وگردانندگان عملیات سازمان تهیه می کنند.مدیران بااستفاده از اطلاعات دریافت شده از حسابداران به ارزیابی عملکرد گذشته کنترل فعالیت های جاری وبرنامه ریزی برای آینده اقدام می کنند.

حسابداری مالی:

حسابداری مالی شاخه ای ازحسابداری است که گزارش های مالی برون سازمان را جهت استفاده مدیران وافراد خارج از سازمان تهیه می کند.

گزارش درون سازمانی از ویژگی زیر برخوردار است:

1 ) جزو اسرار سازمان طلقی می شود

2 ) در فواصل زمانی نسبتا کوتاه تهیه می شود.

3 ) حاوی اطلاعات تفضیلی هستند

4 ) به مدیران وگردانندگان سازمان ارائه می شوند

حسابداران با استفاده از دانش تجربه وابزار مناسب اطلاعات مربوطه به فعالیت های مالی راشناسایی واندازه گیری کرده سپس به پردازش آنهااقدام می کند ودرنهایت اطلاعات را به شکل گزارش های مالی دراختیار کسانی قرار می دهندکه مایلندآنهارادر تصمیم گیریهای خودقراردهند.

تصمیم گیریهای اقتصادی افراد به فعالیت های اقتصادی منجر می شود وفعالیت های اقتصادی موجب می شود تااطلاعات اقتصادی به وجودآید.اطلاعات اقتصادی زمینه کار حسابداران رافراهم می کند.

طبقه بندی موسسات از نظر مالکیت:

- عمومی

- خصوصی

- تعاونی

طبقه بندی موسسات از نظر نوع فعالیت:

- خدماتی

- بازرگانی

- تولیدی

طبقه بندی موسسات از نظر هدف قعالیت:

- انتفاعی

- غیر انتفاعی

طبقه موسسه از نظر تعداد مالکین:

- انفرادی

- غیر انفرادی

سیستم حسابداری موجود در دنیای امروز سیستم حسابداری دوبل است .اساس وشالوده سیستم حسابداری دوبل معادله اصلی حسابداری است که در آن

داراییها = بدهی ها + سرمایه

دارایی : داراییها به مجموعه اموال مطالبات وجوه نقد وتمامی چیزهایی که دارای منافع آتی باشد .

بدهی : حق یا ادعای اشخاصی غیراز مالک موسسه نسبت به داراییها.

سرمایه : حق یا ادعای مالک یا مالکین نسبت به دارائیهای موسسه.

مثال 1 :موسسه ای 50000000 ریال دارایی داشته باشد وبدهی های موسسه 15000000 ریال باشد که این امر نشان گرآن است که صاحب موسسه 70 درصد موسسه را مالک می باشد و 30 درصد دارایی های موسسه به دیگران تعلق دارد.

داراییها = بدهی ها + سرمایه

100% = 30 % + 70 %

35000000 = X بنابراین 50000000 = 15000000 + X

منبع:حسابدار جوان

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداری

درس دوم - چرخه حسابداری شرکت های مختلف

چرخه حسابداری شرکت های مختلف (خدماتی بازرگانی تولیدی):

امروز می خوام واستون از چرخه حسابداری در واحدهای مختلف بگم که به نظر خودم واقعا کامله ویه شرح جزئی هم فعلا در دسترس شما دوستان قرار میدم تا بعدا به شرح کامل هر کدام بپردازیم.

1 ) جمع آوری اسناد ومدارک مثبته :

منظور همان فاکتورفیش ورسیدهای پرداخت رسیدهای بانکی وغیره می باشد.

2 ) تجزیه وتحلیل اسناد ومدارک مثبته :

منظور تجزیه تحلیل یا همان دودو تاچهارتای یک حسابدار است کهمثلا اگر رسیدی یا فاکتوری در دست دارد جهت چگونگی وغیره آن فکر می کند.

3 ) سند حسابداری :

پس از تجزیه وتحلیل حسابدار می بایست جهت ثبت های مربوطه به سند حسابداری رجوع کند که امروزه دراکثر ادارات در نرم افزارهای کا مپیوتری حسابداری انجام میگردد.

4) دفتر روزنامه :

سپس می بایست از روی سند حسابداری دفتر روزنامه که جزء دفاتر قانونی می باشد ثبت گردد.که این نکته قابل ذکر است دفتر روزنامه دقیقا همانند سند حسابداری می باشد.

5 ) دفتر کل:

بعد از ثبت دفتر روزنامه می بایست مانده هرحساب در دفترکل که به صورت ریز هرحساب درآن گنجانده شده منتقل گردد.

6 ) دفترمعین :

بعد از دفتر کل نیز می باست هر کدام از حسابها که ریز دارند همانند بانک مثلا بانک ملی صادرات و....می بایست به صورت جزء وارد دفتر معین گردد.

7) مانده گیری از حسابهای دفتر کل :

در پایان سال مالی می بایست از تمامی حسابهای دفتر کل مانده گیری کرد.

8 ) تراز آزمایشی :

پس از مانده گیری از حسابهای دفتر کل می بایست به ترتیب خاصی که بعدا در سرفصلی تحت عنوان تراز آزمایشی توضیح داده خواهد شد کلیه حسابها گنجانده گردد.قابل ذکر است که تراز آزمایشی دو ستونی می باشد .

9 ) اصلاح حسابها :

در پایان هر دوره مالی وپس از ایجاد ترازآزمایشی یکسری اصلاحات می بایست در دفاترمالی صورت گیرد.عمده این اصلاحات به استهلاک دارایی های ثابت همچنین مشخص نموده ذخیره مطالبات مشکوک الوصول وهزینه های اجاره وبیمه وحقوق هایی که بنا به دلایلی مثلا فراموشی حسابدار پرداخت نگردیده است می باشد.

10) ترازآزمایشی اصلاح شده :

پس از انجام اصلاحات می بایست حسابدار ترازآزمایشی ای را طراحی نموده که کلیه اصلاحات نیز در آن قید شده باشد.که نام آن تراز آزمایشی اصلاح شده می باشد.

11) صورت سود وزیان :

نتیجه فعالیت هرشرکتی اعم از خدماتی بازرگانی وتولیدی از روی صورت سودوزیان مشخص می گردد که این صورت در هر واحدی به صورت متفاوتی با واحدهای دیگر می باشد.

12) صورت سرمایه :

صورت سرمایه نیز به ترتیب سرمایه اولیه وسپس اگر سرمایه گذاری مجددی وجود داشته باشد وهمچنین برداشت نیز کسر می گردد ودر نهایت سود یا زیان طی سال مالی اضافه یا کسر می گردد تا میزان سرمایه درپایان دوره مشخص گردد.صورت سرمایه در تمامی واحدهای خدماتی بازرگانی وتولیدی معمولا به یک شکل می باشد.

13) ترازنامه :

بیلان یا ترازنامه به 3 شکل طراحی می گردد که بعدا به صورت کامل توضیح داده خواهد شد .اما مهمترین آن ترازنامه به شکل T می باشدکه دارایی های در یک طرف ودر طرف دیگر مجموع بدهی ها وسرمایه درج می گردد که میبایست 2طرف با یکدیگر بر اساس معادله حسابداری برابر وتراز باشد.

14) بستن حسابهای موقت :

در هر شرکتی 2نوع حساب وجود دارد :حسابهای دائم وموقت.حسابهای موقت که در هر واحدی (خدماتی تولیدی وبازرگانی) متفاوت می باشد در پایان سال معمولا به حساب خلاصه سود (زیان ) بسته می شوند.البته درتمامی واحدها هزینه به عنوان حساب موقت می باشد.

15) تراز اختتامی :

قبل از بستن حسابهای دائم می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان ترازاختتامی تهیه گردد.

16) بستن حسابهای دائمی :

پس از بستن حسابهای موقت نوبت به بستن حسابهای دائم می رسد.عمده حسابهای دائمی شامل دارایی ها بدهی ها وسرمایه می باشد.

17) تراز افتتاحی در سال مالی جدید :

قبل از افتتاح حسابهای دائم درسال مالی جدید می بایست لیستی از آن در صورتحسابی تحت عنوان ترازافتتاحیه تهیه گردد.

18) افتتاح حسابهای دائمی درسال مالی جدید :

تمامی حسابهای دائمی (دارایی بدهی سرمایه) با حساب ترازافتتاحی افتتاح میگردند.

* به زودی به شرح هریک از 18 قسمت فوق به صورت کامل خواهیم پرداخت.

منبع:حسابدار جوان

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداري

درس سوم - اثر رویدادهای مالی برمعادله حسابداری

اثررویدادهای مالی برمعادله حسابداری

یک ) اولین رویداد مالی درحسابداری ،سرمایه گذاری اولیه (نقد وغیر نقد)می باشدکه موجب افزایش دارایی وافزایش سرمایه می شود ودرواقع در بدهی ها بی تاثیراست.

چگونگی ثبت در حالت اول :

بانک *****

سرمایه *****

شرح : ثبت سرمایه گذاری اولیه به صورت نقد.

چگونکی ثبت در حالت دوم :(مثلا)

سا ختمان ****

زمین ****

سایر داراییها ****

سرمایه *****

شرح : ثبت سرمایه گذاری اولیه به صورت غیر نقد.

دو ) خریدداراییها:

- خرید نقدی داراییها : که درمعادله حسابداری بی تاثیر می باشد.

اثاثه / ملزومات ***

بانک / صندوق ****

شرح : ثبت خرید دارایی به صورت نقد.

- خرید نسیه دارایها : که باعث افزایش دارایی وبدهی می شود ودر سرمایه بی تاثیر است.

اثاثه / ملزومات ***

حسابهای پرداختنی ****

شرح : ثبت خرید دارایی به صورت نسیه.

سه ) برگشت دارایی های خریداری شده به فروشنده :

- برگشت دارایی خریداری شده به طور نسیه برای فروشنده که موجب کاهش دارایی وبدهی ودر سرمایه بی تاثیر.

حسابهای پرداختنی ***

اثاثه / ملزومات ****

شرح : ثبت برگشت دارایی خریداری شده نسیه به فروشنده.

- برگشت دارایی خریداری شده به طور نقد برای فروشنده که کلا درمعادله حسابداری بی تاثیر بوده یعنی بدین معنا که یک دارایی اضافه (بانک) ودارایی دیگر کاهش(دارایی خریداری شده ) یافته است.

بانک / صندوق ***

اثاثه / ملزومات ****

شرح : ثبت برگشت دارایی خریداری شده نقد به فروشنده.

چهار ) انجام خدمات برای مشتری :

- خدمات نقـــــــــــدی :

بانک / صندوق ***

درآمـــد ****

شرح : ثبت درآمد از بابت ارائه خدمات ودریافت وجوه آن.

- خدمات نسیـــــــه :

حسابهای دریافتنی ***

درآمـــد ****

شرح : ثبت درآمد از بابت ارائه خدمات به صورت نسیه.

که هردو منجر به افزایش دارایی وافزایش سرمایه می شود ودر بدهی بی تاثیر بوده.

پنج ) وصول مطالبات : که در معادله حسابداری بی تاثیراست.(یعنی یک دارایی افزایش – بانک – ویک دارایی کاهش – حسابهای دریافتنی – می یابد.

بانک/صندوق ***

حسابهای دریافتنی ****

شرح : ثبت وصول مطالبات

شش ) پرداخت بدهی ها: که موجب کاهش دارایی وبدهی شده ودرسرمایه بی تاثیراست.

حسابهای پرداختنی/ وام پرداختنی ****

بانک / صندوق ****

شرح : ثبت پرداخت بدهی ها

هفت ) هزینه ها: که به دوصورت برموسسه تحمیل می شوند:

- وقوع هزینه های نقدی که کاهش دارایی وسرمایه را به دنبال داشته ئدربدهی بی تاثیراست.

هزینه برق ****

بانک / صندوق ****

شرح : ثبت هزینه برق و پرداخت نقدی آن.

- وقوع هزینه های غیرنقدی که موجب افزایش بدهی وکاهش سرمایه میشود ودر دارایی بی تاثیر می باشد.

هزینه برق ****

حسابهای پرداختنی ****

شرح : ثبت هزینه برق به طور نسیه (عدم پرداخت وجه آن )

هشت ) برداشت که به طورکلی به سه شکل انجام می شود :

- برداشت نقد :

برداشت ****

بانک / صندوق ****

شرح : ثبت بابت برداشت آقای فلانی از بانک / صندوق

- برداشت غیر نقد :(مثلا)

برداشت ****

اثاثه ****

شرح : ثبت بابت برداشت آقای فلانی از به صورت غیرنقدی.

- برداشت کالا :

برداشت ****

موجودی کالا ****

شرح : ثبت بابت برداشت آقای فلانی از موجودی کالا

به طور کلی منجربه کاهش دارایی وسرمایه شده ودر بدهی ها بی تاثیرمی باشد.

نه ) سرمایه گذاری مجدد : به طور کلی سرمایه گذاری مجدد چه نقد وچه غیر نقد موجب افزایش سرمایه ودارایی شده ودر بدهی بی تاثیر است.

- ثبت در صورت سرمایه گذاری مجدد نقدی :

بانک ****

سرمایه ****

شرح : ثبت سرمایه گذاری مجدد نقدی.

- ثبت در صورت سرمایه گذاری مجدد غیرنقدی :

ساختمان ***

زمین ***

سرمایه ****

شرح : ثبت سرمایه گذاری مجدد غیر نقدی.

ده ) درصورت فروش دارایی توسط موسسه که سه حالت ذیل صورت خواهد گرفت:

- فروش به قیمت تمام شده : درمعادله حسابداری بی تاثیراست.

بانک ****

اثاثه ****

شرح : ثبت فروش دارایی به قیمت تمام شده.

- فروش با سود :

بانک *****

اثاثه ****

سود ناشی ازفروش دارایی ***

شرح : ثبت فروش دارایی با سود(بیشتر ازقیمت تمام شده)

- فروش با زیان :

بانک ****

زیان ناشی از فروش دارایی ***

اثاثه ****

شرح : ثبت فروش دارایی با زیان(کمتر ازقیمت تمام شده)

ثبت رویداد های مالی درحسابها :

در حسابداری برای ثبت وخلاصه کردن اثرات رویدادهای مالی برمعادله حسابداری یک واحد اقتصادی از( حساب ) استفاده می کنند.برای اینکه اثر هررویداد مالی را بر اجزای معادله حسابداری یعنی داراییها ، بدهی ها وسرمایه مالک نشان دهیم از شکل حساب T استفاده می کنیم.این شکل حساب ،شبیه حرف T انگلیسی است ودارای 3 قسمت به شرح زیر می باشد:

الف ) عنوان حساب

ب ) سمت راست حساب یا بدهکار

ج ) سمت چپ حساب یا بستانکار

خط عمودی حساب را به دو سمت راست و چپ تقسیم می کند .عنوان حساب هم درقسمت بالای خط افقی نوشته می شود . مثلا حساب نقد و بانک یک موسسه به شکل حساب T به صورت زیر نمایش داده می شود:

نقد وبانک

سمت چپ

یا

بستانکار

سمت راست

یا

بدهکار

کاربرد اصطلاحات سمت راست وچپ کمی مشکل است وبدین لحاظ به جای استفاده ازاین دو اصطلاح ، از واژه های بدهکار وبستانکار استفاده میشود.همواره به یاد داشته باشیم که درمورد هرحساب ،بدهکار به معنی سمت راست وبستانکار به معنی سمت چپ حساب می باشد.

قاعده ثبت افزایش وکاهش درحسابها :

هرفعالیت مالی موثر برمعادله حسابداری منجربه کاهش یا فزایش یک یا چند حساب می شود.نحوه ثبت افزایش وکاهش درحسابها به نوع وماهیت آن بستگی دارد .افزایش هردارایی در بدهکار حساب مربوط ثبت می شود.کاهش هردارایی نیز درسمت چپ حساب مربوط ثبت می گردد.درمقابل افزایش بدهی وسرمایه مالک درسمت چپ/ بستانکار وکاهش بدهی وسرمایه مالک درسمت راست/بدهکار نشان داده میشود.

داراییها

کاهش دارایی بستانکار

افزایش دارایی بدهکار

بدهی وسرمایه

کاهش بدهی وسرمایه بدهکار

افرایش بدهی وسرمایه بستانکار

خب فکر کنم تا اینجا واسه امروز کافی باشه .در جلسه بعدی به تعاریف اولیه حسابداری که واقعا تاثیر به سزایی دریادگیری شما دوست عزیز داره خواهیم پرداخت.

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

حسابداری ماشین آلات و تجهیزات

حسابداری ماشین آلات و تجهیزات

 

در اصطلاح، ماشین آلات و تجهیزات معمولا شامل اقلام زیر می باشد:

انواع ماشین آلات تولیدی

اثاثه

مبلمان
قالبها

ابزار آلات

منصوبات و ظروف قابل استرداد

که در روال عادی عملیات واحد تجاری بکار می روند.

برای تخصیص و تعیین استهلاک ماشین آلات و تجهیزات به قسمتهای تولیدی، اداری و فروش باید مشخص شود که این گونه داراییها در کدام یک از قسمتهای مزبور به کار رفته است.

تمام مخارج لازم برای خرید و آماده سازی ماشین آلات و تجهیزات جهت استفاده مورد نظر، قابل انتقال به بهای تمام شده اموال و تجهیزات است.

بهای تمام شده اموال و ماشین آلات معمولا از اجزای زیر تشکیل می شود:

·         قیمت خرید پس از کلیه تخفیفات تجاری و نقدی

·         هزینه حمل و نقل و بیمه و بارگیری در طول دوره حمل

·         عوارض، حقوق گمرکی و سود بازرگانی واردات

·         مخارجی که برای راه اندازی دارایی تا مرحله بهره برداری انجام می شود. مانند: محوطه سازی، زیر سازی، نصب و حق الزحمه خدمات فنی

·         مخارج بازسازی و مرمت که برای قابل استفاده ساختن ماشین آلات دست دوم خریداری شده انجام می شود.

·         وجوه غیر قابل استرداد مربوط به سفارش ماشین آلات و تجهیزات

 

باید بگویم که از این قسمت اکثر سالها، سوالاتی برای کنکور کارشناسی ارشد طرح می شود.

همین دو روز پیش که من هم در آن شرکت کرده بودم(کارشناسی ارشد سال 1386(  از این موضوع سوال آمده بود و خواسته شده بود که بهای تمام شده ماشین آلات خریداری شده را محاسبه کنید.

من در آخر این پست مثالی را برایتان آورده ام تا کاملا موضوع یاد گرفته شود

 

مخارج غیر عادی نظیر: پرداخت جریمه به علت تاخیر در پرداخت حقوق گمرکی یا تعمیر قطعاتی از ماشین آلات که در حمل و نقل خسارت دیده است یا مخارج اضافی که بدلیل اشتباه در نصب ماشین آلات پرداخت می شود نباید به بهای تمام شده ماشین آلات و تجهیزات اضافه گردد.

در موارد خاص ، چنانچه هر یک از اقلام ماشین آلات و تجهیزات از اجزای متفاوت و تفکیک پذیر تشکیل شده باشد، تخصیص جمع مخارج به اجزای تشکیل دهنده و برآورد عمر مفید هر یک از اجزا می تواند نحوه حسابداری اموال، ماشین آلات و تجهیزات را بهبود ببخشد.

 

برای مثال اگر مفید موتورهای هواپیما کمتر از بدنه آن باشد، به جای در نظر گرفتن کل هواپیما به عنوان دارایی، بهتر است برای محاسبه استهلاک، بهای تمام شده بدنه و موتور هواپیما در حسابهای جداگانه نگهداری شود.

و بر عکس، اقلامی نظیر قالبها، ابزار و وسایل کار که به تنهایی کم ارزش می باشد بهتر است تلفیق شود.

مثال. شرکت الف برای خرید ماشین آلاتی از خارج کشور مخارج زیر را انجام داده است:

1. قیمت خرید با شرط FOB                                 3000000

2. تخفیف تجاری                                              2%

3. شرط خرید                                                  ن / 60  _  4 / 10

4. مخارج حمل و نقل دریایی                             190000

5. مخارج بیمه دریایی                                       150000

6. مخارج تعمیر (ماشین آلات بعد از ورود به ایران خسارت دیده و از این بابت غرامتی از شرکت بیمه دریافت نشده است)                        250000

7. حق الزحمه مهندسان نصب                         100000

8. مواد مصرف شده برای تولید آزمایشی ماشین آلات                8000

9. هزینه تعمیرات پس از راه اندازی ماشین آلات                       3500

10. حقوق متصدی ماشین آلات ( حقوق ماه اول پس

از راه اندازی ماشین آلات)                                                        80000

بهای تمام شده ماشین آلات خریداری شده به ترتیب زیر محاسبه می شود:

 

شرح

بهای تمام شده ماشین آلات

سایر حسابها

نام حساب

ريال

1و2 قیمت خرید پس از کسر تخفیفات تجاری

(2% × 3000000) -   3000000

2940000

 

 

3. تخفیف نقدی   4% × 2940000

(117600)

 

 

4. مخارج حمل و نقل دریایی

190000

 

 

5. مخارج بیمه دریایی

150000

 

 

6. مخارج تعمیر ( چون به ماشین آلات پس از ترخيص خسارت وارد شده است از این رو شرکت بیمه غرامتی پرداخت نکرده است. اگرچه مخارج تعمیر برای آماده سازی ماشین آلات مزبور لازم بوده است اما جزو هزینه های عادی تحصیل دارایی به حساب نمی آید)

 

زیان ناشی از خسارت وارده به ماشین آلات

250000

7. حق الزحمه مهندسان نصب

100000

 

 

8. مواد مصرفی برای تولید آزمایشی ماشین آلات

8000

 

 

9 و 10 . هزینه تعمیر و حقوق متصدی ماشین آلات (چون مخارج مزبور بعد از راه اندازی ماشین آلات انجام شده است جزو بهای تمام شده ماشین آلات به شمار نمی آید)

 

هزینه تعمیرات و نگهداری

 

هزینه حقوق

3500

 

 

80000

جمع کل

3270400

 

333500

 

نکته : تخفیفات نقدی چه از آن استفاده شده یا نشده باشد جزو بهای تمام شده ماشین آلات به شمار نمی آید.

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداری شعب

شعبه : واحد تجاری یا بازرگانی است که دور از اداره مرکزی قرار دارد و طبق دستورالعملهای صادره از سوی اداره مرکزی نسبت به انجام عملیات تجاری اقدام می نماید.

 

انواع شعب : 

 

1.       مستقل  (Decentralized System)

2.       غیر مستقل  (Centralized System)

3.       شعب خارجی

 

همانطور که می دانید شعب کالاهای دریافتی از مراکز را بفروش می رسانند.

 

برای ارسال کالا به شعب سه روش در نظر گرفته می شود:

 

1.       قیمت تمام شده

2.       قیمت تمام شده + درصدی از بهای تمام شده

3.      قیمت فروش

 

_ روش قیمت تمام شده

 

این روش زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که نتوان قیمت فروش را تعیین کرد و یا امکان نگهداری کالا برای مدت طولانی امکان پذیر نباشد. (کالا فاسد شدنی باشد بعنوان مثال صنایع غذایی)

 

در روش قیمت تمام شده، مانده حساب موجودی کالای شعبه به منزله خلاصه سود و زیان می باشد.

 

موجودی کالای شعبه

 

قیمت تمام شده





فروش

 

 

 

سود و زیان

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اما حالا می خواهم ریتم و یا فرآیند بستن حسابها را به شما آموزش دهم.

 

 

1) موجودی کالای شعبه           بسته می شود با حساب        خلاصه سود و زیان شعبه

2) خلاصه سود و زيان شعبه     بسته می شود با حساب           سود و زيان ویژه شعبه       

3) سود و زيان ویژه شعبه        بسته می شود با حساب        خلاصه سود و زیان مرکز

 

نکته : هزینه کالای ارسالی با خلاصه سود و زيان مرکز بسته می شود.

    

مساله . 

 

موسسه آهو در مشهد شعبه ای غیر مستقل در سبزوار افتتاح می نماید که ارسال کالا به شعبه به قیمت تمام شده صورت می پذیرد. فعالیتهای یکدوره شعبه به قرار زیر است:

 

کالاي ارسالی از مشهد      930000ريال

کالای برگشتی به مشهد 30000ريال

فروشهای نسیه                            985000ريال

فروشهای نقدی 250000 ريال بوده که بابت این فروشها 120000 ريال نیز بعنوان هزینه پرداخت شده است

مطالبات سوخت شده     15000 ريال

برگشتی از فروشهای نقدی   20000ريال

موجودی کالای پایان دوره             310000ريال

 

مطلوبست :

ثبت عملیات فوق و بستن حسابهای لازم در دفتر روزنامه عمومی موسسه آهو.

 

1) موجودی کالای شعبه                               930000

                                                               کالای ارسالی به شعبه                  930000

 

 

2) کالای ارسالی به شعبه                             30000

                                                               موجودی کالای شعبه    30000

 

 

3) کنترل بدهکاران                                      985000

                                                               موجودی کالای شعبه    985000

 

 

4) بانک                                                    130000

     هزینه ها                                               120000

                                                               موجودی کالای شعبه    250000

 

 

5) هزینه های شعبه (مطالبات سوخت شده)    15000

                                                               کنترل بدهکاران                          15000

 

 

6) موجودی کالای شعبه                               20000

                                                               بانک                                        20000

 

 

7) موجودی کالای پایان دوره                         310000

                                                               موجودی کالای شعبه    310000

 

 

_ روش قیمت تمام شده + چند درصد سود

 

این روش زمانی استفاده می شود که امکان پیش بینی قیمت فروش وجود ندارد. بهمین دلیل سود ناویژه بصورت تقریبی محاسبه شده و در حسابی به نام تعدیل کالای شعبه (ذخیره سود تحصیل نشده ) منظور می گردد.

 

شایان ذکر است که مانده حساب تعدیل کالای شعبه نشان دهنده سود یا زیان ناویژه شعبه می باشد و در پایان دوره مالی به حساب سود و زيان شعبه منتقل می گردد.

 

برای بستن حسابها در این روش ابتدا موجودی کالای شعبه را مانده گیری می کنیم، که مانده این حساب نشاندهنده سود یا زیان ظاهری شعبه می باشد. مانده بدهکار حساب موجودی کالای شعبه معرف زیان ظاهری و مانده بستانکار آن معرف سود ظاهری می باشد.

 

مراحل بستن حسابها در روش قیمت تمام شده + چند درصد سود

 

موجودی کالای شعبه           بسته می شود با حساب                            تعدیل کالای شعبه

تعدیل کالای شعبه               بسته می شود با حساب             خلاصه سود و زیان شعبه

خلاصه سود و زیان شعبه      بسته می شود با حساب           خلاصه سود و زیان

 

در این روش ما با قیمت سیاهه یا فروش روبرو هستیم. پس برای متمایز کردن قیمت تمام شده از سود اضافه شده به آن از روش زیر استفاده می کنیم:

 

                                                               سود ناویژه 20000 = 20%  × 100000

                                                               سیاهه (فاکتور)    120000 = 20000 + 100000

 

حال اگر بخواهیم از قیمت سیاهه به قیمت تمام شده برسیم باید بصورت صورت زیر عمل کنیم:

                                                              

100000   =  ] 120   ÷ 100  [ × 120000

پس بار دیگر یادآوری می کنم که در این روش مانده موجودی کالای شعبه معرف سود یا زیان ظاهری شعبه است که به حساب تعدیل بسته میشود.

 

به دلیل سود ناویژه در این روش ثبتی که هنگام کالای ارسالی زده می شود نیز با روش قیمت تمام شده تفاوت دارد تا سود مورد نظر شناسایی شود.

 

                               موجودی کالای شعبه     به قیمت سیاهه یا فروش

                                                                              کالای ارسالی به شعبه                  به قیمت تمام شده

                                                                              تعدیل کالای شعبه                                        سود ناویژه

 

 

مساله :

 

شرکت اطلس شعبه ای در آبادان دارد که کلیه اجناس را بر مبنای قیمت تمام شده به اضافه 25 % جهت شعبه که فاقد دفاتر مالی است ارسال می دارد.

موجودی کالای اول دوره شعبه به قیمت سیاهه                   840000    ريال

موجودی کالای آخر دوره شعبه  به قیمت تمام شده               240000 ريال

مطلوبست: ثبت عملیات فوق

 

 

1)   موجودی کالای شعبه                             840000

                                                               کالای ارسالی به شعبه                  672000

                                                               تعدیل کالای شعبه                                        168000

 

شیوه محاسبه :

 

                                                               672000 = ] 125  ÷   100[  ×  840000  

                                              

                                                               168000  = ]  125  ÷  25 [  ×  840000

 

2)  موجودی کالای آخر دوره                         240000

     تعدیل کالای شعبه                   60000

                                                               موجودی کالای شعبه                    300000

 

شیوه محاسبه :

 

60000  = 25%  ×  2400000

300000  =  60000  + 240000

 

_روش قیمت فروش

 

این روش زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که مرکز بتواند نرخ فروش را تعیین کرده و آنرا تقریبا ثابت نگهدارد پس زمانی که کالا در بازار انحصاری باشد کاربرد دارد.

 

در این روش مانده حساب کالای ارسالی به شعبه  نشان دهنده فروش خالص شعبه می باشد.

در این روش سود و زیان تفکیکی نداریم بلکه سود و زیان کل داریم.

و تنها یک حساب سود و زیان وجود دارد که همان حساب سود و زیان مرکز می باشد.

 

برای ثبت موجودی کالای اول و پایان دوره در این روش بصورت زیر عمل می کنیم:

 

1.       به قیمت تمام شده ثبت شود  که با سود و زیان کل اصلاح می شود.

2.        به قیمت فروش ثبت می شود   که مانند ارسال و برگشت کالا ثبت می خورد.

 

موجودی اول دو.ره به قیمت فروش :

 

موجودی کالای شعبه

                                               کالای ارسالی به شعبه

 

در پایان دوره :

 

کالای ارسالی به شعبه

                                               موجودی کالای شعبه

 

بستن حسابها در روش قیمت فروش:

 

ابتدا موجودی کالای شعبه را مانده گیری کرده، که مانده آن نشان دهنده سود و زیان ظاهری شعبه بوده و با حساب کالای ارسالی به شعبه  بسته میشود.

 

موجودی کالای شعبه                                      بسته می شود با حساب                 کالای ارسالی به شعبه

کالای ارسالی به شعبه                     بسته می شود با حساب                    خلاصه سود و زیان مرکز

 

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداري

درس پنجم - تعاریف اولیه حسابداری/قسمت دوم

 

تعاریف اولیه حسابداری/قسمت دوم

تعریف سود وزیان:صورتحساب سود وزیان یک صورت حساب مالی است که درآن کلیه درآمدهای کسب شده دریکدوره مالی با کلیه هزیه های انجام شده درهمان دوره مالی مقابله می شود .نتیجه سودوزیان به 3 شکل مشخص می گردد.

سود ویژه = درآمد> هزینه ها

زیان ویژه = درآمد<هزینه ها

نه سود نه زیان سربه سر= درآمد = هزینه ها

صورت حساب سودوزیان برای یک دوره مالی تهیه وتنظیم می شود درحالی که ترازنامه دریک تاریخ مشخص وضعیت مالی موسسه را نشان می دهد.

دفتر معین: در برخی موارد حسابداران به اطلاعاتی جزئی تر از آنچه که در دفتر کل ثبت شده نیازدارند این اطلاعات جزئی را در دفتری کمکی به نام دفتر معین ثبت می کنند.پس دفتر معین دفتری است که بعضی از سرفصل های دفتر کل راتشریح می کند.

اصلاح حسابها : در حسابداری در پایان دوره مالی مانده برخی از حسابها می بایستی اصلاح وتعدیل گردد.اصلاح حسابها به منظور رعایت اصل وضع هزینه های یک دوره از درآمدهای همان دوره انجام می شود ودریک موسسه خدماتی حسابها به دو گروه زیر طبقه بندی می شود:

حسابهای دائمی : مانده حسابهای دائمی از یک دوره مالی به دوره مالی بعد انتقال می یابد.که این حسابها شامل موارد زیر می باشد: دارایی ، بدهی ، سرمایه

حسابهای موقت : به مجموعه حسابهایی گفته می شود که به یک دوره مالی به خصوص مربوط می شود وبه دوره های مالی قبل وبعد مربوط نمی شود. وشامل موارد زیل می شود:

درآمد و هزینه ، برداشت ، خلاصه سود وزیان

حسابهای مختلط : به حسابهایی گفته می شوند که قسمتی ازآنها دائمی وقسمتی موقت است .درواقع بخشی از آنها سودوزیانی وبخشی دیگر ترازنامه ای اند.و مهمترین آنها عبارتند از:

-  پیش پرداختها که منقضی شده آن در سرفصل هزینه های باید قرار بگیرد و منقضی نشده آن جزء دارایی های می باشد.

-  پیش دریافتها که در پایان دوره مالی به دو بخش تقسیم می شوند : یکی بخش تحقق یافته (درآمد) ودیگری بخش تحقق نیافته ( بدهی )

- ملزومات یک حساب مختلط است که مانده آن در 29 اسقند می بایست در اصلاح حسابها که بعد توضیح خواهیم داد اصلاح شود ودر واقع ملزومات مصرف شده جزء هزینه و مصرف نشده آن کماکان جزء دارایی می باشد.

سیستم حسابداری نقدی: تمامی رویدادهای مالی هنگام شناسایی ودرصورت دریافت یا پرداخت وجه ثبت می شوند.دراین سیستم درآمدهای نسیه وهزینه های نسیه ثبت نمی شوند.

سیستم حسابداری تعهدی : رویدادهای مالی نقدی وغیرنقدی ثبت ومنعکس می شود.سیستم حسابداری متداول در دنیای امروز سیستم حسابداری تعهدی می باشد.

 

منبع:حسابدار جوان 

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداري


درس چهارم - تعاریف اولیه حسابداری/قسمت اول

تعاریف اولیه حسابداری/قسمت اول

در این درس ودرس بعدی به تعاریفی از مفاهیم اولیه حسابداری که در درس دوم هم به بعضی از اونها به صورت گذرا اشاره کردیم می پردازیم:

اسناد مثبته (اسناد ثابت کننده):در حسابداری مجموعه اسناد ومدارکی راکه دلالت بر وقوع یک معامله ویایک رویداد مالی نماید اسنادمثبته نامیده می شوند.مثل فیش آب وبرق وگاز وتلفن فیش بانکی فاکتور خرید وفروش و.....لازم به ذکراست اسناد مثبته حتما نمی بایست چاپی ودارای شکل بخصوصی باشد.بلکه شکل اسناد متنوع وگاها دست نویس است.

دلایل اهمیت اسناد مثبته اینست که اولا مبنای تجزیه وتحلیل وثبت رویدادمالی دراسناد ومدارک ودفاتر قانونی می باشند وثانیا به منظور پیگیری های بعدی لازم می باشند.اسناد مثبته حتما بایستی واضح روشن وبدون خدشه باشد.

سند حسابداری:نظربه اهمیت ثبت صحیح بدون خدشه وقلم خوردگی رویدادهای مالی دردفاتر قانونی لازم است بعد از تجزیه وتحلیل رویداد مالی وقبل از ثبت رویدادمالی در دفاتر قانونی رویدادمالی رادر یک فرم پیش نویس به نام سند حسابداری ثبت کنیم تاپس از وصول اطمینان ازدرستی ثبت مذکور رویداد را به دفاتر قانونی انتقال دهیم.بنابراین سند حسابداری برگه ای است که درآن رویدادهای مالی بعد ازتجزیه وتحلیل وقبل از ورود به دفاتر قانونی ثبت می شوند.در واقع رویداد مالی واقع می شود ،اسناد مثبته مرتبط جمع آوری می شود ،اسناد مثبته تجزیه وتحلیل می گردد. سند حسابداری تنظیم می گردد وسند حسابداری تایید می گردد ودرنهایت سند به دفاتر قانونی انتقال می یابد.سند حسابداری به سند روزنامه نیز مرسوم می باشد .لازم به ذکر است تنظیم ونگهداری سند حسابداری الزامی نیست.درواقع سند حسابداری پیش نویس دفاتر روزنامه وکل است.

دفاتر موسسه :دفاتر موسسات به 2 دسته تقسیم مشود :دفاتر رسمی (قانونی) – دفاترغیررسمی (کمکی)

دفاتر رسمی شامل دفترروزنامه(ثبت اولیه) ، دفتر کل (ثبت نهایی) ، دفتر دارایی ، دفتر کپیه.

دفاتر غیررسمی هم شامل دفتر معین ،دفتر خرید ،دفتر فروش ، دریافتی صندوق ، پرداختی صندوق و...... می باشد.

دفتر روزنامه :عبارت است از دفتری که رویدادهای مالی روزانه وبه ترتیب تاریخ وقوع درآنها ثبت می شوند.

دفتر کل :دفتری است که درآن مجموعه حسابهای یک موسسه به تفکیک نگداری می شوند ودفتر کل اصلیترین دفتر قانونی موسسه است ومعمولا ترازآزمایشی ،سود (زیان) ، صورت سرمایه وترازنامه ازروی آن تنظیم می شود.

درآمد : بهای خدمات انجام شده برای مشتریان که یا دریافت شده ویا وصول آن به آیند موکول می گردد.درحسابداری کلیه حسابداران ملزمند درآمد را به محض انجام کارشناسایی وثبت کنند.چه بهای آن دریافت شود وچه بهای آن به آینده موکول گردد که این اصل را اصل تحقق درآمد می نامند.

سه شکل ثبت درآمد:

1) ثبت انجام خدمت ودریافت بهای آن :

بانک ****

درآمد ****

2 ) ثبت انجام خدمت که بهای آن درآینده موکول می شود:

حسابهای دریافتنی ****

درآمد ****

3 ) ثبت انجام خدمت ازمحل وصولی های قبلی:

پیش دریافت درآمد ****

درآمد ****

هزینه :مخارجی که موسسات بابت کسب درآمد متحمل می شوند اصطلاحا هزینه نامیده می شوند.هزینه به 3 شکل انجام می گیرند :

1 ) هزینه های نقدی:

هزینه حقوق ****

نقدوبانک ****

2 ) هزینه های غیرنقدی:

هزینه حقوق ****

حقوق پرداختنی ****

3 ) هزینه های از محل پیش پرداختها:

هزینه اجاره ****

پیش پرداخت اجاره ****

قاعده: کل پیش پرداخت ها دارایی بوده وکل پیش دریافت ها بدهی محسوب می شوند.

هزینه ها به محض تحمل می بایستی ثبت شود چه بهای آنها پرداخت شود وچه بهای پرداخت آنها به آینده موکول گردد.اصل مقابله درآمد با هزینه که به این اصل که به اصل تطابق نیز مرسوم است ونام دیگر آن اصل وضع هزینه های یک دوره از درآمدهای همان دوره نیز می باشد بیانگراین معناست که کلیه درآمدهای کسب شده دریک دوره مالی با تمامی هزینه های تحمل شده درهمان دوره مالی می بایستی مقابله شود.


منبع:حسابدار جوان

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداري

درس ششم : (کلیه ثبت ها طی دوره مالی درواحدهای خدماتی )

با سلام . دراین درس همونطور که قول داده بودیم به ارائه عمده ثبت هایی که درطول یک دوره مالی درواحدهای خدماتی رخ می دهند ، می پردازیم:

1) ثبت سرمایه گذاری اولیه (همونطور که قبلا گفتیم ) :

بانک ****

سرمایه ****

2) ثبت دریافت وام :

بانک ****

وام پرداختنی ****

3) ثبت خرید دارایی ها از قبیل آپارتمان ، ملزومات ، وسائط نقلیه ، اثاثه و...

دارایی مربوط ****

بانک / حسابهای پرداختنی ****

نکته : درثبت فوق درقسمت بستانکار دو حساب را نوشته ایم ومنظور آن است که درصورت خرید نقدی داراییها حساب بانک و درصورت خرید نسیه دارایی حساب ، حسابهای پرداختنی یا بستانکاران ،بستانکار می گردد.

4) ثبت بازپرداخت بدهی و وام دریافتی:

حسابهای/ وام پرداختنی ****

بانک ****

5) ثبت وصول مطالبات ( حسابهای دریافتنی ):

بانک ****

حسابهای دریافتنی ****

6) ثبت برداشت :

برداشت ****

بانک / صندوق ****

7) ثبت فروش دارایی ها :

بانک/حسابهای دریافتنی ****

دارایی مربوطه ****

8) ثبت ارائه خدمات به صورت نقد ونسیه :

بانک / حسابهای پرداختنی ****

درآمد ****

9) ثبت دریافت خدمات به صورت نقد ونسیه :

هزینه مربوطه ****

بانک / حسابهای پرداختنی ****

10) ثبت پیش پرداختها :

پیش پرداخت مربوطه ****

بانک ****

11) ثبت پیش دریافت ها :

بانک ****

پیش دریافت مربوطه ****

12) ثبت سرمایه گذاری مجدد:

بانک ****

سرمایه ****

خب اینم از این درس .عمده ثبت های سند حسابداری ودفتر روزنامه در واحدهای خدماتی طی یک دوره مالی به شکل فوق الذکر بودند.امیدوارم استفاده کامل رو برده باشید .

منبع:حسابدار جوان

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

منابع پیشنهادی حسابداری مالی

***استاندادهای حسابداری ایران ( نشریه ۱۶۰ سازمان حسابرسی ) : منبع اصلی است و مطالعه آن ضروری می باشد . ضمنا استفاده از راهنمای بکارگیری استانداردهای حسابداری که توسط سازمان حسابرسی در حال انتشار شده و تعدادی از آنها ( از جمله تسعیر ارز - موجودی کالا و ... ) چاپ شده است هیچ ضرورتی ندارد* .

نشریه ۱۷۵ سازمان حسابرسی ( حسابداری میانه - جلد اول ) : این کتاب توسط آقای بزرگ اصل تالیف شده است و مباحث مربوط به صورتهای مالی را در بر می گیرد . این کتاب برای فهم استانداردهای ۱- ۲ - ۳-  ۶ - ۱۲ و ۱۴ خوب است .

البته اگه مالی تاری وردی رو دارید اصلا لازم نیست بگیریدش!!!

***مروری جامع بر حسابداری مالی (انتشارات نگاه دانش ): در دو جلد و توسط اقایان مهرانی و نوروش ( به کمک آقایان مرادی و کرمی ) نوشته شده است . حدودا تمام سرفصلهای مالی ( حتی حسابداری دولتی ) را در بر گرفته است و بصورت خلاصه و کنکوری می باشد . در پایان هر فصل سوالات تالیفی با کلید و سوالات سراسری و آزاد با پاسخ تشریحی اضافه شده است . از نکات قوت این کتاب اشاره به استانداردهای حسابداری ایران در پایان هر فصل بصورت خلاصه و گاهی در لابلای مطالب هر فصل می باشد . نقطه ضعف این کتاب قسمتهای مربوط به پیشرفته دو می باشد که بر اساس استاندارد جدید نمی باشد ( البته استاندارد جدید را با نام مادر تعدیل شده مورد بحث قرار داده است ولی در پایان فصل به استاندارد قدیمی اشاره دارد ) .

**این کتاب بهترین کتاب مالیه بازاره البته حتما سعی کنید چاپ جدیدشو بگیرید چون بسیاری از مطالبش عوض شده-جلد یکش تجدید نظر شده

**تستهای استاندارهای حسابداری ایران ( انتشارات کیومرث) : توسط آقایان عثمانی و اسکندری نوشته شده است و مطالعه تستهای مفهومیش توصیه اکید میشه<<.

***تست حسابداری میانه-کیومرث-اسکندری مطالعه تستهای مفهومیش توصیه اکید میشه

***حسابداری مالی - آقای تاری وردی ( انتشارات ترمه ) :

چاپ جدید این کتاب تازه توبازار اومده وکتاب بسیار خوبیه وطبق استانداردای جدید طراحی ده

-صورتهای مالی تلفیقی-تاری وردی -متاسفانه طبق استاندارد نیست پس ولش کنید

-کتابای میانه و پیشرفته و تلفیق و ترکیب همتی وخوش طینت کنکوری نیستن بیخیالشون بشید  اصلا جالب نیست

**کتابای میانه -۲جلد اسکندری -کتابیه که همه بچه هایی که فردوسی مشهد قبول شدن بهم توصیه کردن

صنعتی:

****حسابداری صنعتی1 - آقای عثمانی ، این کناب در کنکور 85 منبع اصلی بود و نزدیک 10 سوال از آن طرح شده بود . اما 2سال به نظر می رسد که آقای عثمانی از طراحان صنعتی نبوده اند . این کتاب بسیار شبیه است به کتاب آقای هورن گرن و در واقع خلاصه شده همان کتاب است (در برخی موارد عین کتاب ترجمه شده است ) البته کتاب هورن گرن منبع تدریس اکثر اساتید صنعتی می باشد . جزوات*صنغتی 2+3هم که البته کتابش چاپ نشده عالیه-عثمانی و قاسم زاده .

 **کتابهای آقای اسکندری (انتشارات کیومرث) – سه جلد صنعتی 2و 3 کتابهای خوبی هستند هر چند به نظر من خلاصه می باشند و حتما کتاب تست آقای اسکندری نیز باید در کنارشان مطالعه شود.

صنعتی آقای اعتمادی – انتشارات سنجش تکمیلی – حل تمرینات و نکات خوبی دارد .

جزوات پارسه صنعتی آشغاله!!!!

کتاب درگاهی ام بدرد نمیخوره اونایی که صنعتی رو خوب زدن میگفتن کتاب هورن گورن خصوصا جلد 2 کتابی جالبیه؟؟.

***تست – تستهای آقای اسکندری – انتشارات کیومرث ، سوالات تستی آن از سوالات راحت به سوالات سخت تنظیم شده است و در مواردی عین سوالات سراسری و آزاد را با تغییر در اعداد اضافه کرده است . به نظر من خواندن این کتاب ضروری است/>

***صنعتی ۲دکتر نمازی-سمت-کتابش عالیه نمازی هم استاد تمام دانشگاه شیراز و استاد نمونه سال قبل شناخته شد/جزو تیم طراحی کنکوره پس از دستش ندین ها!!!!

*****صنعتی۲-مایکل میهر-ترجمه نوروش و کرمی بوسیله یکی از دوستام که۷۰زد امسال صنعتی رو بهم توصیه شد.-ترمه

این کتابو حتما حتما بخونین چون مورد سفارش اکید دکتر اعتمادیه(طراح اصلی صنعتی)

 

حسابرسی:

 

**حسابرسی سنجش تکمیلی : کاملترین منبع در کنار آن باید استاندارها را نیز مطالعه کرده و تفاوتهای آنها را در نظر داشته باشید .شامل درس و تست-مشابه جزوه پاسه
 

*استانداردهای حسابرسی ایران : امسال سوالات حسابرسی براساس این استانداردها بود و انتظار می رود در سالهای بعد نیز این استاندارد منبع اصلی سوالات حسابرسی باشد .

 البته زیاد روش تاکید نمیکنم فقط تغییرات استانداردو بوونید کافیه

 

***اصول حسابرسی دو جلد -  انتشارات سازمان حسابرسی - آقای ارباب سلیمانی

 

*ضمنا هرسال سوالای تکراری زیادی ازازمون جامعه حسابداران رسمی میاد.

پس****ازمون جامعه حسابداران رسمی -تالیف اسکندری-ترمه

****تست استاداردای حسابرسی-تالیف ؟؟؟؟

 

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آئیـن نامه تحریـر دفـاتــر

ماده1) مقررات این آئین نامه شامل مودیانی است که در موعد مقرر در قانون مالیاتهـای مستقیم مصوب 3/12/66 و اصـلاحیـه های بعدی آن در ترازنامه و حساب سود و زیان و یا حسب مورد حساب درآمد و هزینه و حساب سود و زیان خود را با رعایت مقررات تسلیم می نمایند . تبصره- مودیان در انتخاب یکی از رویه های حسابداری برا اساس استاندارد های پذیرفته شده مجازند و در سالهای بعد همان رویه را اعمال نمایند. در صورتی که به جهـات مشخص تغییر رویه داده باشند مکلفند اثرات حاصل از تغییر رویه را بر صورتهـای مـالـی مشخص و طی یادداشتی جداگانه پیوست اظهار نامه به اداره امور مالیاتی تسلیم نمایند. فصل اول مشخصات دفاتر قانونی ماده 2) دفاتر قانونی مشمول این آئین نامه عبارت است از کلیه دفاتر روزنامه و کل اعم از مشترک یا جدا از یکدیگر و دفتر مشاغل (دفتر درآمد و هزینه) که قبل از هر گونه عملیات حسابداری در آنها دفاتر روزنامه و کل مطابق مواد 11 و 12 قانون تجارت مصوب 1311 از طرف نماینده اداره ثبت اسناد و دفاتر مشاغل از طرف ادارات امور مالیاتی ذیربط حسب مورد امضاءو پلمپ و ثبت گردیده و به فارسی تحریر شده باشد. تبصره 1: اشتباه در شماره گذاری صفحـات و همچنین اشتبـاهات ناشی از پلمپ دفاتر در مراجع مذکور موجب بی اعتبـاری دفتــر نخواهد بود . تبصره 2: نوشتن دفاتر با وسایلی که به سهولت قابل محو است (مانند مواد گرافیت) ممنوع است. تبصره 3: ادارات امور مالیاتی موظفند فهرست دفاترثبت و پلمپ شده واصله از اداره ثبت اسناد و همچنین فهرست دفـاتـر مشــاغل ثبت و امضاء شده از ناحیه خود را به ادارات امور مالیاتی مربوط ارسال نمایند. ماده 3)مودیان مشمول این آئین نامه مکلفند برای هر سال مالی ؛ فقط از دفاتر امضاء پلمپ و ثبت شده ظرف یک سال قبل استـفاده نمایند. مگر اینکه در اثناء سال به علت تمام شدن دفاتر نیاز به دفاتر جدید باشد که در این صورت مجاز هستند دفاتر جدید امضــاء پلمپ و ثبت نمایند و با رعایت مقررات ماده 16 این آئین نامه ادامه عملیات مالی را دفاتر جدید ثبت کنند. درج تعداد و مشخصات دفاتر مأخوذه برای استفاده در هر سال مالی ،در اظهار نامه مالیاتی مربوط به آن سال الزانی است. ماده 4) دفتر روزنامه دفتری است که اشخاص حقوقی یا حقیقی کلیه معاملات و سـایر رویدادهای مـالـی و محاسبـاتی خود را با رعایت اصول و موازین و استاندارد های پذیرفته شده حسابداری و به ترتیب تاریخ وقوع در آن ثبت نمایند . تبصره نگهــداری دفــاتر روزنامه واحد برای ثبت کلیـه عملیات و یا دفاتر روزنامه متـعدد برای هر بخش از عملیات مجاز است. ماده 5)دفتر کل دفتری است که عملیات ثبت شده در دفتر یا دفاتر روزنامه بر حسب سر فصل یا کد گذاری حساب ها در صفخات مخصوص آن ثبت می شود بترتیبی که تنظیم حساب سود و زیان و ترازنامه از آن امکان پذیر باشد . ماده 6)دفتر مشترک روزنامه و دفتر کل دفتری است که دارای ستون هایی برای سرفصل حسابهای متفاوت باشد بطوری که اشخاص حقوقی و حقیقی با ثبت و نگهداری دفتر مذکور بر طبق اصول و ضوابط و استاندارد های حسابداری ،بتوانند نتایج عملیات خود را از آن استخراج و حساب سود و زیان و ترازنامه تهیه نمایند. ماده 7) دفتر مشاغل (دفتر درآمد و هزینه) دفتری است که حداقل دارای ستو نهایی برای درج تاریخ شرح معاملات ، درآمد ، هزینه و دارایی های قابل استهلاک باشد و معاملات مذکور بترتیب تلریخ وقوع در آن ثبت گردد بطوری که در پایان سـال تعیین جمـــع درآمد و هزینه شغلی مودی و تنظیم حساب سود و زیان از آن امکان پذیر باشد. فصل دوم سایر دفاتر ، اسناد حسابداری و مدارک حساب ماده 8) دفتر معین دفتری است که برای تفکیک و مجزی ساختن هر یک از حسابهای دفتـر کـل بر حسب مقتضیـات و شـــرایط حساب ممکن است نگهداری شود ، کارت های حسابداری در حکم دفاتر معین است . ماده 9) سند حسابداری فرمی است که در آن یک یا چند مورد از معاملات و سایر رویدادهای مالی و محاسبـاتی به حسابهـایی که مورد حسب بدهکار یا بستانکار گردیده تجزیه می شود و پس از امضاء مراجع ذیصلاح مندرجات آن قابل ثبت در دفـاتـر میـباشد . ماده 10) مدارک حساب عبارت است از مستنداتی است که بیانگر وقوع یک یا چند فعالیت یا رویداد مالی یا مالیاتی بوده و اسنـاد حسابداری ودفاتر بر مبنای آنها تنظیم و تحریر میگردد. فصل سوم نحوه تحریر و نگهداری دفاتر ماده11) مودیانی که دفتر روزنامه و کل نگهداری می نمایند باید کلیه معاملات و سایر رویدادهای مالی و محاسباتی و مودیان مجاز به نگهداری دفاتر مشاغل (دفتر درآمد و هزینه ) باید هرگونه درآمد و هزینه و خرید وفروش دارئیهای قـابـل استهلاک خود را طبق مقررات این آئین نامه حسب مورد در دفاتر مربوط ثبت کنند ولو آنکه برای نگهداری حسابها از ماشین های الکترونیکی و کارتـهای حساب استفاده شود . تبصره اشتباهات حسابداری در صورتیکه بعداً در اثناء عملیات سال مربوط مورد توجه واقع و بر پایه استانداردهای حسابداری در دفاتر همان سال اصلاح و مستندات آن ارائه شود ، به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهد کرد . ماده 12) مودیان مجاز به نگهداری دفاتر مشاغل می توانند تمام یا قسمتی از درآمد و هزینه های مشابه روزانه را تحت یک شماره ردیف در دفتر ثبت نمایند . مشروط بر اینکه در ستون شرح دفتر ، نوع و تعـداد آنها را قیـد و اگر متـکی به اسنـاد و مدارک باشـد مشخصات آن را نیز در ستون مذکور درج نمایند در صورتیکه اقلام درآمد و هزینه و خرید و فروش دارائیهای قابل استهلاک متکی به اسناد و مدارک باشد ، مودیان مذکور می بایست پس از ثبت موارد در دفتـر مشـاغل ، اسنـاد و مدارک مربوط را به ترتیب شماره ردیف دفتر و به نحوی که برای رسیدگی به ماموران مالیاتی قابل استفاده باشند نگاهداری نمایند . ماده 13) در مواردی که دفاتر روزنامه و کل نگهداری می شود کلیه معاملات و سایر رویدادهای مـالـی و محـاسبـاتی مربوط و در موارد نگهداری دفاتر مشاغل ، درآمد ها وهزینه و خرید و فروش دارائیهای قابل استهلاک باید در همان روز انجام ،حسب مورد در دفاتر روزنامه یا مشاغل ثبت گردد. تبصره 1: تاریخ مذکور در مدارک یا فاکتور فروش یا خرید و غیره ملاک قطعی تاخیر تحریر شناخته نمی شود و هـر گـاه انجـام و ختم اینگونه اعمال با توجه به روش و طرز کار موسسه تابع تشریفات و طی مراحلی باشد تا موضوع آماده برای ثبت در دفتر مربوط شود ، فاصله بیت تاریخ فاکتور یا مدارک و روز آماده شدن آن برای ثبت در دفتر ، تاخیر ثبت تلقی نخواهد شد . تبصره 2: تاخیر در تحریر عملیات در صورتیکه به منظور سوء استفاده تباشد تا 15 روز به تشخیص اداره امور مالیاتی و بیش از آن به تشخیص هیئت سه نفری موضوع بند 3 ماده 97 قانون مالیات های مستقیم مصوب 3/12/66 و اصلاحیه هایبعدی به قانونی بودن دفاتر خللی وارد نخواهد کر . تبصره 3: در موادری که دفاتر موضوع این آئین نامه توسط مقامات قضایی یا سایر مراجع قانونی از دسترس مودی خـارج شـود و صاحب دفتر از تاریخ وقوع این امر حداکثر ظرف سی روز دفاتر جدید امضـاء پلمپ و عملیـات آن مـدت را در دفـاتـر جدید ثبت می کند . تلخیر ثبت این عملیات در این مدت به اعتباری دفاتر خللی وارد نخواهد کرد . تبصره 4: تاخیـر ثبت دفـاتـر در مورد اشخـاص حقوقی جدید التـاسیس از تاریخ ثبت شخص حقوقی و در مورد سـایـر اشخاص از تاریخ شروع فعالیت تا سی روز مجاز خواهد بود . ماده 14) کلیــه عملیــات ثبت شده در دفــاتـر روزنــامـه هرمــاه بـایــد حداکثــر تا پانزدهم مــاه بعد، به دفـتر کل نقل شود. ماده 15) موسساتی که دارای شعبه هستند مکلفند با توجه به روشهای حسابداری خود خلاصه عملیات شعبه یا شعب خود را در صورتی که دارای دفاتر پلمپ شده باشند ، لااقل سالی یک بار (تا قبل از بستن حسابها ) و در غیر این صورت ماه به ماه در مـرکــز موسسه ثبت کنند . ماده 16) امضاء و پلمپ دفاتر ضمن سال مالی مشروط بر اینکه تا تاریخ امضاء و پلم هیچ گونه عمل مالی و پولی صورت نگرفته باشد و همچنین تاخیر امضاء پلمپ تا حد مجاز مقرر در تبصـره های 3و4 ماده 13 این آئین نامه در مورد دفتـر روزنـامـه یا حسب مورد دفتر مشاعل ماده 14 این آئین نامه در مورد دفتر کل به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهد کرد . ماده 17) مودیانی که از سیستمهای الکترونیـکی استفاده می نمایند موظفنـد حداقل مـاهـی یک بار خـلاصه عملیـات داده شده به ماشینهای الکترونیکی را در دفتر روزنامه یا مشاغل حسب مورد ثبت و حداکثر ظرف مهلت تعیین شده در ماده 14 آئین نامه به دفتر کل منتقل نمایند . علاوه بر این به منظور تسهیل رسیدگی باید آئین نامه ها یا دستور العمل های کار ماشین و برنامه های آن و نحوه کار با نرم افزارهای مالی مورد استفاده را در اختیار ماموران رسیدگی قرار دهند مودیان مذکور مکلفند هر سه مـاه یکبـار خـلاصه عملیات داده شده را به ماشینهـای الکتـرونیـکی را تا حداکثر 10 روز پس از پایان 3 ماه به اداره امور مـالیـاتی مربوط تسلیم نمایند . فصل چهارم چگونگی تنظیم صورتهای مالی ماده 18)اشخاص حقوقی و مشمولین بند الف ماده 96 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مکلفند صورتهای مـالـی نهایی خود را با رعایت آخرین استانداردهای حسابداری اعلامی از طرف مراجع ذیصلاح تهیه و تنظیم نمایند . تبصره _ در موتردی که فرم اظهار نامه تدوین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور که در اختیـار مودیـان گذارده می شود حاوی فرم صورتهای مالی نیز باشد ، اشخاص موضوع این ماده با تنظیم و تصویب این فرمهــا به تسلیم صورتهای مالی جداگـانه که خود برای موسسه متبوع تهیه نموده اند نخواهد بود لیکن می توانند به منظور رفع ابهام احتمالی و یا ارائه اطلاعات بیشتر علاوه بر تنظیم و تسلیم اظهار نامه مذبور نسخه ای از صورتهای مالی و ضمائم مربوط را نیز همراه اظهار نامه به اداره امور مالیاتی ذیر بـط تسلیـم نمایند. ماده 19) از اشخاص مشمول بند ب ماده 96 قانون مالیاتهای مستقیم هر یک که در امور تولید و خرید و فروش کالا فعـالیت ندارند و فعالیت آنها به طور مشخص محدود به دریافت بهای خدمات و پرداخت هزینه هاست ، بایستی صورت خلاصه درآمد و هزینه ها را حتـی المقـدور با تفکیـک انواع آنهـا تهیـه و سایر اشخـاص موضوع آن بند مکلفنـد صورت حساب سود و زیان خود را(با ابزار موجودیها ، خرید، فروش و غیره ) برابر رویه های متداول در امر حسابداری تنظیم نمایند. تبصره چنانچه فرم اظهار نامه تدوین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور که در اختیار مودیان گذارده می شود از حیث لــزوم ارائه اطلاعات مذکور در این ماده کفایت امر را بنماید مودیان مذبور ملزم به تهیه و تسلیم صورتهای جداگـانه نخواهند بود لیــکن می توانند به منظور رفع ابهام احتمـالی و یا ارائه ی اطـلاعات بیشتر علاوه بر اظهـار نامه نسخه ای از حساب درآمد و هزینـه و یـا حساب سود و زیان خود را نیز که به شرح فوق تنظیم نموده اند به انضمام سایر یادداشت ها و مدارک موجود همراه اظهـار نامه به اداره امور مالیاتی ذیر بط تسلیم نمایند . فصل پنجم موارد رد دفاتر ماده 20) تخلف از تکالیف مقرر در این آئین نامه در موارد زیر موجب رد دفاتر می باشد : 1-در صورتیکه دفاتر ارائه شده بنحوی از پلمپ خارج شده و یا فاقد یک یا چند برگ باشد. 2- عدم ثبت یک یا چند فعالیت مالی در دفاتر به شرط احراز. 3- ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت در حاشیه . 4- ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت (آرتیکل) بین سطور 5- تراشیدن و پاک کردن و محو کردن مندرجات دفاتر به منظور سوء استفاده 6- جای سفید گذاشتن بیش از حد معمول در صفحات و سفید ماندن تمام صفحه در دفتر روزنامه و دفتر مشاغل به منظور سوء استفاده . 7- بستانکار شدن حسابهای نقدی و بانکی مگر اینکه حسابهای بانکی با صورتحساب بانک مطابقت نمـایند و یا بستانکـار شدن حسابهای بانکی یا نقدی ناشی از تقدم و تاخر ثبت حسابها باشد که در این صورت موجب رد دفتر نیست. 8- تاخیر تحریر دفتر روزنامه و مشاغل زاید بر حد مجاز مقرر در تبصره های 2و3و4 ، ماده 13 و تاخیر تحریر دفتر کل زاید بر حد مجاز مقر در ماده 14 و تاخیر تحریر زاید بر حد مقرر در ماده 17 این آئین نامه . 9- عدم ثبت عملیات شعبه و یا شعب در دفاتر مرکز طبق مقررات ماده 15 این آئین نامه . 10- اشتباه حساب حاصل در ثبت عملیات موسسه در صورتی که نسبت به اصلاح آن طبق مقررات تبصره ماده 11این آئین نامه اقدام نشده باشد. 11- در صورتی که مودیان مالیاتی حسب مورد از اوراق مخصوص موضوع ماده 169 قانون مالیـاتهای مستقیم استفـاده ننمایند . 12- عدم ارائه آئین نامه ها یا دستور العمل های کار ماشین و برنامه های آن و نحوه ی کار با نرم افزارهای مالی مورد استفاده و همچنین عـدم تسلیم خـلاصه عملیـات موضوع ماده 17 این آئین نـامـه در مهلتـی مقـرر در آن مـاده در مورد اشخـاصــی که از سیستمهای الکترونیکی استفاده می نمایند . 13- عدم ارائه یک یا چند جلد از دفتر ثبت و پلمپ شده (ولونانویس) 14- استفاده از دفاتر ثبت و پلمپ شده سالهای قبل (با توجه به مقررات ماده 3 این آئین نامه ) 15- عدم تطبیق مندرجات دفـاتـر با اطلاعات موجود در سیستمهـای الکتـرونیـکی در مورد اشخاصی که از سیستمهای مذکور استفاده می نمایند . 16- ثبت هزینه ها و درآمد ها و هر نوع اعمال و اقلام مالی غیر واقع در دفاتر به شرط احراز (توضیح آنکه ثبت هزینه هایی که وقوع آن محقق بوده اما به دلایل خاص قانونی قابل قبول از حیث مالیاتـی نیست و برگشت داده می شود به منزلـه ثبت هزینـه های غیر واقع تلقی نمی شود) تبصره در مورد بند 6 این ماده چنانچه سفید ماندن جهت ثبت تــراز افتتـاحی باشد موجب رد دفـاتـر نخواهد بود و همچنین سفید ماندن ذیل صفحات دفتردرآخرهر روزیاهر هفته یا هر ماه به شرطی که اسناددارای شماره ردیف بوده و قسمت سفید مانده با خط بسته شود به اعتبار دفتر خللی وارد نمی آورد .


+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آموزش حسابداري

 درس چهاردهم

  ترازنامه:

صورتحسابي است كه دارائي ها و بدهي ها و سرمايه ي مالك يك واحد اقتصادي را، در يك تاريخ معين نشان مي دهد. معمولاً در تهيه تراز نامه بايد به نكات زير توجه كرد:
۱- نوشتن عنوان: عنوان ترازنامه شامل موارد زير است:
الف) نام واحد اقتصادي
ب) نام گزارش يا صورتحساب مالي
ج) تاريخ گزارش
۲- واحد اندازه گيري: واحد اندازه گيري رويدادهاي مالي، پولي رايج هر كشور است.
۳- طرفين ترازنامه: در سمت راست ترازنامه دارائي ها و در سمت چپ بدهي ها و سرمايه مالك نوشته مي شود.
٤- ترتيب نوشتن دارائي ها: در ترازنامه دارائي ها به ترتيب قابليت تبديل به نقد نوشته مي شوند.
٥- ترتيب نوشتن بدهي ها: بدهي هاي مختلف واحد اقتصادي به ترتيب تاريخ سررسيد پرداخت در ترازنامه نوشته مي شوند.
۶- موازنه: ترازنامه منطبق بر معادله حسابداري است. بنابراين هميشه بين جمع دارائي ها و جمع بدهي ها و سرمايه مالك توازن وجود دارد.  

 

  نمونه اي از يك ترازنامه در شكل زير توضيح داده شده است:
تعميرگاه تلويزيون ماهر
ترازنامه به تاريخ ۳۱/۲/۱۳۷۱

بدهي ها

دارئي ها

حساب هاي پرداختني     ٠٠٠/٥٠٠/1

نقد و بانك                  ٠٠٠/۷٥٠

وام پرداختني             ٠٠٠/٠٠٠/۱٠

حساب هاي دريافتني        ٠٠٠/۲٥٠

جمع بدهي ها            ٠٠٠/٥٠٠/11

ملزومات                     ٠٠٠/٥٠٠

سرمايه

اثاثه                        ٠٠٠/٠٠٠/۳

سرمايه آقاي ماهر       ٠٠٠/٠٠٠/۳٠

آپارتمان                 ٠٠٠/٠٠٠/۳۲

جمع بدهي ها و سرمايه ٠٠٠/٥٠٠/٤۱

جمع دارائي ها         ٠٠٠/٥٠٠/٤۱

 

منبع : شبكه آموزش

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

اصول پذيرفته شده حسابداري

اصول و موازین حسابداری ضوابط و قواعد کلی است که مورد قبول گروه بیشتری از اهل فن میباشد ، و عملا سر مشق و راهنمای آنان قرار میگیرد. بدون پیروی از این ضوابط ، عملیات حسابداری و نتایج حاصله از آن برای اشخاص ذیعلاقه دارای مفهوم مشترک نخواهد بود. چنانچه هر حسابدار بر اساس ذوق و سلیقۀ شخصی خود مبادرت به انجام عملیات حسابداری ، نگاهداری حساب ها و تنظیم صورت حساب کند حاصل کار او برای دیگران فایده کافی نخواهد داشت ، و مقایسه نتایج فعالیت های مالی یک مؤسسه در ادوار مالی مختلف و صورت حساب های مؤسسات مشابه با یکدیگر امکان نخواهد یافت .
اصول پذیرفته شده حسابداری عبارت از میثاق ها، مفاهیم ، استانداردها ، قوانین ، اصول و روش های است که دانستن آن برای تعیین رویه های عمل حسابداری در هر زمان ضروری بوده و در سه طبقه کلی به شرح زیر طبقه بندی شده است:


مفروضات محیطی ( Environmental Assumptions )

پایه های اصول پذیرفته شده حسابداری بر چهار فرض محیطی زیر استوار است:فرض تفکیک شخصیت (Separate Entity Assumption)
فرض دوره مالی (Time Period Assumption)
فرض تداوم فعالیت (Continuity Assumption)
فرض واحد اندازه گیری(Unit of measure)

 


فرض تفکیک شخصیت

فرض تفکیک شخصیت یکی از اساسی ترین مفروضات حسابداری می باشد. زیرا این فرض بین واحد تجاری و مالک یا مالکین آن مرزی قائل می گردد. برای مقاصد حسابداری ، و گزارشگری مالی هر مؤسسه یک شخصیت حقوقی مستقل فرض شده که می تواند دارایی تحصیل نموده، بدهی و هزینه تعهد و درآمد نیز تحصیل نماید. بر مبنای این فرض ، مطالبات و دیون شخصی صاحبان واحد تجاری به اشخاص ثالث ، جزء منابع تعهدات واحد تجاری محسوب نمیگردد اگر چه در شرکت های تضامنی و مؤسسات انفرادی با اینکه شخصیت شرکت یا مؤسسه ، مستقل از شخصیت مالک یا مالکان آن می باشد اما از نظر قانونی این تفکیک وجود ندارد و بستانکاران این گونه مؤسسات می توانند طلب خود را از داراییهای مؤسسه یا اموال شخصی صاحبان سرمایه وصول نمایند.


فرض تداوم فعالیت

در حسابداری فرض بر این است که یک واحد تجاری برای یک مدت طولانی به فعالیت خود ادامه می دهد. به عبارت دیگر، فرض بر این است که واحد تجاری ، در آینده قابل پیشبینی به عملیات خود ادامه می دهد. فرض تداوم فعالیت ، توسط کمیته استانداردهای حسابداری مالی ، به شرح زیر تعریف شده است : « فرض بر این است که هر واحد تجاری دارای تداوم فعالیت ، یعنی عملیات آن در آینده قابل پیشبینی ادامه دارد. به بیان دیگر ، فرض می شود که نه قصد بر این است که واحد تجاری منحل یا عملیات آن به نحو قابل ملاحظه ای کاهش داده شود و نه ضرورت این کار احساس می شود


فرض دوره مالی

نتایج واقعی عملیات یک واحد تجاری را تنها در زمان تصفیه ، یعنی خاتمه عملیات آن می توان تعیین کرد. از طرف دیگر، بستانکاران، اعتبار دهندگان و اشخاص ذینفع نمی توانند تا تاریخ انحلال، از نتایج آن بی خبر باشند. از این رو عمر واحد تجاری به دوره های زمانی مساوی تقسیم می شود که هر دوره را اصطلاحا (دوره حسابداری) گویند. دوره مالی ممکن است سه ماهه، شش ماهه یا یکساله باشد. هر دوره مالی را که دوازده ماه طول بکشد اصطلاحا سال مالی گویند.


فرض واحد اندازه گیری

برای اندازه گیری هر ویژگی یا کیفیت، در نگاه اول به یک مقیاس اندازه گیری نیاز می باشد. مثلا واحد اندازه گیری طول متر، وزن کیلو گرم، انسان نفر، زلزله ریشتر و... می باشد. در حسابداری نیز « پول» به عنوان واحد اندازه گیری مبادلات فرض شده است. کلیه مبادلاتی که توسط حسابداران در دفاتر یا صورت های مالی منعکس می گردد، معرف حجم و یا مقدار نمی باشد بلکه تنها بهای آنها را نشان می دهند. به طور کلی وقایعی که با پول اندازه گیری نمی شوند و فاقد جنبه مالی می باشند در دفاتر و صورتحسابها منعکس نمی گردند. مثلا روحیه کارکنان، کارایی مدیریت، رقابتهای بازار و... در صورتهای مالی منعکس نمی گردند.


اصول حسابداری (Accounting Principles)

علاوه بر مفروضات محیطی در حسابداری، برای ثبت و گزارشگری مالی، به رهنمود ها و دستورالعمل های روشن تر و مشخص تری نیز نیاز می باشد، این دستورالعمل ها که به اصول حسابداری موسوم می باشند در مقایسه با مفروضات حسابداری، بیشتر جنبه اجرایی و کاربردی دارند. چهارچوب اولیه و زیربنایی حسابداری ابتدا به وسیله مفروضات شکل می گیرد و سپس بوسیله اصول حسابداری عملی می گردد. در اینجا چهار اصل مهم مورد بحث قرار می گیرد:اصل بهای تمام شده (Cost Principle)
اصل تطابق (Matching Principle )
اصل تحقق درآمد(Revenue-Recognition Principle)
اصل افشاء کامل ( Full Disclosure Principle )

 


اصل بهای تمام شده

طبق اصل بهای تمام شده، مبادلات حسابداری در تاریخ وقوع به بهای تمام شده در دفاتر ثبت می گردند. منظور از بهای تمام شده هر دارایی، ارزش مبادله ای نقدی آن در تاریخ تحصیل است. پرداخت های اضافی به علت خرید های نسیه و مدت دار جزء بهای تمام شده دارایی محسوب نمی گردند. به مرور زمان که ارزش داراییها تغییر می کند، این تغییر ارزش، در بهای ثبت شده دارایی بی اثر می باشد. بهای تمام شده که گاهی « بهای تمام شده تاریخی » نیز نامیده می شود دو نارسایی دارد:
الف – تغییرات ارزش داراییها در طول سالهای متمادی در نظر گرفته نمی شود.
بچون داراییها در طول سالهای متفاوت خریداری می گردند و مقیاس اندازه گیری بهای این داراییها پول میباشد و از طرف دیگر، ارزش پول دائماً یکسان نمی باشد، لذا به دلیل اختلاف در مقیاس اندازه گیری، جمع کردن یک دسته از داراییهایی که در طول سالهای متفاوت خریداری شده اند، خالی از اشکال نمی باشد. اما با وجود همه نارسایی های فوق، به دلایل زیر، هنوز بهای تمام شده تاریخی مبنای ثبت و گزارشگری قرار می گیرد:
الف – بهای تمام شده، بر تخمین و ارزیابی مبتنی نبوده بلکه واقعی، قابل اندازه گیری و قابل اتکاء است.
ب – بهای تمام شده تاریخی در زمان تحصیل، نشان دهنده ارزش متعارف دارایی در آن تاریخ است.
ج – بهای تمام شده تاریخی، قابل رسیدگی و رد یابی است.


اصل تحقق درآمد

اصل تحقق درآمد، زمان شناسایی درآمد و ثبت آن در حسابها و صورتهای مالی را تعیین می نماید. طبق این اصل، درآمد زمانی شناسایی می گردد که دو شرط زیر برقرار باشد:
الف – مبادله یا داد و ستدی صورت گرفته باشد.
ب – فرایند کسب سود(The Earning Process)، کامل شده باشد.
تکمیل فرایند کسب سود شامل تکمیل فروش یا انجام خدمت، انتقال مالکیت از فروشنده به خریدار، دریافت وجه نقد یا اطمینان از دریافت وجه نقد در آینده است.
طبق اصل تحقق درآمد، درآمد ناشی از فروش کالا باید در زمان فروش و مطابق « روش فروش» شناسایی گردد. زیرا در تاریخ فروش، فرایند کسب سود، کامل می گردد.
طبق اصل تحقق درآمد، درآمد ناشی از خدمات بر اساس میزان انجام خدمات شناسایی می گردد. زیرا میزان انجام خدمات، مبنایی جهت تشخیص تکمیل فرایند کسب سود است.
مطابق اصل تحقق درآمد، مبالغ پیش دریافت مشتریان نباید به عنوان درآمد دوره محسوب گردد. زیرا فرایند کسب سود در مورد این مبادله هنوز تکمیل نشده است.


اصل تطابق

بر اساس اصل تطابق، هزینه های انجام شده جهت ایجاد درآمد، باید به حساب دوره ای که درآمد در آن تحصیل گردیده منظور گردد. به عبارت دیگر سود هر دوره تفاوت بین درآمدهای تحصیل شده و هزینه های تحمل شده برای کسب درآمد همان دوره می باشد. مطابق این اصل، بسیاری از هزینه های انجام شده در دوره جاری، به دلیل داشتن منافع آتی به عنوان دارایی در دفاتر و صورتهای مالی ثبت و گزارش می شوند.


اصل افشاء کامل

اصل افشاء ایجاب می کند که کلیه رویدادها و وقایع مالی با اهمیت مربوط به واحد تجاری به طور مناسب و کامل افشاء گردد.این اصل که بر کلیه جوانب گزارشگری مالی تأثیر دارد، واحد تجاری را ملزم به تهیه اطلاعات مورد نیاز برای بستانکاران و اعتبار دهندگان می نماید. این اطلاعات می تواند در متن صورتهای مالی یا در یاداشت های همراه این صورتها، افشاء گردند.

منابع:

عزیز نبوی، اصول حسابداری جلد دوم، انتشارات کتابخانه فروردین،چاپ بیست نهم 1379
ایرج نوروش و فیض الله شیرزادی،اصول حسابداری (2)،انتشارات کتاب نو،چاپ بیست و پنجم1386/

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

آئین رفتار حرفه ای

آئین رفتار حرفه ای

ویژگیهای هرحرفه عبارت است از:

الف ـ پذیرش وظیفه خدمت به جامعه ،

ب ـ وجود حداقل شرایط ازپیش تعیین شده برای ورود به حرفه ،  ازجمله مهارتهای تخصصی لازم که از طریق آموزش و تجربه بدست می آید، 

پ ـ پایبندی اعضای حرفه به مجموعه ای از اصول ،  ضوابط   و ارزشهای مربوط در آن حرفه .

تعاریف

اصطلاحات بکار رفته در این مجموعه ،  دارای مفاهیم زیر است :

الف ـ تشکل حرفه ای عبارت از جامعه حسابداران رسمی و یا هر جامعه ،  انجمن و سازمان حرفه ای حسابداری و حسابرسی ثبت شده در ایران است

ب ـ حسابدار حرفه ای شخص حقیقی یا مؤسسه ای است که عضو یک تشکل حرفه ای باشد.

پ ـ حسابدار حرفه ای مستقل حسابدار حرفه ای است که خدمات حرفه ای خود را مستقلاً به عموم ارائه می کند.  این عنوان درباره حسابداران حرفه ای شاغل در مؤسسات حرفه ای نیز بکار می رود.

ت ـ حسابدارحرفه ای تحت استخدام حسابدار حرفه ای است که برای ارائه خدمات حرفه ای خود،  به عنوان یک شخص حقیقی در استخدام یک کارفرما (به استثنای مؤسسات حرفه ای )  است

ث ـ گزارشگری حرفه ای کاری است که مستلزم اظهارنظر حرفه ای نسبت به اطلاعات مالی به وسیله حسابدار حرفه ای مستقل می باشد.

اهداف حرفه حسابداری

از دیدگاه آیین رفتار حرفه ای ،  اهداف حرفه حسابداری عبارت از دستیابی به بهترین اصول و ضوابط حرفه ای ،  اجرای عملیات در بالاترین سطح ممکن ،  براساس اصول و ضوابط مذکور و به طور کلی تأمین منافع عمومی است .  تحقق این اهداف مستلزم تأمین موارد زیر است

الف ـ اعتبـارـ  جامعه به اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی قابل اتکا و معتبر نیاز دارد.

ب ـ حرفه ای بودن ـ افراد حرفه ای در زمینه حسابداری حرفه ای باید به سادگی توسط صاحبکاران ، کارفرمایان و سایر اشخاص ذینفع ،  قابل تشخیص و شناسایی باشند.

پ ـ کیفیت خدمات ـ اطمینان از اینکه کلیه خدمات ارائه شده توسط حسابداران حرفه ای با بالاترین کیفیت ممکن انجام می شود.

ت  ـ اطمینـان ـ استفاده کنندگان از خدمات حسابداران حرفه ای باید مطمئن شوند چارچوبی برای رفتار حرفه ای وجود دارد که ناظر بر ارائه آن خدمات می باشد.

اصول بنیادی

لازمه دستیابی به اهداف حرفه حسابداری توسط حسابداران حرفه ای ،  پایبندی به اصول بنیادی زیر است :
الف ـ درستکاری

ب ـ بیطرفی

پ ـ صلاحیت و مراقبت حرفه ای

ت ـ رازداری

ث ـ رفتار حرفه ای

ج   ـ اصول و ضوابط حرفه ای

احکام

اگرچه اهداف و اصول بنیادی ارائه شده جنبه کلی دارد و ناظر به موارد خاص نیست ، اما " احکام "،  رهنمودهایی درباره نحوه کاربرد اهداف و اصول بنیادی مزبور را برای موقعیتهایی ارائه می کند که حسابداران حرفه ای درحین کار با آن مواجه می شوند.

احکام به سه بخش تقسیم می شود:

الف ـ قابل اجرا در مورد کلیه حسابداران حرفه ای ،  مگر در مواردی خاص که مستثنی شده است.

ب ـ قابل اجرا در مورد حسابداران حرفه ای مستقل.

 پ ـ قابل اجرا در مورد حسابداران حرفه ای تحت استخدام که در شرایط ویژه ای ممکن است به حسابداران حرفه ای مستقل شاغل در مؤسسات حرفه ای نیز تعمیم یابد.

 

بخش الف) احکام قابل اجرا در مورد کليه حسابداران حرفه ای )

1.درستکاری و بیطرفی : درستکاری تنها به معنای صادق بودن نیست، بلکه برخورد منصفانه و صادقانه را نیز شامل می شود. اصل بیطرفی،  حسابداران حرفه ای را به برخورد منصفانه، درستکارانه و به دور از تضـاد منافع ملزم می کند.

2. تضاد منافع: حسابداران حرفه ای ممکن است در تشخیص یا نحوه برخورد با موارد خلاف شئون حرفه ای با مشکل روبرو شوند.  اگر چنین مواردی با اهمیت باشد، حسابدار حرفه ای باید از خط مشی ها و دستورالعملهای داخلی سازمان مربوط پیروی کند. درصورت حل نشدن مشکل ،  توجه به موارد زیر ضروری است :

الف ـ موضوع با مافوق مستقیم مطرح شود.  چنانچه مشکل از این طریق برطرف نشد و حسابدار حرفه ای تصمیم به طرح آن با رده بالاتری از مدیریت گرفت ،  مافوق باید درجریان امر قرار گیرد.  درصورتی که به نظر برسد مافوق مذکور،  خود درگیر و ذینفع در این موضوع است ، مراتب باید به رده بالاتری از مدیریت ارجاع شود.

ب ـ موضوع به طور محرمانه با یک مشاور مستقل یا تشکل حرفه ای مربوط مطرح و پس از کسب نظر مشورتی ،  درجهت حل موضوع اقدام شود.

پ ـ اگر علیرغم انجام موارد فوق راه کار مناسب برای حل موضوع حاصل نشد به عنوان آخرین راهِ حل ،  در موارد با اهمیت (برای مثال تقلب )  احتمالاً  راهی جز استعفا یا کناره گیری همراه با ارائه یادداشتی حاوی دلایل موضوع به بالاترین مقام مربوط وجود نخواهد داشت .

علاوه بر این ،  در مواردی ممکن است قوانین ،  مقررات یا اصول و ضوابط حرفه ای ،  گزارش برخی از موارد حاد را به مراجع ذیصلاح خارج از شرکت یا سازمان نظارت کننده مربوط پیش بینی کرده باشد.  دراین شرایط ،  حسابدار حرفه ای باید حسب مورد اقدام کند.

3. صلاحیت حرفه ای

مفهوم صلاحیت حرفه ای دربرگیرنده دو جنبه اساسی زیر است :

الف ـ کسب صلاحیت حرفه ای

ب ـ حفظ صلاحیت حرفه ای

4. رازداری

اطلاعات مربوط به صاحبکار یا کارفرما باید همواره محرمانه محسوب شود و حسابدار حرفه ای مجاز به افشای آن نیست ،  مگر آنکه:

الف- زمانی که کارفرما یا صاحبکار مجوز افشای اطلاعات را صادر کند. دراین حالت ،  حسابداران حرفه ای باید منافع کلیه اشخاص ثالثی را نیز که ممکن است از این امر متأثر شود،  درنظر گیرند.

ب ـ مواردی که قانون افشای اطلاعات خاصی را الزامی   می کند.

پ ـ هنگامی که حسابدار حرفه ای موظف یا محق به افشای اطلاعات باشد ازجمله :

1 ـ در رعایت الزامات اصول و ضوابط حرفه ای

2 ـ در جهت حفظ منافع حرفه ای خود  در دعاوی حقوقی

3 ـ در انجام بررسیهای کیفی توسط تشکل حرفه ای مربوط

اصل رازداری تنها به عدم افشای اطلاعات محدود نمی شود، بلکه حسابدار حرفه ای را ملزم می کند که از اطلاعات گردآوری شده به نحوی مناسب حفاظت کند،  اطلاعات مزبور را درجهت منافع خود یا اشخاص ثالث استفاده نکند و چنان نیز رفتار ننماید که گوئی از این گونه اطلاعات استفاده می کند.

5. خدمات مالیاتی : حسابدار حرفه ای می تواند با ارائه خدمات مالیاتی در چارچوب قوانین و مقررات و رعایت درستکاری و بیطرفی ، صاحبکار یا کارفرمای خود را در بهترین موقعیت مالیاتی قـرار دهـد.  درچنین شـرایطـی تهیـه و نگهداری پشتوانه هایی معقول ، تصور هرگونه اقدام غیرمجاز به نفع صاحبکار یا کارفرما را منتفی می کند.

6. آگهی : حسابداران حرفه ای درجهت شناساندن خود و کـار خود به جامعـه بـایـد به موارد زیر توجه کنند:

الف - از ابزارها و روشهایی استفاده نکنند که باعث خدشه دار شدن شئون حرفه ای شود.

ب ـ در مورد نوع خدماتی که می توانند ارائه کنند،  عناوین حرفه ای و سوابق تحصیلی و تجربی خود ادعاهای دور از واقعیت ننمایند.
پ ـ نسبت به خدمات سایر حسابداران حرفه ای مطالب منفی بیان نکنند.

 

بخش   ب) احکام قابل اجرا در مورد حسابداران حرفه ای مستقل)

1. استقلال

استقلال واقعي : توانايي حسابرسان مستقل براي حفظ بي طرفي فكري در طول دوره قرارداد

استقلال ظاهري: رابطه حسابرس با صاحبكار بايد طوري باشد كه از ديد اشخاص ثالث مستقل به نظر برسد

حكم استقلال در مورد خدماتي كه مستلزم اظهارنظر حرفه اي نسبت به اطلاعات مالي توسط حسابرسان مستقل نيست و تنها صاحبكاران ذينفع آنها مي باشند، كاربردي ندارد.

چه كساني بايد نسبت به صاحبكار خود مستقل باشند:

الف ـ اشخاص حقیقی یا مؤسسات انجام دهنده خدمات حرفه ای

ب ـ شرکا  یا مالکین مؤسسـه حرفه ای

پ ـ کلیه مدیران و کارکنان حرفه ای درگیر در انجام هرکاری که مستلزم گزارشگری حرفه ای است نسبت به همان کار.

 

نمونه هايي كه استقلال ظاهري يا واقعي حسابرسان را مخدوش مي سازد:

·          داشتن منافع مالي غيرمستقيم با اهميت يا منافع مالي مستقيم در واحد مورد رسيدگي

·          سرمايه گذاري مشترك با صاحبكار يا هريك از مديران، روسا و سهامداران اصلي كه سهام آنها غيرقابل انتقال بوده و ميزان سرمايه گذاري آنها نسبت به ارزش ويژه حسابرس با اهميت باشد.

·          دادن هرگونه وام به صاحبكار، روسا، هيات مديره و سهامداران اصلي و يا دريافت هرگونه وام از آنها به استثناء وامهايي كه در روال عادي عمليات يك موسسه اعتباري دريافت مي شود.

·          رابطه استخدامي قبلي با صاحبكار در طول دوره مالي يا در طول قرارداد يا در زمان اظهارنظر

·          ارتباط طولاني كاركنان ارشد موسسه حسابرسي با يك صاحبكار

·          ارائه خدمات تخصصي حرفه اي به صاحبكاران

·          روابط شخصي و خانوادگي با صاحبكار (استقلال ظاهري از بين ميرود)

·          دريافت هداياي گران قيمت از صاحبكار

·          دعاوي حقوقي با صاحبكار به شرطي كه آثار آن با اهميت باشد

·          دريافت حق الزحمه هاي مشروط

·          حق الزحمه هاي سررسيد گذشته و يا تامين بخش عمده اي از درامد سالانه حسابرس از يك صاحبكار

·          امين، وصي يا قيم يك موقوفه يا ميراثي باشد كه آن موقوفه يا ميراث متعهد به تحصيل هرگونه منافع غيرمستقيم با اهميت يا مستقيم در واحد مورد رسيدگي باشد.

 

 

2. صلاحیت حرفه ای

حسابدار حرفه ای مستقل باید از پذیرش خدمات حرفه ای که فاقد صلاحیت لازم برای انجام آن است ،  خودداری کند.  درصورتی که حسابدار حرفه ای برای انجام بخشی از خدمات حرفه ای خود به خدمات کارشناسی نیاز داشته باشد می تواند ضمن قبول انجام کار، ازاین خدمات استفاده کند.

 

ارتباط با سایر حسابداران مستقل

جایگزینی یک حسابدار حرفه ای مستقل:هرچند انتخاب و تغییر مشاوران حرفه ای حق مسلم صاحبکاران است   اما وقتی از حسابدار حرفه ای مستقل خواسته می شود جایگزین حسابدار حرفه ای دیگری شود، وی باید درباره وجود هرگونه دلیل حرفه ای برای عدم پذیرش کار،  تحقیق و بررسی کند.  این امر بدون ارتباط با حسابدار حرفه ای قبلی انجام پذیر نیست .

دامنه اطلاعاتی که توسط حسابدار حرفه ای قبلی در مورد صاحبکار به حسابدار حرفه ای پیشنهادی ارائه می شود به موافقت کتبی صاحبکار و یا قوانین و مقررات مربوط بستگی دارد.

حسابدار حرفه ای پیشنهادی ،  قبل از پذیرش کاری که مستلزم ارائه خدمات مستمر حرفه ای است   (مانند حسابرسی سالانه صورتهای مالی )  و آن کار تاکنون توسط حسابدار حرفه ای دیگری ،  انجام می شده است باید بررسی کند آیا صاحبکار ضمن آگاه کردن حسابدار حرفه ای قبلی از تغییر، اجازه تماس (ترجیحاً  بصورت کتبی )  در مورد اوضاع صاحبکار به طور کامل و آزاد با حسابدار حرفه ای پیشنهادی را داده است یا خیر.  درصورتی که صاحبکار چنین مجوزی را ارائه نکند حسابدار حرفه ای باید از پذیرش کار جدید خودداری کند؛ مگرآنکه در شرایطی خاص ؛  از سایر روشها به اطلاعات مورد نیاز برای پذیرش کار دسترسی یابد.

چنانچه حسابدار حرفه ای پیشنهادی ،  ظرف مدتی معقول ،  پاسخی از حسابدار حرفه ای قبلی دریافت نکند و دلیل یا دلایل خاصی برای عدم پذیرش کار نیابد باید نامة دیگری ارسال و در آن قید کند،  براین باور است که دلیل یا دلایل حرفه ای حاکی از نپذیرفتن کار پیشنهادی وجود ندارد و او تصمیم به پذیرش آن گرفته است .

منبع:صادق۵۵ . بلاگفا

+ نوشته شده     توسط nice girl  | 

کاربرد رایانه در حسابداری

کاربرد رایانه در حسابداری
مادر رایانه را ماشین حساب دانسته اند . درواقع رایانه را میتوان ماشین حسابی بزرگ دانست که قادر به انجام کارهای زیادی است . ماشین حساب یکی از مهمترین ابزارهای یک حسابدار است و این فرزند خلف ماشین حساب این کار را بعد از او به نحو احسن بر عهده گرفته است و نه تنها برای انجام محسبات 4 عمل اصلی بلکه برای بسیاری از کارهای پیچیده حسابداری کارایی دارد .
امروزه اکثر ادارات دولتی و خصوصی برای کارهای حسابداری خود از سیستم های رایانه ایی و نرم افزارهایی پیچیده و مخصوص به موسسه خود بهره می گیرند . میتوان به این نکته اشاره کرد که سیستم های رایانه ی که به صورت عام در اختیار همه اعم از کاربران و علاقمند باشد کم است و از آن تعدادی همخ که تهیه شده به صورتی بسیار کلی طراحی گشته است .
دو دلیل برای کمبود این نرم افزارها ذکر می کنم . اول این که موسسات تجاری یا اینقدر کوچکند که نیازی به استفاده از رایانه در کارهای خود نمی بینند و یا انقدر بزرگ و دارای حجم گردش ملی بسیار که دست به تهیه سیستم رایانه مخصوص به خود می زنند . دومین دلیل این است که هنوز فرهنک ستفاده از رایانه وارد تجارت ایران نشده است .
درمورد طراحی نرم افزارهای حسابداری حتی می توان به موسسات خصوصی آموزش حسابداری مراجعه کرد که در امر آموزش از برنامه های رایانه ایی بهرمنند و سیستم مخصوص به خود را برای آموزش به هنر آموزان مشغول به تحصیل در آموزشگاه خویش دارند . با این تفاسیر پر واضح است که نرم افزارهای حسابداری موسسات بزرگ تجاری اختصصای بوده و دسترسی به آنها غیر ممکن است .
اما می توان تحلیل و بررسی را برروی این معدود نرم افزارهایی که وارد بازار شده اند ادامه داد . این نرم افزارها را میتوان نرم افزارهایحسابداری موسسات نیمه کوچک و یا کوچکی دانست که در آن ها فرهنک استفاده از رایانه وجود دارد و به کار تجاری علمی اهمیت می دهند و سعی می کنند که در راه تجارت از جهان اقتصاد عقب نباشند .
از انواع این نرم افزار میتوان به نرم افزارهایی چون رافع 4 . رافع 5 . حسابرس. برلیان .فارسیکام . حاسب ملی .نوین .حسابگر وغیره اشاره کرد در ابتدای این مجمل به بررسی سیستم رایانه ایی یکی از موسسات آموزش حسابداری و یا به عبارت دیگر کلاس آموزش کاربرد رایانه در حسابداری می پردازیم سپس به نگاهی متفاوت در مورد رافع 5 می پردازیم .
به علت این که این موسسه یک واحد اقتصادی است و کار آن به طور آزاد عرضه نمیگردد از ذکر نام نرم افزار و واحد تجاری چشم پوشی شده است .

برای کار با این نرم افزار ابتدا باید سیستم رایانه خود را تحت سیستم عاملDOS راه اندازی نمود سپس از سخت افزار D ( درایو D ) فایل حساب را باز کرد با دستور CD HESAB سپس از درون این فایل باید فایل حساب را اجرا کرد با دستور HESAB بلا فاصله پس از اجرای این فایل صفحه آبی رنگ سیستم رایانه نمایشداده میشود و از شما درخواست نام کاربر و رمز عبور میکند به علت این که این نرم افزار تنها آموزش است و کاربرد دیگری نداردبه صورت پیش فرض کاربر و رمزی برای ان در نظر نگرفته شده است و با فشردن کلید (ESC ) صفحه اصلی کار با این نرم افزار باز میشود .
در قسمت بالای این صفحه نام موسسه شاهد درج شده است و در این سیستم غیر قابل تغییر است این را می توان یکی از معایب بزرگ این سیستم بر شمرد در نوار منوی این نرم افزار که در زیر نام موسسه قرار دارد چندین سر فصل تعبیه شده است شامل حسابداری.چک و بانک. سفارشات .پشیتیبانی.گزارشات و خروج .
در بخش حسابداری نگراش سند.ثبت سند .دفتر کل .دفتر معین .صورت حساب سود و زیان و صورت حساب تراز نامه مشاهده می شود در منوی چک و بانک معرفی بانک.دریافت چک .صدور چک و چک های سررسید شده وجود دارد.در قسمت سفارشات امکان تعریف کالا یا خدمات و دریافت سفارش و یا نگهداری آمار سفارش و تحویل کالا وجود دارد . در بخش پشتیبانی تعریف حساب های دفتر کل .تعریف حساب های دفتر معین . بستن حساب های موقت .بستن حیاب های دائم و کابران وجود دارد . در گزارشات می توان اعمال انجام شده در سیستم توسط کاربران.گزارش چک .گزارشات دخل و خرج .گزارشات سفارش کالا و تحویل کالا و گردش مالی موسسه را مشاهده کرد. دکمه خروج هم کابر را از برنامه خارج خواهد کرد.
برای کار با این سیستم ابتدا باید حساب ها را در دفاتر کل و معین تعریف کرد.همان طور که گفته شد برای این کار از منوی پشتیبانی گزینه تعریف حساب های دفتر کل را انتخاب می کنیم با انتخاب این دکمه صفحه ای در پیش روی شما قرار خواهد گرفت که در آن شماره حساب.عنوان حساب.طرف حساب و دائم یا موقت بودن حساب از شما سوال می شود.
در محل شماره حساب بطور اتوماتیک و پیش فرض شماره یک برای اولین حساب در نظر گرفته شده است و غیر قابل تغییر است که البته شماره های حساب های بعدی دو .سه وغیره خواهد بود . در قسمت عنوان حساب باید نام حساب از طریق صفحه کلید تایپ شود اما در بخش های طرف حساب و دائم و موقت بودن حساب کاراکتر هایی قرار گرفته که برای طرف حساب بدهکار و بستانکار است و برای دائم و موقت بودن حساب دائم و حساب موقت وجود دارد که با کلید SPASE BAR تغییر می کند .
مشکل دیگری در همین جا به آن بر می خوریم این است که این نرم افزار امکان ایجاد حسابی دو طرفه را به ما نمی دهد .برخی از حساب ها در حسابداری دوبل هم بدهکار هستند هم بستانکار.درواقع حسابی مثل خلاصه سود زیان پس از انجام محاسباتی که بعد از انجام رویداد های مالی در طی یک دوره مالی صورت گرفته ماهیت خویش را آشکار می سازد و بطور قطعی نمی توان آن را ماهیتا بدهکار یا بستانکار نامید.
پس از تعریف حساب های دفتر کل در صورت نیاز می توان برپایه حسابهای دفتر کل حساب های معین تعریف کرد .در حال حاضر می توان گفت برنامه برای کار آماده است . از بخش حسابداری زبانه نگارش سند را فعال می کنیم صفحه ای باز خواهد شد که به ما امکان نگارش سند حسابداری را می دهد .
در این صفحه شماره سند .تاریخ سند .عنوان و مبلغ حساب های بدهکار و بستانکار مشاهده می شود شماره سند مانند شماره حساب های دفتر کل اتوماتیک و به صورت پیش فرض یک است .تاریخ نیز به صورت اتو ماتیک از روی تاریخ سیستم نوشته می شود ولی از داخل سند هم قابل تغییر است . در قسمت درج عنوان حیاب امکان تایپ وجود ندارد بلکه با فشردن کلید ENTER صفحه ایی باز خواهد شد که ابتدا از شما بدهکار و بستانکار حساب و بعد از آن صفحه یی باز خواهد شد که امکان انتخاب حساب را به شما می دهد در صورت تعریف حساب معین برای أن حساب صفحه دیگری باز خواهد شد که حساب معین را نیز از شما سوال میکند. پس از انتخاب حساب در سطر بعد امکان شرح وجود دارد چه برای بدهکار و چه برای بستانکار بعد از این کار شماباید مبلغ مورد نظر را وارد کنید .
از آنجا که اکثر حسابداران برای طرف حساب شرحی نمی نویسند و در واقع شرح نویسی مربوط به کل آرتیکل (ثبت ) است تعبیه شرح برای طرف بدهکار در این برنامه یکی دیگر از معایب آن است .در نوشتن ارقام نیز باید دقت کافی و حتی بیشتر مبذول شود چون رقم جدا کننده که معمولا همه از آن استفاده می کنند تنها پس از نوشتن عدد بین ارقام ظاهر میشود و به همین علت معمولا در تایپ عدد صفر به تعداد زیاد اشتباه زیاد است و این از معایب دیگر این برنامه است .
کلید F2 در اینجا برای نگهداری موقت اسناد است . بدین معنی که ابتدا اسناد به طور موقت ذخیره شده ولی در دفاتر چیزی مشاهده نمی شود و بعد اتمام اسناد روز با انتخاب گزینه ثبت اسناد از منوی حسابداری اسناد وارد دفاتر میشود در این هنگام یعنی بعد سبت اسناد میتوان حساب های دفاتر کل و معین همراه با مانده های آنها را می توان دید .
در هنگام ثبت اسناد علاوه بر کلید F2 که ذکر شد کلید های دیگری مورد استفاده قرار میگیرد نظیر کلید F4 که برای اصلاح اسناد البته قبل از ورود به دفاتر مورد استفاد قرار میگیرد . در واقع با فشرد کلید F4 کادر ی باز خواهد شد که در آن شماره سندی که می خواهید اصلاح شود پرسیده می شود با نوشتن شماره سند مورد نظر آن سند باز می شود و شماره میتواند در آن تغییر ایجاد کنید و دوباره باید کلید F2 را بزنید .
عیب دیگر این سیستم آن است که فرمان بعدی یا پیشین موبوط به اسناد وجود ندارد . درواقع برای بررسی تمامی اسناد باید از همان کلید F4 و تایپ شماره سند استفاده کرد و بدین ترتیب چک کردن اسناد کاری دشوار است و با اشتباهات متعددی که ممکن است مخصوصا در ثبت و نوشتن اعداد رخ دهد کارایی سیستم را پایین می آورد.
نکته ی که از جمله اخطارهایی است که در این برنامه وجود دارد این است که در صورت وجود اختلاف در ارقام آرتیکل به کاربر اخطار داده شده و از ثبت آن جلو گیری میشود. برای بستن حساب ها در پایان دوره مالی در قسمت پشتیبانی محلی برای این امر در نظر گرفته شده است .
با یک دید کلی می توان متوجه شده بهره نبردن از دفتر روزنامه یکی دیگر از معایب آن است . البته باید توجه داشت مشاهده صورتحسابهای سود و زیان و ترازنامه فقط منوط به ثبت اسناد است و نیازی به بستن حسابهای موقت برای دیدن این صورتحساب ها نیست با علم به این که تهیه تراز نامه به روش دستی فقط پس از بستن حساب های موقت دردفتر کل قابل دسترسی است .
در بخش سفارشات با باز شدن این منو امکان اعلام خرید کالا مقدار موجود کالا در انبار سفارشات کالا برای خریدارن تعیین زمان تحویل کالا و تحویل کالا وجود دارد که البته علاوه بر تعریف کالا می توان خدمات را نیزتعریف کرد .
در قسمت چک و بانک با تعریف بانک ها و حساب های بانکی موسسه در آنها امکان صدور و دریافت چک وجود دارد همینطور میتوان از این قسمت سررسد چک های دریافتنی و چک های پرداختنی را مشاهد کرد برای این کار از دو راه می توان وارد شده یکی از محل گزارشات و دیگری از همین محل که از کاربر سوال می شود و محدوده زمانی برای جستجو تعیین میگردد که با این کار چک های مورد نظر با نام و مبلغ و سررسید و بانک مورد به نمایش در می آید . در ضمن برای مشاهده تمامی چک ها کافی است که محدوده زمانی مورد نظر را بی نهایت قرار دهید .

رافع پنج
برنامه نرم افزاری رافع پنج محصول شرکت کیهان رایانه یک نرم افزار پیچیده و تمام اتوماتیک حسابداری است .این شرکت رایانه به تولید نرم افزارهای اتوماسیون اداری و مالی و نرم افزارهای آموزشی مالتی مدیا مبادرت می ورزد . در اینجا درمورد رلفع پنج صحبت می کنیم .
در سیستم رافع 5 شش بلخش اصلی وجود دارند که عبارتند از حسابداری . چک و بانک .کنترل تولید .جقوق و دستمزد .فروش و انبار و دخل و خرج
بخش حسابداری
در این نرم افزارامکان تعریف و کنترل هزار دفتر مالی و هزار سال مالی وجود دارد. بخش حسابداری شامل اسناد موقت . اسناد دائم.سند ساده .سندافتتاحیه وسنداختتامیه است .در اسناد موقت صدور سند به صورت مرکب بوده اما در سند ساده تنها یک آرتیکل بدهکار و بستانکارقرار می گیرند . سند افتتاحیه به صورت اتوماتیک ایجاد شده و قابلیت اصلاح و ایجاد را تا هزار و پانصد آرتیکل را دارد. سند اختتامیه نیز از روی اسناد دائم در پایان دوره مالی به صورت اتوماتیک ایجاد می گردد.
در اسناد موقت امکانات صدور .اصلاح.بازبینی.انتقال به دفاتر .حذف .جستجوی اسنادو چاپ را داراست . درصدور یک سند شرح سند .سر فصل حساب کل و معین که هر یک با 4 رقم کد میباشد و حساب تفصیلی که شامل 5 رقم کد میباشد به همراه مبلغ بدهکار یا بستانکاری در هر یک از آرتیکل هاقرار می گیرند و در نهایت سند ثبت شده و در لیست اسناد قرار می گیرد.
از امکانات ویژه این نرم افزار صدور سند به صورت اتوماتیک می باشد که بر طبق انجام عملیات در سایر قسمت سند مربوطه به صورت اتوماتیک ایجاد می گردد.دفاتر حسابداری بر حسب اسناد صادرشده و با تعیین محدوده مورد نظر از اسناد موقت یا دائم قابل روئیت می باشد . گزارشات متعدد حسابداری نیز بر حسب تعیین محدوده مورد نظر زمانی قابل گزارش گیری هستند .
بخش چک و بانک
در بخش چک و بانک امکانات معرفی چک های صادره .وارده.حواله های بانکی و واریزی های نقدی همچنین معرفی چک های دریافتی یا پرداختی اول دوره فراهم است.در هر بخش عملیات مربوط به چک مانند اعلام وصول .برگشت .خرج یک چک و غیره فراهم است . هر دسته از چک ها به وسیله کلید هایی از پیش طراحی شده از هم تفکیک شده و قابل روئیت است . گزارشات مختلف چک و بانک نیز با تعیین محدوده گزارش گیری قابل نمایش و چاپ هستند .
بخش کنترل تولید
در این نرم افزار امکان معرفی خط تولید شرکت به صورت تک فرآیند برای کاربر فراهم می باشد و این کار تنها برای یک بار صورت می گیرد. در مرحله تعداد کالای ساخته شده مشخص می شود و در مرحله پایانیتولید فرم نهایی صادر شده و هزینه مربوط به تولید پرداخت کشته و قیمت تمام شده محاسبه می شود و در نهایت کالای ساخته شد ه در انبا ر قرار می گیرد.
بخش حقوق و دستمزد
در بخش حقوق و دستمزد اطلاعات پایهشامل اطلاعات پرسنلی .تنظیم تقویم شرکت .تنظیم اطلاعات مدیریتی و همچنین تنظیم جدول مالیاتی ممکن می باشد. که جدول مالیاتی مطابق با آیین نامه های و ظوابط معرفی گشته است . در این سیستم کنترل میزان کارکرد و محاسبه فیش حقوقی به 5 روش اعمال می شود که 3 روش آن ساعتی روزانه .ساعتی ماهانهو روز مزدی به صورت اتوماتیک و 2 روش ساعتی و روزانه به صورت دستی است .
هچنین امکان معرفی ساعات شروع به کار وپایانکار و همچنین معرفی درصد تعلق حق بیمه برای پرسنل و کارفرما ممکن می باشد در مورد ثبت ساعات ورود و خروج به صورت اتوماتیک یا غیر اتوماتیک فراهم است در حالت دستی میزان ساعات یا روزهای کارکرد و میزان اضافه کاری و سایر موارد تعریف و بر همان حسب فیش حقوقی جهت صدورآماده می شود .
هر گونه پرداخت دیگری از قبیل وام . مساعد .پاداش و عیدی در این سیستم قابل تعریف بوده و روی فیش حقوقی نیز تاثیرگزار خواهد بود .فیش حقوقی هر ماه پس از محاسبه قابل پرینت بوده و سندحسابداری نیز به صورت اتوماتیک صادر می شود و گزارشات متفاوت حقوق و دستمزد منجمله فرم بیمه که مطابق فرم بیمه سازمان تامین اجتماعی با تعیین محدوده زمانی مورد نظر قابل نمایش و پرینت است .
بخش فروش و انبار
این نرم افزار قابلیت کنترل هزار انبار را دارد .فاکتورهای متفاوت مانند فاکتور خرید . فروش . برگشت از آنها . پیش فاکتور و فاکتور بازاریاب قابل معرفی است در فاکتور بازاریاب میزان سهم بازار یاب که می توان در سود و یا در کل فروش درصدی را سهیم شود محاسبه میگردد و در حساب شخص قرار می گیرد .
هر فاکتور که صادر می گردد امکان اصلاح .بازبینی .حذف .چاپ رسمی و چاپ معمولی را داراست . بعد از صدور فاکتور امکان ثبت و ایجاد سند حسابداری به صورت اتوماتیک وجود دارد . در صدور یک فاکتور اطلاعاتی نظیر نام خریدار یا فروشنده .کالا یا خدمات مورد نظر . شرح فاکتور. تخفیفات اعمال شده بر روی فاکتور. شماره و تاریخ فاکتور و در نهایت نحوه تسویه حساب شخص را میتوانید درج و مشخص نمایید و سرانجام اطلاعات مورد نظر ثبت شده و فاکتور در لیست فاکتور ها قرار می گیرد.
گزارشات متفاوت فروش و انبار از جمله صورت کلیه از جمله صورت کلیه فاکتور های صادر شده گزارش کار تکس کالا . آمار گردش کالا . عملکرد اشخاص با کالا ها و یا بلعکس و در نهایت گزارش انبار کردانی از انبار های فعال یا از کلیه انبار ها با تعیین محدوده زمانی دلخواه و مورد نظر قابل روئیت و چاپ می باشد .
بخش دخل و خرج
این نرم افزار برای کسانی که اطلاعات حسابداری هم ندارند مفید واقع می شود صدور هر سند حسابداری بر حسب پرداخت ها یا دریافت ها متفاوت انجام صورت می گیرد که این پرداخت ها اگر به صورت نقدی یا چک باشد از جانب دخل و خرج قابل معرفی و کنترل هستند . جهت هر گونه پرداخت یا دریافتی منوی مربوط انتخاب می شود مشخصات و مبلغ دریافتی یا پرداختی مشخص و در برگه ثبت می گردد و سند حسابداری به صورت اتوماتیک صادر می شود . گزارشات پرداخت ها و یا دریافت ها نیز به صورت های متفاوت قابل روئیت می باشد .

حاسب ملی
چند کاربره تحت شبکه کزارشات حرفه ای و شخصی ایجاد دفاتر کل و معین انجام عملیات مربوط به مشتریان کالاها حسابهای بانکی ثبت و صدور انواع اسناد ساده و مرکب انجام انواع قسط بندی امکان ثبت چکهای دریافتی و پرداختی و عملیات مربوط به آنها فاکتور تبدیل با روش ساده و کار آمد انجام انواع معاملات ترازنامه ثبت و صدور اسناد مربوط به خرید فروش و چکها بصورت خودکار سیستم انبارداری و به روز کردن انبار بصورت خودکار دریافت و چاپ گزارشات و اطلاعات چاپ بر روی برگ چک همراه با ثبت چک سود فاکتور سال مالی قابلیت چاپ با همه چاپکرها همراه با سی دی آموزشی قابل نصب بر روی تمامی ویندوزها
ایجاد دفاتر کل و معین ثبت و چاپ اسناد ساده و مرکب ثبت عملیات بانکی بصورت خودکار امکان ثبت چکهای دریافتی و پرداختی چاپ بر روی برگ چک همراه با ثبت چک چاپ و نمایش تراز آزمایش و تراز کل ذخیره سازی خودکار در هنگام قطع برق قابلیت چاپ با همه چاپگرها همراه با سی دی آموزشی همراه با برنامه جانبی امین اموال قابل نصب بر روی تمامی ویندوزها ایجاد دفاتر کل و معین ثبت و چاپ اسناد ساده و مرکب ثبت عملیات برنامه هفتگی برای کلیه روزهای هفته با توجه به ساعات دبیران ارائه دروس تک زنگی و زنگ کامل امکانات ویژه جهت تایپ نامه های آرم دار و سئوالات امتحانی امکانات ویژه جهت ثبت و نکهداری اطلاعات محرمانه مربوط به مدارس امکانات ویژه جهت رسم نمودار امکانات ویژه جهت طرح سئوالات امتحانی قابلیت چاپ با همه چاپکرها همراه با سی دی آموزشی قابل نصب بر روی تمامی ویندوزهای 95 به بالا ثبت مشخصات مسافران ارسال خودکار مشخصات به اداره اماکن ثبت مشخصات اتاقها و وضعیت مسافران ثبت کلیه اسناد مربوط مسافران و هزینه ها امکان گزارش گیری از کلیه اطلاعات امکان جستجو در تمامی گزینه ها و اطلاعات امکان چاپ کلیه کزارشات امکان چاپ صورتحساب مسافران دارای سی دی آموزشی بصورت مالتی مدیایی تایید شده توسط اداره اماکن قابلیت حسابداری و ثبت و صدور سند امکان عملیات حسابهای بانکی و چکهای پرداختی و دریافتی قابلیت چاپ بر روی چک قابلیت چاپ با همه چاپگرها همراه با سی دی آموزشی قابلیت نصب بر روی تمامی ویندوزها.

منبع : وب حسابدار
+ نوشته شده     توسط nice girl  |